02/06/2026
Mẹo đơn giản giúp giành lại 5 GB RAM bị chiếm dụng trên Windows.
Tắt ngay các tính năng dưới đây để thoát khỏi 'bẫy ngốn RAM' trên Windows.
Trong thế giới máy tính, dung lượng bộ nhớ RAM luôn là một trong những yếu tố khiến người dùng bận tâm nhiều nhất, bởi nó quyết định trực tiếp đến độ mượt mà của hệ thống khi đa nhiệm. Mới đây, một người dùng công nghệ đã chia sẻ trải nghiệm bất ngờ trên diễn đàn khi chỉ bằng vài bước can thiệp vào hệ thống, anh đã lập tức giải phóng được tới 5 GB RAM đang bị Windows 'giam lỏng' dưới dạng bộ nhớ đệm - một con số có thể cứu vãn hiệu năng của rất nhiều dàn máy tầm trung.
Tàn dư công nghệ từ thời kỳ ổ đĩa cơ HDD chậm chạp
Thủ phạm đứng sau việc chiếm dụng tài nguyên này chính là hai tính năng cốt lõi có tên Prefetch và SysMain (trước đây gọi là Superfetch). Về mặt lịch sử, Prefetch được Microsoft khai sinh từ thời Windows XP - kỷ nguyên mà máy tính còn vận hành bằng các ổ cứng cơ học (HDD) có tốc độ đọc ghi vô cùng chậm chạp. Nhiệm vụ của Prefetch là ghi lại nhật ký các tệp tin mà ứng dụng cần tới trong lần đầu khởi chạy, từ đó tải trước chúng vào bộ nhớ trong các lần sau để tăng tốc độ mở app.
Sau này, tính năng này tiến hóa thành SysMain, mang theo thuật toán thông minh có khả năng phân tích hành vi và thói quen của người dùng. Nếu bạn thường xuyên mở một phần mềm vào khung giờ cố định, SysMain sẽ tự động nạp trước dữ liệu của phần mềm đó vào RAM.
Về mặt lý thuyết, triết lý thiết kế của Windows là "RAM trống là RAM lãng phí". Hệ điều hành này luôn muốn tận dụng tối đa dung lượng bộ nhớ tạm để máy chạy nhanh hơn. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên khi hầu hết các dòng máy tính hiện đại đều đã chuyển sang sử dụng ổ cứng SSD chuẩn NVMe sở hữu tốc độ chóng mặt, việc các ứng dụng khởi chạy gần như tức thì đã khiến Prefetch và SysMain trở nên hoàn toàn lỗi thời. Hệ thống đang đánh đổi hàng gigabyte RAM quý giá chỉ để rút ngắn vài phần trăm giây phản hồi - một sự lãng phí tài nguyên không đáng có.
Hướng dẫn 'giải cứu' RAM chỉ với vài bước đơn giản
Đối với những người dùng đang sở hữu các cấu hình PC chạy hoàn toàn bằng ổ SSD, việc vô hiệu hóa hai tính năng này được đánh giá là an toàn và mang lại dung lượng RAM thực tế cao hơn đáng kể cho hệ thống.
Để tắt Prefetch, người dùng chỉ cần truy cập vào ứng dụng Registry Editor theo đường dẫn hệ thống: HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager\Memory Management\PrefetchParameters.
Tại đây, tìm từ khóa EnablePrefetcher và chuyển đổi giá trị (Value data) của nó về mức 0, sau đó khởi động lại máy. Do việc can thiệp vào Registry luôn tiềm ẩn rủi ro lỗi hệ thống, người dùng nên tạo một điểm khôi phục (Restore Point) trước khi thao tác.
Đối với SysMain, quy trình thực hiện trực quan hơn rất nhiều. Người dùng chỉ cần mở công cụ quản lý dịch vụ Services từ thanh tìm kiếm Windows, tìm đến mục SysMain, nhấn Stop để dừng hoạt động và chuyển mục Startup type thành Disabled để ngăn dịch vụ này tự động kích hoạt lại trong tương lai.
Lời khuyên từ chuyên gia
Mặc dù việc giải phóng được 5 GB bộ nhớ RAM mang lại một giao diện Task Manager sạch sẽ hơn và tạo cảm giác thỏa mãn lớn về mặt thị giác, các chuyên gia công nghệ cũng đưa ra lời khuyên người dùng không nên quá ám ảnh về tỷ lệ 'ngốn' RAM trên máy tính.
Việc RAM hiển thị mức sử dụng cao lên tới 80 hay 90% khi chạy ứng dụng nặng không đồng nghĩa với việc máy tính đang bị nghẽn cổ chai, mà đó là dấu hiệu cho thấy hệ điều hành đang tối ưu hóa phần cứng tốt. Chỉ khi nào chiếc PC xuất hiện các dấu hiệu giật lag, phản hồi chậm chạp một cách rõ rệt trong các tác vụ thường ngày, đó mới là lúc bạn cần thực hiện các biện pháp 'dọn dẹp' và tối ưu hóa hệ thống phần mềm.
