28/11/2018
Trong cuốn Penman (2013) có viết đoạn này phân biệt giữa hai nhóm nhà đầu tư: passive investors (nhà đầu tư thụ động) và fundamentalists (nhà đầu tư cơ bản, theo thuyết giá trị của Graham và Buffett). Vậy thật ra hai nhóm này có khác nhau gì không?
Ban đầu Mười Ba (13) nghĩ nó ý chang. Ví dụ 13 chỉ cần quăng tiền tiêu vặt vô một mã nào đó (ví dụ FPT) rồi ngồi chờ thời đến khi giá lên cao và lời đủ mức mà 13 mong muốn, thì 13 bán ra. 13 không quan tâm mấy về vấn đề biến động giá ngắn hạn. Vậy 13 theo thuyết nào? Pennam (2013) chỉ ra là 13 có vẻ là passive investors. Tô cũng vậy, cũng đi học và đi làm thêm (rửa chén cho một nhà hàng). Mỗi ngày Tô phải rửa hàng đống chén bát mà không có máy rửa chén, phải rửa bằng tay. Thời tiết ở thành phố này dạo này lại rất lạnh, gần có băng tuyết, nên đúng là cực hình. Nhưng nhờ vậy, Tô có ít đồng để mua cổ phiếu. Nhưng vì lu bu quá, Tô cũng không có thời gian đọc nhiều về công ty, chỉ mua dựa vào cảm nhận và các báo cáo phân tích của các công ty.
Vậy, nhà đầu tư giá trị (fundamentalists) là ai? Họ đầu tư như thế nào? Một ví dụ kinh điển mà Tô và 13 chọn làm avatar cho trang này là Buffett. Họ đi tìm kiếm sự khác biệt giữa hai con số: (1) giá cổ phiếu (chi phí bỏ ra mua cổ phiếu) và (2) giá trị thực công ty (intrinsic value, là cái sẽ nhận được khi bán lại). Sự khác biệt này chính là cái được gọi là "margin of safety" mà mỗi khi mua cổ phiếu, chúng ta thường mong muốn càng cao càng tốt. Vì vậy, họ rất sợ mua hàng hớ (giá quá cao), nên mỗi ngày họ dành phần lớn thời gian để xác định các công ty đang bị định giá thấp. Vậy nên họ rất khác so với các nhà đầu tư thụ động.
Vậy nên đầu tư thụ động sao cho hợp lý? Đừng nên mua một cổ, phải mua nhiều hơn. Cách tốt nhất là mua toàn bộ các cổ phiếu trên thị trường: tuỳ theo giá trị công ty để mua nhiều hay ít; hoặc mua mỗi công ty một đồng. Cách khác là mua các quỹ ETF hoặc mutual fund mà chiến lược là neo theo thị trường.
Ở bài sau, Tô sẽ viết một bài tường tận về vấn đề là liệu chúng ta có nên tin theo thuyết giá trị hay không? Tức là đầu tư giá trị có sinh lời không? Và nếu có, tiền lời từ thuyết giá trị là do đâu mà có?
P/S: viết trên facebook đúng là cực hình vì nó rất ít các chức năng, nên Tô đang suy tính viết trên file pdf hoặc làm một blog liên kết để các bạn có thể đọc qua trang đó. Anyway, Tô và 13 sẽ thông báo nêú có kế hoạch thay đổi.