26/03/2026
MUỐN BIẾT TÊN ĐỊCH NÀO LÀ CHỈ HUY CHỈ CẦN XEM CÁCH UỐNG TRÀ
***
Tôi nhớ có lần Tư Ẩn - Đội trưởng Đội Z, báo cáo với ông Ba (Tư Ẩn luôn báo cáo miệng vì cha này rất ngại giấy tờ, viết lách), tôi phải ngồi ghi chép. Trong buổi đó, ông Ba cùng Tư Ẩn trao đổi về việc làm thế nào để nhận biết tên giao thông từ bên ngoài về, tên nào là chỉ huy, tên nào cấp dưới, tên nào là cấp trên, tên nào là người đi theo… Tôi nhớ ông Ba bảo: “Thứ nhất phải tinh ý xem lúc nó về thì thằng nào đứng dậy trước. Thứ hai là cậu xem lúc nó uống trà thì thằng nào rót, thằng nào cầm ly”.
Sau đấy, tất cả những chuyện đấy đều đúng với thực tế. Mà không phải chỉ có chuyện ấy, Tư Ẩn trong quá trình trinh sát sau này đã về báo cáo ông Ba thế này: “Cháu nghe lời chú, thằng này là sếp vì cháu thấy vô một cái là nó được thằng kia kéo ghế mời ngồi. Còn lúc thằng này về trước mà thằng kia ở lại vẫn đứng nhìn theo thì thằng về chính là sếp.
Đấy là phản xạ tự nhiên của con người, huống hồ ở xã hội Campuchia vốn có sự phân cấp, sự lễ phép trên - dưới rất rõ ràng. Ông Ba đã dạy cho chúng tôi cách nhận biết như thế. Những kỹ năng, kinh nghiệm có được, ông giảng giải từng chút một, qua đó dạy chúng tôi bằng thực tế công việc.
Ví dụ như khi làm việc với hai tên “xe ôm” bị ta bắt khi chúng mang đồ qua cửa khẩu. Khi đó nhốt hai tên ở một phòng, còn hai tên bắt sau đó mà mình coi là “chỉ huy” thì nhốt một phòng riêng khác để khai thác. Khi chuẩn bị đưa cả bọn lên máy bay về Phnom Penh thì chúng tôi đưa hai tên “xe ôm” vào phòng của hai tên “chỉ huy”. Rất nhanh, tôi thấy tên “chỉ huy” lại đứng lên chào tên “xe ôm” một cách kính cẩn. Từ chi tiết thoáng qua ấy, mà tôi xác định ra tên “xe ôm” mới chính là thằng quyết định mọi vấn đề, là nhóm trưởng cái “đầu não” âm mưu bạo loạn ấy. Sau đó, truy vấn tên này mới ra các vấn đề ở miền Tây Nam Bộ và ở Battambang.
(Theo Người thầy của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh)
