26/08/2026
Năm ngoái, khi được tham gia Ngày An Lành tại FPT do các Quý Thầy, Quý Sư cô Làng Mai dẫn dắt, mình có hỏi Quý Thầy rằng: "Con thấy ngày càng nhiều người trẻ xuất gia theo Làng quá, và con tò mò không biết tại sao ạ?"
Thầy chỉ trả lời ngắn gọn (đại ý) rằng: Tại đây, Thầy được học và được thực tập, được sống với những điều mà trước đây khi sống đời sống bình thường không có. Thầy cũng tìm được lý tưởng, hướng đi, mục tiêu của cuộc đời mình mỗi ngày, và hạnh phúc với điều đó.
Mình đã không hiểu, nhưng luôn ngưỡng mộ những người bỏ hết gia đình, xã hội, hưởng thụ vui vẻ - để khoác chiếc áo nâu, sống đời sống thầy tu trong chùa "khổ hạnh".
Ý là, mình đã luôn nghĩ rằng, đi tu là khổ lắm: Dậy từ tờ mờ sớm ngồi thiền, tụng kinh Học Pháp, thực tập mỗi ngày Làm Phật sự, lại còn phải trồng rau, xây dựng, tu sửa chùa chiền, tu viện Tổ chức khoá lễ cho nhân dân Sống với một tập thể những đồng tu người xa lạ...
Và tháng 12 năm ngoái, sau 5 ngày sinh hoạt cùng với các Quý Sư cô và các bạn tập sự tại Ni xá Trạm Ân, mình càng tin rằng đi tu thực sự rất khổ cực và vất vả.
Mình luôn có câu hỏi lớn trong lòng: "Những người trẻ xuất gia, họ thực sự cảm thấy hạnh phúc như thế nào nhỉ?".
Mình tò mò về điều đó, mình tò mò muốn biết nếu tách biệt khỏi bon chen xã hội, tách biệt khỏi tham ái từ gia đình và những mối quan hệ yêu đương, tách biệt khỏi sự công nhận về tiền bạc và quyền lực... thì những con người ấy, họ hạnh phúc tự thân ra sao?
..
Và chỉ tới những ngày gần đây thôi, khi vô tình xem được video các Sư cô (rất trẻ) đàn hát bên bờ biển trên trang của Làng, mình đã thực sự cảm nhận được (một chút) niềm hạnh phúc lớn lao, vượt thoát khỏi tất cả những điều kiện mà mình (với sự hiểu biết hạn hẹp) từng nghĩ đến!
Một năng lượng nhẹ nhàng, ấm áp và dễ thương len lỏi, và mình bỗng nhiên mỉm cười. Xem đi xem lại nhiều lần - sự hồn nhiên trong đôi mắt của các Sư cô, sự đáng yêu của lời bài hát cùng với niềm hạnh phúc toát lên trên những gương mặt, thực sự đã làm trái tim mình mềm ra nhiều chút.
Và, ngay lúc đó, mình đã có cái nhìn rất khác về cuộc sống, về "đời tu".
Hoá ra, đời sống người tu không cực đoan hay xa vời như mình từng tưởng. Họ chỉ đơn giản là những người cùng chí hướng, chọn sống chung trong một tập thể (tăng thân) để nương tựa nhau, để được thuộc về, để cùng nhau thực tập một lối sống tỉnh thức.
Họ chọn giản tiện, ít vướng bận chuyện thế gian không phải vì khổ hạnh, mà vì muốn dành trọn năng lượng cho việc quay vào bên trong, hiểu sâu bản thân và cuộc đời. Biết mình thực sự là ai, ngoài những danh xưng hay khái niệm của xã hội. Và đó là điều làm cho họ trở nên hạnh phúc.
___
"Này các vị đại đức! Các vị đang đi tìm gì? Trong giây phút hiện tại, các vị đang ngồi trước mặt tôi nghe pháp, sáng rỡ và rõ ràng, không cần nương tựa vào đâu cả, các vị không thiếu thốn gì hết mà phải đi tìm cầu.
Nếu quý vị muốn giữa quý vị và chư Bụt chư Tổ không có gì khác thì quý vị phải thấy điều này, đừng nghi ngờ gì nữa, đừng có sai lầm gì nữa. Nếu cái thấy này cứ được tiếp tục duy trì như thế mãi (tâm tâm bất dị) thì quý vị là những vị Tổ sống."
"Người tu chân chính thì không nắm bắt Bụt, nắm bắt Bồ tát, A la hán, không nắm bắt những cái gì gọi là hay đẹp nhất trong ba cõi. Người ấy một mình đi thong d**g không bị sự vật nào câu thúc."
"Trong thế gian cũng như ngoài thế gian (xuất thế gian) chẳng có Bụt mà cũng chẳng có Pháp, không thật sự có trong giây phút hiện tại mà cũng sẽ là không trong tương lai. Dầu nói cái gì đi nữa, thì đó cũng chỉ là những danh ngôn và chương cú, chỉ có tác dụng tiếp dẫn được bọn con nít. Phương tiện thiết lập ra như thuốc để trị bệnh, sự biểu hiện danh cú có ra là vì thế. Với lại danh cú không tự gọi mình là danh cú. Chính quý vị đang có mặt đây trong giờ phút này với cái linh giác thấy, nghe sáng rỡ như một ngọn đuốc chiếu sáng kia, chính quý vị mới là người đã an bày ra tất cả các danh cú."
___
Một vài đoạn trong cuốn "Người vô sự" (Thiền sư Thích Nhất Hạnh) mà mình đọc gần đây cũng nói về việc ngừng đi tìm cầu bởi chính chúng ta - những con người thật đang ngồi đây, không thiếu thứ gì cả.
Tất cả những gì trong thân, trên thân, và ngoài thân, cùng với những khái niệm: gia đình, vợ chồng, con cái, xã hội, danh vọng, quyền lực... chỉ là tạm - để chúng ta đi qua vòng sinh tử ở kiếp sống này. Và đôi khi, vì quá "nhập tâm" mà chúng ta tưởng rằng đó là tất cả.
Tuy nhiên, gốc rễ mỗi chúng ta là một cá thể độc lập và trọn vẹn, không phụ thuộc vào người khác hay những điều kiện sống để được là chính mình. Biết ơn tất cả những gì đang có, nhưng không bám chấp vào đó để cảm thấy đủ đầy.
Có như vậy, trên hành trình 'trở thành' (ai đó trong đời thường), mình mới không quên 'trở về' với chính mình, nhớ mình là ai, để tự thân có thể hạnh phúc, và có quyền chọn sống cuộc đời theo cách khiến kiếp sống này thực sự có ý nghĩa.
Và nếu điều này cũng giúp ích được cho bạn, hay ai đó khác, thì mình vui vì may mắn đã được sẻ chia.
--
Grace