16/09/2026
👁️🗨️4 BÀI TOÁN CỐT LÕI TRONG MACHINE VISION – KỸ SƯ MỚI VÀO NGHỀ NÊN BIẾT
Machine Vision được ứng dụng trong rất nhiều công đoạn: gắp sản phẩm, kiểm tra lỗi, đo kích thước, đọc mã và truy xuất dữ liệu,...
Tuy nhiên, phần lớn các ứng dụng phổ biến trong nhà máy có thể được phân thành 4 nhóm chính:
🔴 1. GUIDANCE – ĐỊNH VỊ VÀ DẪN HƯỚNG
Sản phẩm trên băng tải không phải lúc nào cũng nằm đúng vị trí hoặc cùng một góc xoay. Nếu robot chỉ làm việc theo tọa độ cố định, nguy cơ gắp sai hoặc va chạm có thể xảy ra.
Hệ thống Vision sẽ thu nhận hình ảnh, xác định vị trí và hướng của sản phẩm, sau đó gửi dữ liệu về PLC hoặc bộ điều khiển robot.
Với hệ thống 2D, dữ liệu thường gồm tọa độ X, Y và góc xoay. Những ứng dụng cần xác định độ cao, chiều sâu hoặc tư thế của vật thể có thể phải sử dụng hệ thống Vision 3D.
Ứng dụng thường gặp:
• Robot gắp sản phẩm trên băng tải
• Căn chỉnh linh kiện trước khi lắp ráp
• Xác định vị trí bôi keo, hàn hoặc bắt vít
• Phân loại và đưa sản phẩm về đúng vị trí
Công cụ thường dùng: Pattern Matching, ví dụ PatMax của Cognex.
🔴 2. INSPECTION – KIỂM TRA VÀ PHÁT HIỆN LỖI
Khi phải kiểm tra liên tục với số lượng lớn, con người có thể bỏ sót lỗi do mệt mỏi hoặc tiêu chí đánh giá không đồng nhất.
Machine Vision giúp kiểm tra sản phẩm theo các điều kiện đã được thiết lập và tự động đưa ra kết quả OK/NG.
Ứng dụng thường gặp:
• Phát hiện vết xước, nứt hoặc lỗi bề mặt
• Kiểm tra thiếu hoặc sai vị trí linh kiện
• Kiểm tra nắp chai, vỉ thuốc hoặc đường keo
• Xác nhận sản phẩm đã lắp ráp đúng hay chưa
Các công cụ xử lý ảnh truyền thống phù hợp với những đặc điểm có quy luật rõ ràng. Deep Learning thường được cân nhắc khi lỗi có hình dạng và mức độ biến thiên phức tạp hơn.
Công cụ thường dùng: Blob Analysis, Edge Detection, Pattern Matching và Deep Learning.
🔴 3. GAUGING – ĐO LƯỜNG KÍCH THƯỚC
Đo thủ công có thể mất thời gian và chịu ảnh hưởng bởi thao tác của người đo.
Machine Vision cho phép thực hiện phép đo không tiếp xúc như khoảng cách, đường kính, góc hoặc khe hở. Kết quả sau đó được so sánh với giới hạn dung sai để xác định sản phẩm đạt hay không đạt.
Ứng dụng thường gặp:
• Đo đường kính và chiều dài chi tiết
• Kiểm tra khe hở giữa các bộ phận
• Đo khoảng cách và độ lệch vị trí
• Kiểm tra kích thước theo dung sai cho phép
Độ chính xác của phép đo phụ thuộc vào trường nhìn, độ phân giải camera, ống kính, ánh sáng, hiệu chuẩn và độ ổn định của cơ cấu máy. Telecentric lens có thể được sử dụng trong những bài toán cần hạn chế sai số phối cảnh, nhưng không bắt buộc với mọi hệ thống đo.
Công cụ thường dùng: Caliper, Line, Circle và Geometry Tools.
🔴 4. IDENTIFICATION – NHẬN DIỆN VÀ TRUY XUẤT
Để quản lý chất lượng, nhà máy cần xác định mỗi sản phẩm thuộc lô nào, được sản xuất khi nào và đã đi qua những công đoạn nào.
Hệ thống Vision có thể đọc mã và ký tự được in, khắc laser hoặc đánh dấu trực tiếp trên sản phẩm. Dữ liệu thu được có thể liên kết với hệ thống quản lý để phục vụ truy xuất nguồn gốc.
Ứng dụng thường gặp:
• Đọc mã vạch 1D và mã 2D
• Đọc mã DataMatrix khắc trực tiếp trên linh kiện
• Nhận dạng số serial, mã lô và hạn sử dụng
• Kiểm tra nội dung in có đúng với dữ liệu yêu cầu
Trong đó, OCR dùng để nhận dạng ký tự, còn OCV dùng để kiểm tra ký tự có khớp với nội dung mong đợi hay không.
Công cụ thường dùng: Barcode Reader, OCR và OCV.
👉 Có thể ghi nhớ 4 bài toán bằng 4 câu hỏi:
Sản phẩm đang ở đâu? → Guidance
Sản phẩm có lỗi không? → Inspection
Kích thước có đạt không? → Gauging
Đây là sản phẩm nào? → Identification
Một hệ thống thực tế có thể kết hợp nhiều bài toán cùng lúc. Ví dụ: vừa định vị linh kiện, vừa kiểm tra lỗi và đọc mã truy xuất trên cùng một trạm Vision.
Muốn tự tay xây dựng các bài toán định vị, kiểm tra lỗi, đo lường và nhận diện trên hệ thống Vision?
Khóa học Xử lý ảnh công nghiệp với Cognex VisionPro tại TAMI Academy sẽ giúp bạn từng bước làm quen với công cụ xử lý ảnh, xây dựng chương trình kiểm tra OK/NG và kết nối hệ thống Vision với PLC/I/O.
👉 Nhắn tin cho TAMI Academy để nhận tư vấn chi tiết về nội dung và lịch học.
———————————————
TAMI ACADEMY
📍Tầng 1, TTH Building, Di Trạch, Hoài Đức, Hà Nội (Cách ĐH Công nghiệp HN 3km)
📞Hotline/Zalo: 0988.838.341