01/08/2026
1. Nhóm giấy phép Bán lẻ & OEM (Dành cho Cá nhân, Doanh nghiệp nhỏ)
Đây là những loại hình cấp phép phổ biến nhất mà người dùng cuối thường tiếp xúc khi mua máy tính hoặc mua phần mềm lẻ.
OEM (Original Equipment Manufacturer):
Đặc điểm: Là giấy phép được cài đặt sẵn trên các máy tính mới bởi nhà sản xuất (như Dell, HP, Lenovo...) hoặc bán kèm linh kiện phần cứng.
Ràng buộc: Key này được "gắn chết" (tích hợp) vào Mainboard của máy tính. Nếu hỏng Mainboard hoặc thay máy mới, giấy phép sẽ mất đi. Không được phép chuyển đổi sang máy khác.
Ưu điểm: Giá thành rẻ nhất. Phù hợp mua cùng máy tính mới.
Retail / FPP (Full Packaged Product):
Đặc điểm: Giấy phép dạng bán lẻ đóng hộp vật lý. Bên trong hộp thường có đĩa DVD hoặc USB chứa bộ cài và một thẻ ghi mã Key (Product Key).
Ràng buộc: Được phép chuyển quyền sử dụng từ máy tính này sang máy tính khác (với điều kiện phải gỡ bỏ ở máy cũ trước). Mỗi thời điểm chỉ dùng cho 1 máy.
Ưu điểm: Linh hoạt, giữ được bản quyền vĩnh viễn dù thay đổi máy tính.
ESD (Electronic Software Delivery):
Đặc điểm: Về bản chất quyền lợi và cách sử dụng giống hệt Retail (FPP), nhưng phương thức giao hàng là trực tuyến 100%. Người mua sẽ nhận mã Key qua Email hoặc tài khoản Microsoft thay vì nhận hộp vật lý.
Ưu điểm: Giao hàng ngay lập tức, không lo mất hộp/thẻ vật lý, thân thiện với môi trường, có thể chuyển máy như bản Retail.
2. Nhóm giấy phép Kênh phân phối Đám mây (Modern Licensing)
Kể từ khi Microsoft ngừng chương trình OLP (Open License Program) truyền thống vào năm 2022, CSP là kênh cấp phép chủ đạo cho phần lớn các doanh nghiệp hiện nay.
CSP (Cloud Solution Provider):
Đây là nền tảng quản lý giấy phép trung tâm thông qua các đối tác (Partner) của Microsoft. CSP được chia làm 2 hình thức thanh toán:
CSP Perpetual (Vĩnh viễn): Mua đứt phần mềm một lần và sử dụng mãi mãi (ví dụ: Office 2021/2024 LTSC, Windows Server 2022). Giấy phép được quản lý trên tài khoản Microsoft 365 Admin Center của doanh nghiệp. Được quyền hạ cấp (Downgrade) xuống các phiên bản cũ hơn.
CSP Subscription (Thuê bao): Trả phí theo tháng hoặc theo năm. Các phần mềm luôn được cập nhật phiên bản mới nhất (ví dụ: Microsoft 365 Business Basic/Standard, Windows 11 Enterprise E3/E5). Dễ dàng tăng giảm số lượng nhân sự linh hoạt mỗi tháng.
3. Nhóm giấy phép Khối Doanh nghiệp Lớn & Chuyên biệt (Volume Licensing)
Dành cho các tổ chức có quy mô lớn hoặc có nhu cầu hợp thức hóa bản quyền số lượng lớn.
GGWA (Get Genuine Windows Agreement):
Đặc điểm: Là thỏa thuận cấp phép dành riêng cho doanh nghiệp cần hợp thức hóa (legalize) hệ điều hành Windows. Dành cho các công ty đang dùng Win lậu, crack, hoặc mua nhầm máy tính cài bản Windows Home nhưng cần nâng lên Windows Pro để gia nhập Domain công ty.
Ràng buộc: Tương tự OEM, GGWA sẽ "gắn chết" vào thiết bị được cấp phép và không thể chuyển sang thiết bị khác. Bắt buộc mua tối thiểu từ 5 license trở lên cho đơn hàng đầu tiên.
EA (Enterprise Agreement):
Đặc điểm: Thỏa thuận cấp phép toàn diện dành cho các tổ chức/doanh nghiệp quy mô rất lớn (thường yêu cầu tối thiểu từ 500 thiết bị/người dùng trở lên).
Ưu điểm: Cam kết giá ưu đãi trong suốt 3 năm hợp đồng. Khách hàng có quyền sử dụng phần mềm vĩnh viễn (mua đứt) và được đi kèm gói Software Assurance (SA - Bảo hiểm phần mềm) để nâng cấp lên bản mới miễn phí, hỗ trợ kỹ thuật 24/7.
EAS (Enterprise Agreement Subscription):
Đặc điểm: Hoạt động tương tự như EA (cho doanh nghiệp > 500 users) nhưng theo mô hình Thuê bao (trả phí hàng năm) thay vì mua đứt.
Ưu điểm: Chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn EA. Tổ chức có thể linh hoạt tăng hoặc giảm số lượng giấy phép hàng năm dựa trên số nhân sự thực tế. Nếu ngừng hợp đồng, quyền sử dụng phần mềm sẽ chấm dứt.
4. Nhóm giấy phép dành cho Nhà cung cấp Dịch vụ
SPLA (Services Provider License Agreement):
Đặc điểm: Dành riêng cho các nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ (Hosting), nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, hoặc các nhà phát triển phần mềm độc lập (ISV).
Cách hoạt động: SPLA cho phép họ cấp phép các sản phẩm của Microsoft (Windows Server, SQL Server, Office...) để cung cấp dưới dạng dịch vụ phần mềm hoặc hạ tầng đám mây cho khách hàng của họ.
Thanh toán: Trả tiền theo mô hình "dùng bao nhiêu trả bấy nhiêu" (Pay-as-you-go) báo cáo hàng tháng dựa trên lượng sử dụng thực tế của khách hàng cuối, không có chi phí đầu tư ban đầu. Ẩn bớt