14/08/2018
YERLİ ve MİLLİ İşletim Sistemimiz PARDUS
(Devrim Arabalarının Veliahtı)
Bu günlerde gene "YERLİ , MİLLİ" kelimeleri gündemde.. Aslında olması gereken zaten bu.. Ama arada bir unutuyoruz.. Daha doğrusu arada bir hatırlıyoruz.. Seçimlerde, ilk siyasi veya ekonomik krizde yada öylesine "laf olsun" diye hatırlıyoruz bu kelimeleri.. "YERLİ ve MİLLİ"
Ama bazı şeyleri ya hiç bilmiyoruz yada çok çabuk unutuyoruz.. Ben şimdi YERLİ ve MİLLİ işletim sistemimizden bahsetmek istiyorum..
Anadolu Parsı PARDUS'tan..
--------
Bizim sektörde olmayan bir çok bilgisayar kullanıcısının pek bilmediği bir konudan bahsedeceğim.. Hatta bir aralar gençlerimizin bile bilgisayarıma Pardus kurmak istiyorum diye bizlerden destek istediği bir işletim sistemimizden.. İş yerimizdeki bilgisayarımızdan birini bu işletim sistemine ayırdığımız, incelediğimiz, araştırdığımız ve yeni versiyonu için dört gözle beklediğimiz bir işletim sistemimizden..
Şu an ise yüzüne bile bakmak istemediğim, adını duymak istemediğim, duyunca içimin acıdığı ve ÜZÜLDÜĞÜM bir işletim sistemimizden..
Tarihimize bakıp, ders almadığımız kaderini DEVRİM ARABALARINA benzettiğim, Yerli ve Milli İşletim Sistemimiz PARDUS'tan bahsedeceğim... .
HİKAYESİ:
Türkiye'de TÜBİTAK bünyesinde 1999 yılında başlayan 2001'de adı değişen bir projeye başlandı.. 1999 yılında ülkemizde "özgür yazılım" konusu çok ciddi bir şekilde ele alınmaya başlanmıştı ve Tübitak 2001 yılında MİLLİ İŞLETİM SİSTEMİ PARDUS 'u ortaya çıkarmak üzere 20 - 25 kadar yazılım uzmanı genç bilişimciyi devlet bünyesine alarak milli işletim sistemimizle ilgili ilk adımı attı..
Bu proje ve çalışmalar sonucunda 2005 yılında Linux tabanlı işletim sistemimizin ilk versiyonu yayımlandı ve çok büyük ilgi gördü. Pardus tamamen yerli bir işletim sistemi değildi. Linux çekirdeği olmak üzere içinde pek çok yerli olmayan yazılım mevcuttu. Fakat kurulumu için YALI, yapılandırma yönetimi için ÇOMAR, paket yönetimi için ise PİSİ, açılışını koordine eden MÜDÜR gibi yazılımlar bizim tarafımızdan geliştirilmişti..
---------
Yani Pardus günümüzde MODERN bir işletim sisteminin olabileceği kadar YERLİ ve MİLLİYDİ..
---------
2009 yılına gelindiğinde dünyadaki tehditlerle birlikte bu konunun üzerine gidilmesi gerektiği çok açık iken bu proje yavaş yavaş bir kenara itilmeye başlanmıştı.. Oysa ki, 2001'de başlandığında DÜNYA'DA gelişen en ciddi yükselen ilk 10 işletim sistemi arasına girmişti PARDUS..
2011 yılında kişi sayısı 33'e ulaşan geliştirici ekip ve gönüllü camia; Şubat 2011'de "kurumsal 2" sürümünü, Eylül 2011'de masaüstü kullanıcıları için Pardus 2011.2 sürümünü yayınlamıştı. Bu YERLİ ve MİLLİ olan son sürümler oldu..
---------
2011 yılın sonlarında YENİ GÖREVE GETİRİLEN TÜBİTAK yönetiminin tavrı ve müdahaleleriyle 2012 yılının ortasında geliştirici sayısı 7'ye inmiş ve sonrasında ise tamamı TASFİYE edilmişti.
Pardus o günlerde devreye girdiğinde ülkenin kamu ve askeri kurumlarında, maliye ve milli eğitimde devreye sokulmak isteniyordu. Milli Eğitim Bakanlığı'nın bütün okullarda uygulanmak üzere çıkardığı bir proje vardı. Fatih Projesi.. Bu proje bütün okulları ve öğrencileri dijital platforma taşımak istiyordu.. Ve bu projede de tabii ki yerli ve milli Pardus kullanılacaktı.. Ama nedense tam uygulamaya geçileceği yıllarda eski ekip tasfiye edildi..
Eski ekip SIFIRLANDIKTAN sonra Tübitak Pardus projesi üzerinde çalışılmaya devam edilse de başlangıç noktasından ve alt yapısından vazgeçilmiş, tamamen amacından sapılmıştı.. Yerli ve milli olmayan bir Linux versiyonunun Debian derlemesinin değiştirilmiş hali ile yoluna devam edilmişti ve malesef günümüzde de hala bu şekilde devam etmektedir..
Fatih Projesi kapsamında Debian 'ın bazı görüntüleri Pardus olarak etiketlenerek akıllı tahtalara yüklendi.. Henüz resmi olarak Danışma Kurulu bunu uygun bulamayınca bu proje rafa kaldırıldı ve nedense bu kurul asla bir daha bir şeyleri düzeltmek için toplanmadı..
İhale sürecinden hemen önce Microsoft'un dünya başkanı Bill Gates apar topar Türkiye'ye geldi ve dönemin Başbakanı ile görüştü.. Ve tabii ki bu görüşmeden sonra Milli Eğitim projesinde ülkemizde artık şaşırmadığımız gibi yerli ve milli olan PARDUS değil yerli ve milli olmayan Microsoft yazılımları kullanılmaya başlandı..
Bedava ve yerli olan değil, ihaleyle para harcadığımız ve yerli olmayan teknoloji KAZANDI (!)
-------
Şimdilerde Pardus, YERLİ ve MİLLİ olmaktan çok uzak makyaj yapılmış Debian 'ın çok ötesinde bir işletim sistemi değil.. Eski YERLİ ve MİLLİ altyapısı olan PARDUS ise bazı gönüllüler tarafından PİSİ LİNUX adı altında çalışmalarına bağımsız olarak devam etmektedir. www.pisilinux.org
--
Eğer siyasilerimiz ve yöneticilierimiz gerçekten YERLİ ve MİLLİ konusunda samimi ve dürüst iseler bir an önce ne yapıp edip ESKİ PARDUS ekibini toplayıp projenin Tübitak bünyesinde YERLİ ve MİLLİ (Şu an PİSİLİNUX altyapısı ile) olarak devam etmesini sağlamalıdırlar..
Veya PİSLİNUX'e her türlü maddi manevi devlet desteği verilmelidir.
Yerli ve Milli PARDUS versiyon ve tarihleri
---------------------------------------------------------
Pardus 1.0 27.12.2005
Pardus Kurumsal 1 29.06.1905
Pardus 2007.1 16.03.2007
Pardus 2007.2 11.07.2007
Pardus 2007.3 19.11.2007
Pardus 2008 27.06.2008
Pardus 2008.1 15.09.2008
Pardus 2008.2 30.01.2009
Pardus 2009 17.07.2009
Pardus 2009.1 15.01.2010
Pardus 2009.2 03.06.2010
Pardus 2011 20.01.2011
Pardus Kurumsal 2 16.02.2011
Pardus 2011.1 12.07.2011
Pardus 2011.2 19.09.2011
* Bu tarihten sonraki Pardus versiyonlarını şahsen ben değer vermiyor ve TANIMIYORUM.. O yüzden listeye eklemedim..
***
Lİnkteki video, 2013 yılında Tübitak Ulakbim sponsor sunumu esnasında eski Pardus geliştiricisi bir yazılımcının YERLİ ve MİLLİ OLMAYAN Pardus 2013 sürümüne dair tepkilerini dile getirdiği videodur..
Enis Ünalmış
Kaynaklar..
https://tr.wikipedia.org/wiki/Pardus_(i%C5%9Fletim_sistemi)
http://www.cerkezkoyhaber.com.tr/haber/23624/alyurt-pardus-projesi-neden-devam-etmiyor.html
http://t24.com.tr/haber/tubitakin-pardus-2013une-kes-yapistir-tepkisi,227038
https://www.evrensel.net/yazi/78326/al-sana-yerli-ve-milli
https://www.youtube.com/watch?v=EBFuxUvNHZo
5 Nisan 2013 - Bilgi Üniversitesi, Özgür Yazılım Günleri Tübitak Ulakbim sponsor sunumu esnasında eski Pardus geliştiricisi Pardus 2013 sürümüne dair tepkile...