01/12/2022
Oyuncular için EN İYİ MONİTÖR HANGİSİ?
(3dk okuma)
Pc topladınız, ekran kartınız da iyi ancak görüntü performansını tam olarak alabileceğiniz monitörü nasıl seçmeniz gerekir bilmiyor veya karar veremiyorsanız yazımızı okumanızı tavsiye ederiz. Eminiz ki; konu hakkında daha fazla bilgiye sahip olarak sisteminiz için en iyi monitöre karar vermeniz daha kolay olacak.
Öncelikle monitör üretim teknolojileri diğer bir ifade ile monitör panel yapıları hakkında kısa bir bilgilendirme yapmak, monitör seçimindeki diğer kriterlere geçmeden önce daha doğru olacaktır. Monitörlerin panel yapıları da seçiminizi etkileyen en önemli unsurlardandır. Sonrasında ana başlıklar halinde değerlendirmeleri bulabilirsiniz.
MONİTÖR TEKNOLOJİLERİ (PANEL YAPILARI)
Bir monitör alırken o monitörün üretim teknolojisi yani panel teknolojisi genellikle üç farklı şekilde karşınıza çıkacaktır: IPS, TN ve VA.
TN PANEL (En eski LCD panel türü olarak karışımıza çıkar.)
+ Diğer panel teknolojilerine göre daha ucuzdur.
+ Yüksek yenileme hızlarına ve düşük tepki sürelerine sahiptir.
+ Rekabetçi çevrim içi oyun oynayanlar ve dar bütçeye sahip olanlar için idealdir.
- Farklı açılarda renkler kaybolur.
- Renk doygunluğu ve renk gamı düşüktür. Profesyonel renk düzenleme işleri için kullanılamaz.
IPS PANEL
+ Farklı açılarda renkleri korur.
+ Renk doygunluğu ve renk gamı geniştir. Doğru renk üretimini sağlar.
- Fiyat olarak pahalıdır.
- Gecikme süreleri nispeten yüksektir.
Her türden oyun oynayanlar, profesyonel işlerde kullanacaklar ve bütçesi daha geniş olanlar için idealdir.
VA PANEL
Tüm bu yapılar kendi içlerinde farklı avantaj ve dezavantajlara sahiptir.
+ Fiyat olarak orta seviyelerdedir.
+ Farklı açılarda renkleri oldukça korur.
+ Yüksek kontrast oranlarına sahiptir.
+ Başarılı bir renk gamına sahiptir.
- Yüksek gecikme sürelerine sahiptir.
Hikayeli / Tek oyunculu oyun oynayanlar, günlük kullanım, ofis ve ş kullanıcıları ve bütçesi orta seviyede olanlar için idealdir.
…
Gelelim kriter başlıklarına;
BÜTÇE
Bir monitör almadan önce mutlaka ayırabileceğiniz maksimum bütçenizi belirlemelisiniz. Bütçeniz dahilinde olan seçeneklerden tercihinizi yapmak ve ne olursa olsun “üçyüz lira beşyüz lira daha vereyim bari bir üst modelini alayım, ya şu daha iyi onu alayım” demeden bütçenize sadık kalmak önemli. Çünkü bu işin sonu yok. Üçyüz beşyüz lira derken bütçenizin çok üstüne çıkarak kendinizi mali açıdan zora sokmuş olursunuz.
KULLANIM AMACI
Yazımızın ana konusu elbette fiyat/performans açısından oyuncular için en iyi monitörün hangisi olduğu. Ancak siz yine de bir monitörden gerçekten neler beklediğinizi, günlük kullanımınızda neler yaptığınızı gözden geçirerek üzerinde düşünmenizi tavsiye ederiz.
Tamamen oyun odaklı, rekabetçi oyunlar oynuyorsanız o zaman sorun yok. Buradaki tavsiye ve bilgilendirmelerimiz seçim yapmanızda yardımcı olacaktır. Fakat, aynı zamanda film de izlerim, işimde de kullanırım, grafik tasarımcıyım, fotoğraf işliyorum, şu, bu, vs. derseniz, bunlar seçiminizi değiştirecektir.
EKRAN BOYUTU
Oyuncu monitörleri için en ideal ekran boyut aralığı 23” ila 25” (inch) arasıdır. Daha küçük ebatlar yetersiz kalırken daha büyük ebatlar ise göz hakimiyetinizi zorlayacaktır. 23”, 25” (inch) arasındaki ekranlarda oyun oynarken gözünüzü kaydırarak kontrol ettiğiniz alanları, daha büyük ekran ebatlarında kafanızı çevirerek bakmak durumunda kalacaksınız. Bu da oyun performansınızı etkileyecektir.
23” ila 25” ekran boyutu aralığına sahip monitörlerin aynı zamanda en uygun fiyat skalasına sahip monitörler olduklarını da unutmamak gerekir.
ÇÖZÜNÜRLÜK
Çözünürlük tercihinde bulunurken bilgisayarınızın ve ekran kartınızın performansı seçiminizde etkili olacaktır. Temel seviyede bir sisteminiz varsa 4k monitör tercihinde bulunmak oyun performansınız açısından doğru olmayacaktır. Bilgisayarınızın ve ekran kartınızın ortalama bir performansa sahip olduğunu varsayarsak, monitörünüzün çözünürlüğü en az Full HD olmalıdır.
YENİLEME HIZI (Hz)
Monitördeki görüntünün değişme hızı hertz (Hz) cinsinden ölçülür. 100Hz yenileme hızına sahip bir monitör kullanıyorsanız, ekranınız saniyede 100 kez yenilenebilir.
Günümüzde standart 60Hz olsa da, iyi bir oyun deneyimi için en az 144Hz yenileme hızına sahip bir monitörü tercih etmenizi öneririz.
Diyelim ki; CS:GO oynarken 200 FPS alıyorsanız fakat monitörünüz 60Hz ise, saniyede yenilenen 200 görüntünün yalnızca 60'ını gösterecektir.
* FPS’nin Hz’den yüksek olması durumunda monitör görüntülemeyi bitirmeden bir sonraki görüntüye geçmek durumunda kalır. Bu duruma tearing (yırtılma) denir.
* CS:GO 100 FPS veriyorsa ancak monitörünüz 144Hz ise, bu durumda da 100 FPS görüntülemeye devam edersiniz. FPS’nin Hz’den düşük olması durumunda monitör görüntüyü işleyemeden bir sonraki görüntüye geçmek durumunda kalır. Bu duruma stuttering (kekeleme) denir.
Bahsedilen bu iki olumsuz durumu ortadan kaldırmak için V-Sync teknolojisinden faydalanır. AMD bu teknolojisini FreeSync, Nvidia ise G-Sync olarak markalaştırmıştır.
Kısaca ekran yenileme hızı ne kadar yüksek olursa, (ekran kartının yüksek yenileme hızlarını desteklediğini varsayarak), oyun deneyiminiz de o kadar sorunsuz olacaktır. Alacağınız monitörün V-Sync teknolojisine sahip olduğuna dikkat etmenizi öneririz.
TEPKİ SÜRESİ
Bu konu biraz karmaşık ve biraz da markaların ürünlerini pazarlamada öne çıkarmak adına yapılan teknik düzenlemelerle alakalı. Bu teknik düzenleme işlemi, monitörün hız aşırtması olarak bilinen, daha hızlı yanıt süreleri elde edebilmek için piksellere daha yüksek voltaj sağlama işlemidir (OverDrive). Ancak, tepki süresi yani hızı bu yöntemle artırmak, denklemin sadece bir kısmıdır. Kalan kısım, renklerin doğruluğu ile ilgilidir. Yüksek tepki süreleri elde etmek statik görüntü süresinin, yani kararlı görüntü süresinin düşmesine neden olur. Bu, bazen ters gölgelenme adı verilen bir soruna bile neden olabilir. Bu nedenle hız ve doğruluk dengesini sağlamak önemlidir.
Tepki Süresi, monitörün bir renkten bir başkasına geçmek için ihtiyaç duyduğu süreyi temsil eder ve ms (milisaniye) ile ölçülür. Tepki Süresi ve Yenileme Hızı çoğunlukla bağlı kavramlar olduğu için, seçimler sırasında birlikte değerlendirmek daha doğrudur.
* 144 Hz Monitör = Saniyede 144 Kez = 6,94 ms'de bir görüntüyü yeniler (1 saniye 1000ms / 144)
144Hz yenileme hızına sahip bir monitör her 6,94 ms'de bir görüntüyü yenilediği için, tepki süresinin 6,94 ms'den düşük olmasını isteriz. Monitörünüzün 5 ms tepki süresi varsa 5 ms boyunca renk geçişleri yapılırken, kalan 1,94 ms statik ve kararlı görüntü sağlanacaktır. Eğer bu monitörün tepki süresi 4 ms ise 4 ms boyunca renk geçişleri yapılır ve statik görüntü süresi 2,94 ms olur.
Teorik olarak renk doğruluğu sorunu yaşamayan 1 ms tepki süresine sahip bir monitör, çok temiz bir görüntü sağlayacaktır. 144Hz'de görüntü 6,94 ms'de bir değiştiği için, kalan 1,94 ms statik görüntü için yeterli bir süredir.
Teorikte 1 ms tepki süresine sahip monitörler şu an için mevcut değil. Bunu yapmayı başaranlar ise, düşük renk doğruluğu sorununa neden olmakta. Düşük tepki süreleri iddiasıyla pazarlanan pek çok monitörün tepki süresi aslında 3 ila 5 ms arasındadır.
RENK ÖZELLİĞİ
sRGB
sRGB, karşılaştığınız görüntülerin %99'unun kullanıldığı renk profilidir. Çoğu monitör, bu profilin önemli bir kısmını gösterecek şekilde tasarlanır. Monitörünüzün teknik ayrıntılarında %100 sRGB yazıyorsa, monitörünüz bu profildeki renklerin tamamını doğru bir şekilde gösterebilir demektir. %98 sRGB gibi ifadeler ise, bu profildeki renklerin %98'inin doğru şekilde gösterilebildiği anlamına gelir.
Genel bir kural olarak her bir renk alanının yüzdesi ne kadar yüksekse, monitörün o denli iyi bir renk reprodüksiyonuna sahip olduğunu bilmeniz yeterli olacaktır.
Bu alandaki diğer teknik detay da 8-bit ve 10-bit meselesidir. Günümüzde çoğu monitör 8-bit panel kullanıyor ve bu, 16,7 milyon renge eşittir. 10-bit ise 1,07 milyar renge eşittir ancak sahip olmak için daha iyi bir bütçe gerektirir.
Sonuç olarak; Bütçeniz kısıtlı, kullanım amacınız çevrimiçi fps oyunları ise TN panel bir monitör tercih etmek ihtiyacınızı karşılayacaktır. Bütçenizi biraz daha artırma imkanınız varsa yine aynı kullanım amacıyla VA panel monitör tercih etmek yerinde karar olur. Bütçe sorunuz yoksa IPS panel bir monitör tercih edebilir ve HDR, RENK GAMI, ÇÖZÜNÜRLÜK gibi bağlı detayları tercih ederek üst düzey bir monitör tercih edebilirsiniz. Seçim sizin...
Kaynak: tamindir
