16/02/2017
Ncell ले हालै नेपालमा Facebook निशुल्क बनयो। सबै जना खुशी नै होलाम,निशुल्क फेसाबुक चलाउन पाउँदा। फाइदाको कुरा सुन्दा त Ncell ले राम्रै कुरा गरेको अनुभव भयो होला सबैलाई। तर म आज निशुल्क फेसबुकमा चित्त नबुजेका कुराहरु तपाईहरुसंग बढ्न जादै छु। नेपाली न पर्यो राम्रो काम गर्यो कि खुट्टा तानी आल्ने भेटिन्छन भएर सोचिसक्नु भयो होला। म यहाँ खुट्टा तन्न खोजिरहेको छैन,हाम्रो देशको मा के उल्लेख छ यहि भन्छु म। " 5.8 Nepal will continue to upload the principle of freedom of expression and net neutrality".यो हरफ मैले Nepal ICT policy 2015 बाट लिएको हो। यसबाट नेपालले Net Neutrality को सिधाान्त मान्ने कुरा छ ।
आखिर के हो त Net Neutrality ?
Net Neutrality यस्तो सिधाान्त हो जसले सबै ईन्टरनेट प्रदायक (ISP) ले ब्यक्ति,समाग्री साथै स्रोत नहेरी सम्पुर्ण ईन्टरनेटमा भएका कुरालाई बराबरको व्यवहार गर्नु पर्ने उल्लेख छ। यसलाई यसरी पनि बुझ्न सकिन्छ यो यस्तो नियम हो जसले तपाईंलाई आफ्नो ISP ले तपाई ईन्टरनेटमा के गर्नु हुन्छ भनेर नियन्त्रणमा नराखोस। यो हामीले देशसाग मागेको स्वतन्त्रता जस्रै हो,ईन्टरनेटको लागि। जसरी देशको कानुनले ठुलाबडा देखि गरिवलाई बराबर मान्छ, त्यसै गरि ईन्टरनेटमा भएका सम्पुर्ण कुराले पनि बराबर हक पाउनु पर्छ। अब भन्नू होस के फसबुक र टुइटरलाई ncell ले निशुल्क बनाउनु बराबरको काम हो?
म फेसबुक चलाउछु,मेरो लागि निशुल्क भयो,फाइदै त हो नि।यो कुरा पनि उब्जेला। तपाईं अब अलिक फरक शैलीले सोच्नुहोस। मानै तपाईं IT Business मा हुनुहुन्छ। अनि तपाईंको पनि एउटा सामाजिक संजाल छ। अब ईन्टरनेट भनिन्छ सबैको साजा सम्पती हो, अनि तपाईंको संजाल चलाइदा चाहिँ पैसा लाग्ने फेसबुक चलाउदा चाहिँ नलाग्ने। यस्तो भए पछि कसरी ईन्टरनेट सबैको भयो ? यो त जुन कम्पनी ठुला छन उनीहरुले ISP लाई मोटो रकम तिर्दै निशुल्क वा छिटो चल्ने बनाउन सक्ने भए। अब मानै कि तपाईंको IT business पनि छैन, तपाईलाई एउटा news portal को मात्र बिश्वास लाग्छ, तर अर्को हावा समाचार लेख्ने portal ले ISP सग मिलेर उसको Site निशुल्क बनायो वा छिटो चल्ने बनायो। तपाईं अब बाध्य भएर हवा समाचार पढ्नु पर्ने भयो। के यो स्वतन्त्रता हो त ? यदि यसरी नै फेसबुक निशुल्क भएको जस्तै फेसबुक खुल्ने बेला कुनै सामाजिक संजाल निशुल्क भएको भए आज जुन फेसबुक निशुल्क भन्दै खुशी हुनुहुदै छ नि,त्यसको अस्तित्व हुने थिएन होला।
निशुल्क फेसबुक छिमेकी राष्ट्र भारतमा पनि शुरु भएको थियो। तर India's Telecom Regulatory Authority(TRAI) ले Net Neutrality समर्थन गर्दै यो सेवा बन्द गरेको थियो।साधै फरक फरक मूल्य पर्ने data pack पनि बन्द गरेको थियो। यसलाई समर्थन गर्ने भारत सगै धेरै राष्ट्र छन।
Net Neutrality दुई चार ईन्टरनेटका कुरा बुझ्नेले मात्र होइन सबै ईन्टरनेट ग्राहाकले बुझ्न जरुरी छ। यदि स्वतन्त्र नै हुने हो भने ईन्टरनेट मा पनि हौ। यो मेरो ब्याक्तीगत बिचार होइन आजको आधुनिक ईन्टरनेटको माग हो।
तपाई आफ्नो व्यक्तिगत विचार दिन नाभुल्ल्नु होला ।