Aamakomaya "आमाको माया"

28/09/2026

गर्भावस्थामा रेबिजबाट कसरी बच्ने?
१. कुकुर/बिरालो तथा अन्य अपरिचित जनावरबाट सुरक्षित दूरी राख्नुहोस्।
विशेषगरी असामान्य व्यवहार गरिरहेको, बिरामी वा आवारा जनावरसँग सम्पर्क नगर्नुहोस्।
२. जनावरले टोके, कोतरे वा घाउ भएको छालामा चाटेमा बेवास्ता नगर्नुहोस्।
रेबिजको जोखिम exposure को प्रकारमा निर्भर गर्छ।
३. तुरुन्त घाउ धुनुहोस्।
साबुन र बगिरहेको पानीले कम्तीमा १५ मिनेट राम्ररी धुनुहोस्। उपलब्ध भए povidone-iodine जस्ता virucidal solution प्रयोग गर्न सकिन्छ।
४. सकेसम्म छिटो स्वास्थ्य संस्थामा जानुहोस्।
डाक्टर/स्वास्थ्यकर्मीले exposure को category हेरेर rabies vaccine र आवश्यक परे Rabies Immunoglobulin (RIG) दिने निर्णय गर्छन्। Category II मा vaccine र Category III मा vaccine + RIG आवश्यक पर्न सक्छ।
५. “म गर्भवती छु, rabies vaccine लगाउन मिल्दैन” भनेर उपचार नरोकिनुहोस्।
WHO का अनुसार गर्भावस्था rabies PEP को contraindication होइन। आवश्यक परेको अवस्थामा rabies vaccine र RIG गर्भावस्थामा सुरक्षित रूपमा दिन सकिन्छ र life-saving PEP रोक्नु हुँदैन।
६. PEP सुरु गरिसकेपछि स्वास्थ्यकर्मीले दिएको पूरा schedule पालना गर्नुहोस्।
Vaccine को schedule व्यक्ति पहिले rabies vaccine लगाएको/नलगाएको र प्रयोग हुने guideline अनुसार फरक हुन सक्छ।
Amakomaya को मुख्य सन्देश
गर्भावस्थामा जनावरले टोकेको वा कोतरेको छ भने डराएर बस्नु हुँदैन—घाउ तुरुन्त १५ मिनेट धुने र ढिला नगरी स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्ने। आवश्यक परे rabies vaccine/PEP गर्भावस्थामा पनि दिन सकिन्छ।
Rabies is almost 100% fatal after symptoms appear, but prompt and appropriate PEP can prevent the disease.

28/09/2026

रेबिज घातक छ, तर रोकथाम सम्भव छ ।
जनावरले टोके वा चिथोरेमा बेवास्ता नगरौँ । घाउ तुरुन्तै साबुनपानीले धोऔँ, समयमै स्वास्थ्य संस्थामा पुगौँ र आवश्यक खोप लगाऔँ ।
रेबिजमुक्त समाजका लागि सबै मिलेर अघि बढौँ ।
एकतामा शक्ति, रेबिजबाट मुक्ति
विश्व रेबिज दिवस २०२६

28/09/2026

बच्चाको घाँटीमा एक फन्को नाल बेरिएको छ? आत्तिनुपर्छ कि पर्दैन?
Ultrasound report मा “Nuchal cord” वा “cord around the neck” लेखिएको देख्दा धेरै गर्भवती आमालाई डर लाग्न सक्छ। तर धेरै अवस्थामा यो आफैंमा ठूलो समस्या होइन।
नाल घाँटीमा बेरिनु भनेको के हो?
बच्चालाई आमासँग जोड्ने umbilical cord (नाल) बच्चाको घाँटी वरिपरि एक वा बढी पटक बेरिनुलाई Nuchal cord भनिन्छ।
गर्भभित्र बच्चा चल्ने क्रममा नाल घाँटी वरिपरि बेरिन सक्छ। यो आमाले गरेको कुनै गल्ती वा खाना, हिँडडुल, सुत्ने position आदिका कारण भएको हो भन्ने प्रमाण छैन।
यो कत्तिको सामान्य हो?
Research अनुसार nuchal cord जन्मका समयमा करिब ५ मध्ये १ देखि ४ मध्ये १ बच्चामा देखिन सक्छ। त्यसैले यो असामान्य वा अत्यन्त दुर्लभ अवस्था होइन।
एक फन्को नाल बेरिँदा बच्चालाई समस्या हुन्छ?
एक फन्को मात्र भएको आधारमा बच्चालाई समस्या हुन्छ भनेर भन्न मिल्दैन।
धेरैजसो अवस्थामा single-loop nuchal cord भएका बच्चाहरू स्वस्थ रूपमा जन्मिन्छन्। Research मा single nuchal cord मात्र भएको कारणले खराब neonatal outcome अनिवार्य रूपमा बढ्छ भन्ने स्पष्ट प्रमाण छैन।
नालमा आमाबाट बच्चासम्म oxygen र nutrients पुग्ने रक्तसञ्चार हुन्छ। त्यसैले “घाँटीमा नाल बेरियो = बच्चालाई अक्सिजन पुगेन” भनेर मात्र निष्कर्ष निकाल्नु सही होइन।
त्यसो भए के कुरामा ध्यान दिने?
Ultrasound मा नाल बेरिएको देखिँदा नालको फन्को मात्र हेरेर निर्णय गरिँदैन। स्वास्थ्यकर्मीले आवश्यकताअनुसार:
• बच्चाको growth
• Fetal movement
• Fetal heart rate
• Amniotic fluid
• गर्भावस्थाको हप्ता
• आमाको स्वास्थ्य अवस्था
• अन्य ultrasound findings
हेरेर समग्र मूल्याङ्कन गर्नुहुन्छ।
एक फन्को देखिएपछि C-section नै गर्नुपर्छ?
पर्दैन।
Nuchal cord मात्र देखिएको आधारमा अनिवार्य रूपमा C-section गर्नुपर्ने हुँदैन। Delivery को निर्णय बच्चाको अवस्था, fetal heart rate, labour को progress तथा अन्य obstetric कारणहरू हेरेर स्वास्थ्यकर्मीले गर्नुहुन्छ।
बच्चाको movement कम भयो भने?
यो कुरा विशेष ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ।
यदि बच्चाको movement तपाईंको सामान्यभन्दा स्पष्ट रूपमा कम भएको महसुस भयो, “नाल बेरिएको भएर होला” भनेर घरमै पर्खनु हुँदैन। स्वास्थ्यकर्मी वा नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गरी आवश्यक मूल्याङ्कन गराउनुहोस्।
आमाले के गर्नुपर्छ?
नालको फन्को खोल्न घरमै कुनै उपाय गर्नुपर्दैन। पेटमा दबाब दिने, विशेष exercise गर्ने, विशेष position मा बस्ने/सुत्ने जस्ता उपायले नाल खोलिन्छ भन्ने प्रमाण छैन।
आफ्नो नियमित ANC visit जारी राख्नुहोस् र स्वास्थ्यकर्मीले दिएको follow-up सल्लाह पालना गर्नुहोस्।
याद राखौँ
Ultrasound मा “एक फन्को नाल बेरिएको” देखिनु मात्रले बच्चालाई समस्या भएको प्रमाण होइन।
आत्तिनुभन्दा बच्चाको movement, growth, fetal heart rate र समग्र स्वास्थ्य अवस्था मा ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
गर्भावस्थासम्बन्धी कुनै report वा finding ले चिन्ता दिएको छ भने आफ्नो स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्नुहोस्।
Aamakomaya – तपाईंको गर्भावस्थाको साथी।

27/09/2026

गर्भावस्थाको अन्तिम चरणमा बच्चा गुम्नुका कारण के हुन सक्छन्?
गर्भावस्थाको २८ हप्तापछि बच्चाको मृत्यु हुनुलाई Stillbirth भनिन्छ। यसको एउटै कारण हुँदैन र कतिपय अवस्थामा कारण पत्ता लगाउन पनि कठिन हुन सक्छ।
मुख्य जोखिम तथा कारणहरूमा:
• उच्च रक्तचाप तथा प्रि-एक्लाम्पसिया
• राम्रोसँग नियन्त्रण नभएको मधुमेह
• प्लेसेन्टासम्बन्धी समस्या
• बच्चाको वृद्धि कम हुनु
• केही संक्रमण
• जन्मजात वा आनुवंशिक समस्या
• प्लेसेन्टा समयअघि छुट्टिनु
• नालसम्बन्धी असामान्यता वा रगतको प्रवाहमा अवरोध
समयमै नियमित गर्भजाँच किन आवश्यक छ?
नियमित ANC बाट आमाको रक्तचाप, रक्तचिनी, बच्चाको वृद्धि तथा भ्रूणको अवस्था जाँच गरी सम्भावित जोखिम समयमै पहिचान र व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ।
बच्चाको चलायमानमा असामान्य कमी, रक्तश्राव, पानी बग्नु, तीव्र पेट दुखाइ वा अन्य चिन्ताजनक लक्षण भएमा नियमित जाँचको समय नकुर्नुहोस्—तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्।
तपाईंको मनमा गर्भावस्थासम्बन्धी कुनै चिन्ता वा प्रश्न छ?
Aamakomaya मा आफ्नो कुरा निःसंकोच शेयर गर्नुहोस्। Privacy सहित Free Consultation उपलब्ध छ।
Free Consultation का लागि:
Aamakomaya App डाउनलोड/Join गर्नुहोस्
वा WhatsApp मा 9761663394 मा “MSH” लेखेर सम्पर्क गर्नुहोस्।
Aamakomaya — तपाईंको गर्भावस्थाको साथी

25/09/2026

25/09/2026

25/09/2026

वर्षाको पानी होइन, सुरक्षित पानी रोजौँ!
गर्भावस्थामा पानी पिउँदा यी कुरा नबिर्सनुहोस्।
वर्षायाममा बाढी, पहिरो वा पानीको स्रोत दूषित हुँदा सफा देखिने पानी पनि सुरक्षित नहुन सक्छ।
गर्भवती हुनुहुन्छ भने:
• स्थानीय रूपमा सुरक्षित प्रमाणित पानी पिउनुहोस्।
• पानी दूषित भएको शंका छ भने बोतलको सुरक्षित पानी वा उमालेर चिस्याएको पानी प्रयोग गर्नुहोस्।
• पानीलाई उमाल्दा कम्तीमा १ मिनेट rolling boil गर्नुहोस् र सफा, ढाकिएको भाँडामा राख्नुहोस्।
• बाढीको पानी वा दूषित भएको शंका भएको पानी पिउन वा खाना बनाउन प्रयोग नगर्नुहोस्।
• पेट दुख्ने, बान्ता, पखाला, ज्वरो वा dehydration का लक्षण देखिएमा स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनुहोस्।
याद राखौँ:
“पानी सफा देखिनु मात्र पर्याप्त छैन,
पानी सुरक्षित पनि हुनुपर्छ।”
गर्भावस्था सम्बन्धी आफ्नो चिन्ता वा प्रश्न Aamakomaya मा share गरेर free consultation लिन सक्नुहुन्छ।
Aamakomaya App Download गर्नुहोस्
वा WhatsApp मा 9761663394 मा “MSH” लेखेर Join हुनुहोस्।
Aamakomaya — तपाईंको गर्भावस्थाको साथी।

24/09/2026

🌧️ आज पानी परिरहेको दिन… गर्भवती हुनुहुन्छ भने यी कुरामा ध्यान दिनुहोस्
बाहिर पानी परिरहेको छ। बाटो चिप्लो छ, मौसम चिसो छ। यस्तो बेला गर्भवती दिदीबहिनीहरूले आफ्नो स्वास्थ्यसँगै आफ्नो र बच्चाको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
१. अनावश्यक यात्रा नगर्नुहोस्
धेरै पानी, बाढी वा पहिरोको जोखिम भएको ठाउँमा सकेसम्म यात्रा नगर्नुहोस्। आवश्यक परे सुरक्षित बाटो र यातायातको व्यवस्था गरेर मात्र जानुहोस्।
२. चिप्लो बाटोमा विशेष सावधानी
गर्भावस्थामा शरीरको सन्तुलन परिवर्तन हुन सक्छ। भिजेको/चिप्लो बाटोमा हिँड्दा लड्ने जोखिम हुन्छ। राम्रो grip भएको जुत्ता लगाउनुहोस् र हतार नगर्नुहोस्।
३. सफा र सुरक्षित पानी पिउनुहोस्
वर्षा वा बाढीपछि पानी दूषित हुन सक्छ। शंका लागेमा सुरक्षित बोतलबन्द पानी वा राम्रोसँग उमालेर चिस्याएको पानी प्रयोग गर्नुहोस्।
४. खाना र हातको सरसफाइमा ध्यान दिनुहोस्
बाहिरको असुरक्षित खाना, काँचै वा राम्रोसँग नपाकेको खाना नखानुहोस्। खाना खानुअघि र शौचालयपछि साबुनपानीले हात धुनुहोस्।
५. शरीर भिजेमा सुख्खा कपडा फेर्नुहोस्
भिजेको कपडामा लामो समय नबस्नुहोस्। आरामदायी, सुख्खा कपडा लगाएर शरीरलाई न्यानो राख्नुहोस्।
६. गर्भावस्थाका नियमित जाँच नछुटाउनुहोस्
पानी परेकै कारण ANC, औषधि वा चिकित्सकले दिएको आवश्यक follow-up आफैंले रोक्नु हुँदैन। तर बाटो असुरक्षित छ भने स्वास्थ्यकर्मीसँग फोनबाट सम्पर्क गरी अर्को सुरक्षित विकल्पबारे सल्लाह लिनुहोस्।
७. यी लक्षण देखिए तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुहोस्:
रक्तस्राव, पानी बग्नु, नियमित/धेरै पेट दुख्नु वा contractions, बच्चाको चलचलाहट कम हुनु, अत्यधिक टाउको दुख्नु/आँखा धमिलो हुनु, सास फेर्न गाह्रो हुनु वा उच्च ज्वरो।
याद राख्नुहोस्: वर्षा आफैंले गर्भावस्थालाई समस्या बनाउने होइन; तर चिप्लिने/लड्ने जोखिम, दूषित पानी–खानाबाट हुने संक्रमण र बाढी–पहिरोका कारण स्वास्थ्य सेवामा पहुँचको समस्याबाट सावधान रहनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
Aamakomaya — तपाईंको गर्भावस्थाको साथी।
आजको वर्षामा तपाईं कति हप्ताको गर्भवती हुनुहुन्छ? सुरक्षित रहनुभएको छ? आफ्नो प्रश्न Aamakomaya मा share गर्न सक्नुहुन्छ।