08/03/2024
Uitgeverij petrichor wordt gerund door twee eigenzinnige heren, Martin Knaapen en Marcel Herms, met een passie voor kunst, poëzie, muziek en boekjes. Doorgaans met mooie ideeën en weinig budget.
In maart 2023 benaderde de heren mij met een warrig verhaal voor het project ‘Kopwolven’, een uitgave van hun eigen werk waar zij al geruime tijd mee bezig waren. Het moest rauw en ruig worden, er was zelfs al een model gemaakt!
Er ontvouwde zich een stuk golfkarton met daarin vier gelijkvormige boekjes met teksten, poëzie, in verschillende talen, kunst en ook nog iets van audio. Grootse plannen dus.
Enigzins trots werd ik aangekeken… ’Kan jij daar wat mee?’
Het was mij nog niet helemaal duidelijk. Ik had nog geen materiaal (tekst en beeld) ontvangen maar ik ken het werk van de heren. Marcel maakt expressief werk, donker en chaotisch. Martin schrijft poezie, gedichten, variërende van omvang maar zeker geen lappen tekst.
‘ja, is goed’ zei ik
Enkele weken later troffen wij elkaar weer. ik had goed naar hen geluisterd en niet gedaan wat ze vroegen.
Twee boeken van verschillend formaat en omvang om zo tekst en beeld ieder de ruimte te geven dat ze verdienen. Anders moest beeld heel klein geplaatst worden of zouden er hele lege tekst pagina’s ontstaan en dat wou ik voorkomen. De boeken werden tussen twee dikke platten met een zwart elastiek bij elkaar gehouden.
Blij verrast met dit idee werd besloten om dit te gaan maken.
Het plan lag een tijdje op het schap, te wachten op de definitieve teksten en beelden, en zoals vaker gebeurt wanneer een plan dat niet direct tot uitvoering komt, wordt het nog eens bekeken, er wordt getwijfeld…
In de tussentijd had ik een ander boek voor Petrichor gemaakt. ‘Het leven is geen ponykamp’ van Geraldine Suijkerbuijk, een simpel, kleurrijk boekwerk dat erg goed werd ontvangen. Dat was voor hen de reden om mij te vragen nog eens naar het idee voor Kopwolven te kijken. Als we van vier naar twee boeken kunnen gaan, waarom dan niet alles in één boek? En het moest overduidelijk worden dat tekst en beeld onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Tekst en beeld zijn gelijkwaardig, het was dus belangrijk dat het werk van Marcel niet als illustraties bij de teksten van Martin gezien zouden worden.
Marcel leverde 40 kunstwerken aan… allemaal even hoog, alleen de breedte varieerde. Zo ontstond bij mij het idee om de beelden op ware grootte in het boek te plaatsen en daarmee het formaat van het boek te bepalen. Martin leverde een 80 pagina’s met teksten aan. Nu was het de uitdaging om deze mooi in het boek te verwerken.
Na wat pogingen lag er een voorstel met afwisselend indrukwekkend aflopende beeld- en ingetogen mooie typografische pagina’s.
Maar hiermee liep de omvang snel op en kwam de eerste offerte ruim boven budget uit.
Goed... alle registers werden open getrokken, dit keer dus niet om het boek op te dirken, nee, we hebben iedere truc toegepast om de kosten binnen de perken te houden zonder dat het zou afdoen aan de kwaliteit.
Zo zijn de katernen éénzijdig fullcolour (beeld) en éénzijdig zwart (tekst) gedrukt en door deze in elkaar te vouwen lijkt het hele boek in kleur gedrukt te zijn maar werden 36 drukplaten en instel-kosten bespaard. Daarmee kwamen we in de buurt van het budget maar dit dwong mij wel om de opmaak in een schema te passen waarin ik niet vrij was om beeld te plaatsen waar ik wilde. En omdat alle beelden een spread in beslag nemen was dit nog wel een puzzel maar niet onoplosbaar.
Alsof dat nog niet lastig genoeg was kwam ik met nog een suggestie
Om het idee, dat de beelden van Marcel op ware grootte geplaatst zijn, kracht bij te zetten had ik bedacht om de resterende witruimte aan de rechterkant van de beeldpagina’s (bijna al het werk minder breed dan een spread) weg te halen (scheuren). Daardoor werden deze (rechter)pagina’s in breedte verschillend, en dat had weer consequenties voor de opvolgende pagina. Door de titels van Martins werk links te plaatsen werd dat opgelost en doordat links van de titel altijd iets van het voorgaande beeld tevoorschijn komt levert dit de gewenste verbinding tussen de teksten van Martin en beelden van Marcel op.
Het resultaat is een strak schoongesneden boekblok dat een de rechter kant ‘aangevreten’ is…. een beetje het ruig/rauwe waar naar gezocht werd.
Nu een jaar later zijn we van een warrig verhaal tot een fraai boek gekomen waar de heren trots op kunnen zijn.
