12/02/2026
⏳ "အချိန်ဆိုတာ လူတိုင်းအတွက် တန်းတူရပေမဲ့ အဲဒီအချိန်ကို တိုင်းတာဖို့ လူသားတွေ ဘယ်လောက်တောင် ကြိုးစားခဲ့ရသလဲ? ⏳
လူသားတွေဟာ ရှေးယခင်ကတည်းက "အချိန်" ကို သိရှိဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပါတယ်။ နေထွက်၊ နေဝင်တာကို ကြည့်ပြီး အချိန်ကို ခန့်မှန်းခဲ့ကြရာကနေ ဒီနေ့ခေတ် လက်ပတ်နာရီတွေအထိ ဘယ်လိုပြောင်းလဲလာခဲ့သလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းလှပါတယ်။
၁။ နေနာရီ (Sundial) - ဘီစီ ၃၅၀၀ ခန့်
ရှေးဟောင်းအီဂျစ်လူမျိုးတွေဟာ နေရောင်ကြောင့် ကျရောက်လာတဲ့ အရိပ်ကို ကြည့်ပြီး အချိန်ကို စတင်တိုင်းတာခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး နာရီပုံစံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက ညဘက်နဲ့ မိုးအုံ့တဲ့နေ့တွေမှာ အချိန်ကြည့်လို့မရတာပါပဲ။
၂။ ရေနာရီ (Water Clock)
နေမရှိတဲ့အချိန်မှာ အချိန်ကို သိနိုင်ဖို့ ရေနာရီကို တီထွင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ခွက်တစ်ခုထဲကနေ ရေတွေ စီးထွက်သွားတဲ့ ပမာဏကို ကြည့်ပြီး အချိန်ကို သတ်မှတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ သဲနာရီ (Hourglass)
၈ ရာစုလောက်မှာတော့ သဲနာရီတွေ ခေတ်စားလာပါတယ်။ ဖန်လုံးနှစ်ခုကြားကနေ သဲတွေ တဖြည်းဖြည်း စီးကျတာကို ကြည့်ပြီး အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုကို တိုင်းတာတာပါ။ သင်္ဘောသားတွေ ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ နာရီမျိုး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
၄။ စက်မှုနာရီ (Mechanical Clock) - ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်များ
ဥရောပမှာ ဂီယာတွေ၊ အလေးမတုံးတွေကို အသုံးပြုပြီး အချိန်မှန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ စက်မှုနာရီကြီးတွေကို ဘုရားကျောင်းတွေမှာ စတင်တပ်ဆင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချိန်က မိနစ်လက်တံ မပါသေးဘဲ နာရီလက်တံ တစ်ခုတည်းသာ ပါရှိပါသေးတယ်။
၅။ ပင်ဒူလမ်နာရီ (Pendulum Clock) - ၁၆၅၆ ခုနှစ်
Christian Huygens ဆိုသူက ပင်ဒူလမ် (ချိန်သီး) ရဲ့ လွှဲခတ်မှုကို အခြေခံပြီး ပိုမိုတိကျတဲ့ နာရီကို တီထွင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီနောက်ပိုင်းမှာတော့ နာရီတွေဟာ တစ်နေ့ကို စက္ကန့်ပိုင်းလောက်ပဲ လွဲချော်ပါတော့တယ်။
၆။ ကွတ်ဇ်နာရီ (Quartz Clock) - ၁၉၂၇ ခုနှစ်
ဒါကတော့ ကျောက်သလင်း (Quartz crystal) ရဲ့ တုန်ခါမှုကို အသုံးပြုပြီး အချိန်ကို တိုင်းတာတာပါ။ ဒီနေ့ခေတ် လက်ပတ်နာရီ အများစုဟာ ဒီနည်းပညာကိုပဲ အသုံးပြုထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၇။ အက်တမ်နာရီ (Atomic Clock)
ကမ္ဘာပေါ်မှာ အတိကျဆုံး နာရီဖြစ်ပါတယ်။ အက်တမ်တွေရဲ့ တုန်ခါမှုကို တိုင်းတာတာဖြစ်ပြီး နှစ်ပေါင်း သန်းချီကြာမှ ၁ စက္ကန့်လောက်ပဲ လွဲချော်နိုင်ပါတယ်။ GPS စနစ်တွေနဲ့ သိပ္ပံသုတေသနတွေမှာ အဓိက သုံးပါတယ်။
နေရောင်အောက်က အရိပ်ကလေးကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ နာရီသမိုင်းဟာ အခုဆိုရင် စမတ်နာရီ (Smartwatch) တွေအထိ တိုးတက်လာခဲ့ပါပြီ။ အချိန်ဟာ တန်ဖိုးရှိသလို၊ အချိန်ကို တိုင်းတာတဲ့ နည်းပညာတွေကလည်း အံ့မခန်းပါပဲ။