29/06/2021
အဲကွန်း သန့်ရှင်းရေးမလုပ်တာကြာရင် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်နိုင်လား
အခုခေတ်မှာ အဲကွန်းတွေကို နေရာတော်တော်များများမှာ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးလာကြပါပြီး ို သန့်ရှင်းရေးမလုပ်ဘဲ အကြာကြီး ထားမိရင် အဲကွန်းဖွင့်ထားတဲ့ အခန်းထဲမှာ မှိုရောဂါပိုးတွေ လွှင့်ထုတ်နေသလို ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာကို သိတဲ့လူနည်းပါလိမ့်မယ်။
မှိုရောဂါ ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာလဲ
အဲကွန်းတွေကို သန့်ရှင်းရေး မလုပ်တာကြာရင် မှိုရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒီမှိုရောဂါဟာ Legionella Pneumonia လို့ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါပိုးဟာ စိုစွတ်မှုများတဲ့ လေထုထဲမှာ ကူးစက်လွယ်ပါတယ်။
အဲကွန်းက ထွက်တဲ့လေဟာ စိုစွတ်နေတဲ့လေဖြစ်တဲ့အတွက် အဲဒီလေထဲမှာ ရောဂါပိုးတွေပါလာပြီး တစ်ခန်းလုံးကို ပျံ့နှံ့သွားပါတယ်။ အဲ့အချိန် အခန်းထဲမှာ ရှိတဲ့သူဟာ ဒီလိုလေမျိုးကို ရှူရှိုက်မိတဲ့အခါ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းက တစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ရောဂါပိုးကူးစက်ဝင်ရောက်သွားပါတယ်။ အဲ့လိုမျိုး ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး ၂ ရက် ကနေ ၁၀ ရက် အတွင်းမှာ ရောဂါလက္ခဏာကို ခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။
ရောဂါ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ
ဒီမှိုရောဂါကြောင့် ခံစားရလေ့ရှိတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကိုတော့ နှစ်မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။ နမိုးနီးယား (အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) နဲ့ ဆင်တူတဲ့ အမျိုးအစားနဲ့ နမိုးနီးယားနဲ့ မတူတဲ့ အမျိုးအစားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
နမိုးနီးယားရောဂါနှင့် မတူသည့်အမျိုးအစား
နမိုးနီးယားနဲ့ မတူတဲ့ အမျိုးအစားကတော့ ရုတ်တရက်ဖြစ်လေ့ရှိပြီး မြန်မြန်ပျောက်ကင်းတတ်တဲ့ အလေ့အထ ရှိပါတယ်။ အများအားဖြင့် ၂ ရက် ကနေ ၅ ရက် လောက်ထိ ကြာတတ်ပြီး ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ သာမာန်တုပ်ကွေးကွေးတဲ့အခါ ဖြစ်တတ်တဲ့ အဖျားတက်တာ၊ ချမ်းတုန်တာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ တစ်ကိုယ်လုံးကိုက်ခဲနေတာ စတာတွေပဲ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
နမိုးနီးယားနှင့် ဆင်တူသည့် အမျိုးအစား
နမိုးနီးယားနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အမျိုးအစားကတော့ ၂ ရက် ကနေ ၁၀ ရက်လောက်ထိ ကြာတတ်ပြီး အဖျားတက်တာ၊ အစားပျက်တာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ နုံးချိတာ စတဲ့လက္ခဏာတွေအပြင် တစ်ကိုယ်လုံး ကိုက်ခဲနေတာ၊ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်တာ၊ သတိမလစ်ပေမဲ့ မေ့မျောသလိုဖြစ်တာ၊ စတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့လက္ခဏာတွေကိုလည်း ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တချို့ ရောဂါပြင်းထန်တဲ့ သူတွေမှာ ချောင်းဆိုးတာ၊ ချောင်းဆိုးသွေးပါတာ၊ နောက်ဆုံးအပြင်းထန်ဆုံး အနေနဲ့ အသက်ရှူ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ မလုပ်ဆောင်နိုင်တော့ဘဲ ရပ်ဆိုင်းသွားပြီး အသက်အန္တရာယ် ရှိတဲ့ထိ ဖြစ်နို်င်ပါတယ်။
အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်လား
ဒီရောဂါဟာ ကူးစက်လွယ်တဲ့အတွက် တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ နေရာမရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်တယ်လို့ ယူဆရပြီး-
• မီးခိုးငွေ့တွေများတဲ့နေရာမှာ နေသူတွေ၊
• အရက်စွဲနေသူတွေ၊
• ကိုယ်ခံအား ကျဆင်းနေသူတွေ၊
• နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခုခု ခံစားနေရသူတွေမှာ ပိုပြီးဖြစ်နိုင်တယ်လို့လည်း ယူဆကြပါတယ်။
ထူးထူးခြားခြားအနေနဲ့ ဆေးရုံကိုရောက်မှ ဒီရောဂါပိုးကို ကူးစက်ခံရတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဘယ်လိုအခြေအနေတွေမှာ ဖြစ်သလဲဆိုရင် -
• ခွဲစိတ်တဲ့အခါ၊
• အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ပြွန်တစ်မျိုးမျိုး ထည့်ရတဲ့အခါ၊
• ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်း အစားထိုးကုသတဲ့အခါ၊
• ကင်ဆာရောဂါရှိသူတွေ၊
• စတီးရွိုက်ဆေးသောက်နေရသူတွေ စတဲ့သူတွေမှာဖြစ်နိုင်ချေ ရှိပါတယ်။
နောက်ဆက်တွဲ ဘာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါသလဲ
ဒီရောဂါ ကူးစက်ခံရပြီးနောက် ဖြစ်နိုင်ခြေတွေကတော့ ရောဂါရဲ့ပြင်းထန်မှုပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ ဒီရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးကတော့ မရှိသေးပါဘူး။ ဒါ့အပြင် ရောဂါကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဘက်တီးရီးယားပိုးသတ်ဆေးတွေလည်း သောက်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ရောဂါကူးစက်ခံရပြီဆိုရင်တော့ သေသေချာချာ စောစောစီးစီး ကုသမှု ခံယူသင့်ပါတယ်။
ဘယ်လို ကာကွယ်ကြမလဲ
ဒီရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေကတော့ -
• အိမ်မှာရှိတဲ့ အဲကွန်း (ဒါမှမဟုတ်) လေအေးပေးစက် စတဲ့ လေထုကို စိုစွတ်စေနိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ပုံမှန်သန့်ရှင်းရေး လုပ်တာ၊
• ခြောက်သွေ့အောင်လုပ်တာ၊
• ရေကူးကန်၊ ရေစိမ်ကန်စတာတွေကို ကလိုရင်းခပ်တာ၊
• ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းနဲ့ တခြား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စင်တာတွေမှာ အသုံးပြုနေတဲ့ ကိရိယာပစ္စည်းတွေကို ပုံမှန်ပိုးသတ်တာ၊
• ခွဲစိတ်ခန်း၊ ဓာတ်ခွဲခန်းစတာတွေကို မကြာခဏပိုးသတ်တာ စတဲ့ နည်းလမ်းတွေကို ပြုလုပ်ပြီး Legionella Pneumonia လို့ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်တဲ့မှိုရောဂါကို ကာကွယ်နို်င်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Credit to Kyan Kyan Mar Mar
