06/02/2022
Nature Aquarium Creator: Takashi Amano
Takashi Amano ကို 1954 ခုႏွစ္ July လ 18 ရက္ေန႔တြင္
Japan နိုင္ငံ Niigata မွာ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး Photography ႏွင့္
Aquascaping ပိုင္းမွာလူသိမ်ားခဲ့တယ္။ ေနာက္ထပ္သူ႔ရဲ့
ေက်ာ္ၾကားမွုေတြထဲကတစ္ခုကေတာ့ စက္ဘီးအားကစား
ျဖစ္ၿပီးေတာ့ 1974 မွာစတင္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ၿပိဳင္ပြဲေပါင္း
1078 ပြဲယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၿပီး 1990 ခုႏွစ္မွာေတာ့ စက္ဘီးစီးတာ
ကေနအနားယူခဲ့ပါတယ္။
သူက ငါးေမြးျမဴျခင္းနဲ႔ ေရေအာက္အပင္ကန္မ်ားကို
ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ကစ ဝါသနာပါခဲ့ၿပီးေတာ့
စက္ဘီးၿပိဳင္ပြဲေတြကေနရရွိတဲ့ ေငြေၾကးေတြကေနၿပီး
သူဝါသနာပါတဲ့ Aquascaping နဲ႔ Photography
ပိုင္းေတြမွာသုံးစြဲခဲ့တယ္။
" မိခင္သဘာဝတရားႀကီးကို နားလည္ဖို့က ၊ သူမရဲ့
အေသးငယ္ဆုံးေသာဖန္တီးမွုေတြကိုခ်စ္ဖို့ပါပဲ ... ''
Takashi Amano
1977 ခုႏွစ္မွာေတာ့ Aquascaping ေလာကမွာ
ႀကီးမားတဲ့ေအာင္ျမင္မွုတစ္ခုကိုရရွိခဲ့တယ္။
အဲ့ဒါကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို့အခုသုံးေနတဲ့
Carbondioxide (CO2) အသုံးျပဳျခင္းနည္းပါပဲ။
တစ္ရက္မွာသူဟာ Bar တစ္ခုမွာေသာက္ေနရင္းကေန
Carbonate (ကာဗြန္နိတ္) ပါဝင္တဲ့ေရပူေဖာင္းေလးမ်ားကို
သတိျပဳမိၿပီး အိမ္ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ အိမ္ကကန္မွာသူ
CO2 ကိုစမ္းသပ္ခဲ့ၿပီးေတာ့ ေရေအာက္အပင္မ်ား
အလင္းေရာင္ကေနတဆင့္ အစာခ်က္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္
လိုအပ္တဲ့ Carbondioxide (CO2) အသုံးျပဳျခင္းနည္းကို
ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္။
" Amano ဟာငါးကန္ကို သူ႔ရဲ့ Canvas အျဖစ္အသုံးျပဳတဲ့
ပုံတူပန္းခ်ီဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္ ...''
Dr.Herbert R.Axelrod, 1992
သူ႔ရဲ့ေနာက္ထပ္ဝါသနာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Photography ပိုင္းနဲ႔
ပါတ္သတ္ၿပီးေတာ့ ပထမဆုံးအေနနဲ႔ 1991 ခုႏွစ္
JPS Photography Contest မွာအနိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး သူ႔ရဲ့ပုံကို
လူထုျပပြဲအတြက္ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရတယ္။ 1992 ခုႏွစ္မွာ
Asian Wrasse ရဲ့နစ္ျမဳတ္ေနေသာပုံတစ္ပုံကိုသ႐ုပ္ေဖာ္ထားတဲ့
Oniodori ျဖင့္ Fujifilm Nature Photo Contest တြင္
အနိုင္ရရွိခဲ့တယ္။ သူ႔ရဲ့လက္ရာမ်ားစြာကို ျပပြဲမ်ားစြာမွာ
ျပသခဲ့ၿပီး အထင္ရွားဆုံးလက္ရာေတြကေတာ့...
Urin – Ujou, Japan, 1998
Dare mo Shiranai Amazon, Japan, 2004
The Rio Negro, Japan, 2004
The Rio Negro, Japan, 2006
Sozo no Genten Amazon, Japan, 2006
Kusatsu – Amazon, Japan, 2006
Sado – From bottom of the Sea to the Pristine Forest, Japan, 2007
Daremo Shiranai Sado, Japan, 2007
Daremo Shiranai Sado, Japan, 2008
Sado – a Natural Treasure of Japan, Quatar, 2009
Takashi Amano in India for Aquatika 2009, India, 2009
Forests Underwater, Portugal, 2015
Digital Photography ပိုင္ကိုသေဘာမက်ပဲ
Film Photography ဟာသူပုံေဖာ္လိုတဲ့ အေရာင္အေသြး
အသြင္အျပင္မ်ားကို ရယူနိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး
သေဘာက်ခဲ့တယ္။ သူ႔ရဲ့မွတ္သားဖြယ္ရာအလုပ္တခ်ိဳ့ကို
Borneo အေနာက္အာဖရိကနဲ႔ Amazon တို့မွာလုပ္ခဲ့တယ္။
သူကဂ်ပန္မွာပဲမဟုတ္ ကမာအႏွံမွာအလုပ္လုပ္ရတာကို
ႏွစ္သက္ပါတယ္။ 2008 ခုႏွစ္မွာ ကမာအေရးအပါဆုံး
ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ့တက္ေရာက္တဲ့ Tokyo ၿမိဳ့မွာ
က်င္းပတဲ့ G8 အစည္းအေဝးမွာ သူ႔ရဲ့လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို
ခ်ျပခြင့္ရခဲ့တယ္။ သူကဓာတ္ပုံပညာပိုင္းမွာတင္မဟုတ္ပဲ
စာေရးဆရာအျဖစ္လည္း စာအုပ္ေပါင္းမ်ားစြာကိုထုပ္ေဝခဲ့တယ္။
Glass no Naka no Daishizen, 1992
Mizu – Shizen eno Kaiki, 1994
Nature Aquarium World, 1994
Pflanzenparadies unter Wasser, 1994
Nature Aquarium World Book 2, 1996
Nature Aquarium World Book 3, 1996
De wonderlijke wereld onder water, 1996
Faszinierendes Aquarium, 1996
Le Nouveeau Monde des Plantes Aquatiques, 1996
Aquarium Plant Paradises, 1997
Amanos Naturaquarien, 1997
Ihr Hobby-Naturaquarien, 1998
Diskus im Naturaquarium, 1998
Das Große Buch der Naturaquarien, 1998
Les aquariums naturels d’Amano, 1998
The Rio Negro, 2004
Sado – To Pristine Forest From Bottom of Sea, 2007
Sado – To Pristine Forest From Bottom of Sea “Revised and Enlarged Edition”, 2009
Nature Aquarium: Complete Works 1985-2009, 2011
Takashi Amano ဟာအပင္ကန္ျပဳလုပ္ပုံ နည္းလမ္းအသစ္
Design အသစ္ကိုဖန္တီးခဲ့တယ္။ သူဟာ Japan စိုက္ပ်ိဳးေရး
နည္းပညာေတြထဲက Wabi-sabi (မစုံလင္ေသာ၊
ေရႊ႕လၽွားေနသည့္ အရာဝတၱဳမ်ား၏ သဘာဝအလွကို
ရွာေဖြသည့္ Japan အႏုပညာပုံစံ) ႏွင့္ Zan Art တို့ကို
ေပါင္းစပ္ၿပီး Nature Aquarium ဆိုၿပီးအမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ေဝါဟာရအသစ္ျဖစ္လာတဲ့ Nature Aquarium ရဲ့
အဓိပါယ္ကေတာ့ ၿပီးျပည့္စုံေသာ ေဂဟစနစ္ႏွင့္အတူ
အပင္မ်ား ငါးမ်ား သဟာဇာတျဖစ္စြာေနထိုင္နိုင္ၿပီး
Aquascape အတြင္းရွိ မ်ိဳးစိတ္အားလုံးအတြက္ ၿပီးျပည့္စုံေသာ
ပါတ္ဝန္းက်င္တစ္ခုျဖစ္သည္ ဟုဆိုလိုပါသည္။
သူကဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာတဲ့အခါေရခ်ိဳကန္ေတြမွာ
သူမတူတဲ့ Algae eater တစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ပုဇြန္မ်ိဳးစိတ္တစ္ခု
ျဖစ္တဲ့ Caridina Japonica ကိုေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ထိုမ်ိဳးစိတ္ကို
ေဒခံေတြဆီကေနမွာယူၿပီး သူ႔ရဲ့ Aquarium ေတြစတင္
အသုံးျပဳခဲ့တယ္။ ထိုမွတဆင့္ Amano Shrimp ဟု
အမည္တြင္ခဲ့တယ္။
Amano Shrimp ဟာထိမ္းသိန္းရလြယ္ကူၿပီး ကန္ထဲက
အျခား ငါးပုဇြန္ေတြကိုလဲ ရန္လိုျခင္းမရွိတာေၾကာင့္
Aquascaper ေတြဟာႏွစ္သက္ခဲ့ၾကတယ္။
Amano ရဲ့ယခုအထိရွိေနေသးတဲ့အေမြအႏွစ္ေတြထဲက
တစ္ခုျဖစ္တဲ့ သူ႔ရဲ့ Aqua Design Amano Co.,Ltd.(ADA)
ကို 1982 ခုႏွစ္တြင္တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး အရည္အေသြး
အေကာင္းဆုံးေသာ Aquarium Equipment ေတြကို
ေရာင္းခ်ၿပီး ကမာၻႏွင့္အဝွမ္းေအာင္ျမင္မွုမ်ားစြာရရွိခဲ့တယ္။
2013 ခုႏွစ္မွာ Amano ဟာ ဥေရာပရွိ Portugal နိုင္ငံမွ
Oceanario de Lisboa အတြက္ ကမာၻအႀကီးဆုံး
Nature Aquarium ဖန္တီးေပးရန္ ဖိတ္ၾကားခံခဲ့ရၿပီး
Amano ဟာပေရာဂ်က္အတြက္အခ်ိန္မ်ားစြာယူခဲ့ၿပီး
သူ၏ေခါင္းေဆာင္မွုေအာက္မွာ ပံ့ပိုးကူညီရန္ႏွင့္
လုပ္ေဆာင္ရန္ ေလ့က်င္သင္ၾကားထားသူမ်ားႏွင့္
အတူျပဳလုပ္ခဲ့တယ္။
ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားကို April 21 ရက္ေန႔ 2015 မွာဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး
Nature Aquarium ေလာကအတြက္စံတင္ေလာက္တဲ့
လက္ရာတစ္ခုအျဖစ္ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳခံခဲ့ရတယ္။
Topical Paradise ဟာ Takashi Amano ရဲ့ စိတ္အား
ထက္သန္မွုနဲ႔ အပူပိုင္းသစ္ေတာမ်ားအေၾကာင္း ဘယ္ေလာက္
နားလည္ထားသလည္းဆိုတာကိုျမင္ေတြ႕နိုင္တဲ့
လက္ရာတစ္ခုျဖစ္တယ္။
Lisbin Nature Aquarium မွ facts and figures
40m long
2.5m deep
1.5m water depth
160,000 litre/160t
4 tonnes of sand
25 tonnes of volcanic rock
8 tonnes of aquasoil
2 tonnes of wooden branches, including 78 giant pieces of driftwood
More than 46 species of plant
10,000 tropical fish of 40 different species
ဒီ အံ့ၾသစရာလက္ရာမွာ သူ႔ရဲ့အျခားဝါသနာအလုပ္ေတြနဲ႔မတူပဲ
သူ႔ရဲ့ ရွည္လ်ားၿပီးစိတ္အားထက္သန္တဲ့ အသက္ေမြး
ဝမ္းေက်ာင္းမွုမွာ သူ႔ရဲ့အထင္ရွားဆုံးအႏုပညာလက္ရာတစ္ခု
ျဖစ္တယ္ဆိုတာမလြဲပါပဲ။
" ကမာၻအပူပိုင္းမိုးသစ္ေတာေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႕ၾကဳံခဲ့ရတဲ့
ေရေအာက္ျမင္ကြင္းေတြနဲ႔ ဇီဝမ်ိဳးကြဲေတြကို ေပါင္းစပ္ျခင္း
အားျဖင့္ ဒီႀကီးမားတဲ့ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာပါတ္ဝန္းက်င္ကို
ဒီလုပ္ငန္းမွာခ်ျပခဲ့တယ္ ... ဒီကန္ကေနတဆင့္သဘာဝကို
တန္ဖိုးထားသူေတြပိုမ်ားလာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာကၽြန္ေတာ့္
အတြက္ဝမ္းသာစရာအေကာင္းဆုံးပါပဲ ... "
Takashi Amano
2015 ခုႏွစ္မွာေတာ့ Amano ဟာအဆုပ္ေရာင္ေရာဂါျဖင့္
အသက္ 61 ႏွစ္အရြယ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။
ေရေအာက္အပင္ကန္ဖန္တီးျခင္းဟာ သူ႔ရဲ့တသက္တာ
ဝါသနာမဟုတ္ခဲ့ပါက Iwagumi ႏွင့္ Wabi-kusa တို့လို
ရင္သပ္ရွုေမာဖြယ္ရာ Aquascaping Layout မ်ားဟာ
ေပၚထြက္လာခဲ့မွာမဟုတ္ပါဘူး။
Aquarium တစ္ခုျဖင့္ ေတာတြင္းသဘာဝပုံစံ ဖန္တီးထားေသာ
Nature Aquarium Style ကိုမျမင္ဖူးၾကသလို ၾကားလည္း
မၾကားဖူးခဲ့ပါဘူး။ သူဟာေခတ္မွီေရေအာက္သဘာဝတခု
အားဖန္တီးရန္အတြက္အစျပဳခဲ့ေလေသာအစျဖစ္ေလသည္။
ယခုအခါသူ႔အား Aquascaping နယ္ပါယ္ထဲမွသူမ်ားမွ
သူ႔အားေလးစားေသာအားျဖင့္ ဆရာတေယာက္သဖြယ္
အသိအမွတ္ျပဳၾကေလတယ္။
" Takashi Amano ဟာကၽြန္ေတာ့္အလုပ္နဲ႔ ဝါသနာကို
အရမ္းခ်စ္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲကတစ္ခုပါ။
Nature Aquarium Book One မွာသူ႔ရဲ့လက္ရာကို
ပထမဆုံးျမင္ေတြ႕ရတဲ့အခိုက္အတန္႔ကို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း
မွတ္မိေနပါတယ္။ ဒါကိုငါေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုၿပီး
ဒီခရီးကိုအစျပဳခဲ့တယ္။ Aquarium ေတြ ေလးေဒါင့္မွန္ကန္ထဲ
ေရထည့္ ငါးထည့္ေမြးတဲ့အရာကေန ငါးေမြးတာကို
အႏုပညာလက္ရာ တစ္ခုအျဖစ္ေျပာင္းလည္းေစခဲ့ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ဘဝထဲကို သူကူညီေပးခဲ့တဲ့ လွုံေဆာ္မွုနဲ႔
ေပ်ာ္ရႊင္မွုေတြအတြက္ ေက်းဇူးတင္တယ္ဆိုတဲ့စကားက
မလုံေလာက္ပါဘူး။ သူ႔ကိုလူခ်င္းေတြ႕ၿပီးေက်းဇူတင္ေၾကာင္း
မေျပာခဲ့ရတဲ့အတြက္ အရမ္းဝမ္းနည္းရပါတယ္။ ကမာႀကီးဟာထူးခၽြန္တဲ့အႏုပညာရွင္
တစ္ဦးကိုဆုံးရွုံးလိုက္ရေပမဲ့ သူ႔ရဲ့လက္ရာေတြဟာ
မေရမတြက္နိုင္တဲ့ ေရေနသတဝါေတြကေနတဆင့္
ရွင္သန္ေနဆဲပါပဲ ... ''
UK Aquascaper, George Farmer
အႏုပညာဟာ ပုံျပင္ေတြကိုေျပာျပေပးတယ္။ Amano ရဲ့
အႏုပညာေတြကေတာ့ Aquarium တစ္ခုကေနၿပီးေတာ့
သင္တို့အတြက္ ပုံျပင္မ်ားစြာကိုဖန္တီးေပးပါလိမ့္မယ္ ...
Ref: Google, Wikipedia and Aquascapinglove
Tran: NatureBox (Dio)
Google မွာစာေလ်ာက္ဖတ္ရင္း တတ္သေလာက္မွတ္သေလာက္အဆင္ေျပေအာင္ ဘာသာျပန္ေပးထားပါတယ္ဗ်ာ အဆင္ေျပၾကပါေစ...