02/03/2022
1G, 2G, 3G, 4G & 5G Technology များ (သို့)
Mobile Generation များအကြောင်း
ဂရေဟမ်ဘဲလ်ကနေစခဲ့တဲ့ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု နည်းပညာ မျိုးဆက်သည် ယနေ့ခေတ် 1G, 2G, 3G, 4G ကနေ 5G ကို ဉီးဆောင်နေပြီဆိုတာ အားလုံးအသိပင်ဖြစ်ပါတယ်။
Generation တစ်ခုချင်းစီကို တယ်လီဖုန်းကွန်ယက် ဆက်သွယ်မှု စံချိန်စံညွှန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး မိုဘိုင်းဖုန်းစနစ်တစ်ခု၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ Data rate တိုးလာပြီး ယင်း တိုးလာသော Data Rate ကို လက်ခံအသုံးပြုနိုင်ရန် Phone Handset များကိုလည်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်အောင် နည်းပညာအသစ်များဖြင့် အမြဲဆန်းသစ်ပြီး ခေတ်နဲ့လိုက်မီ နေအောင်လည်း ထုတ်လုပ်နေရပါတယ်။
1G တွင် 2.4 kbps ၊ 2G မှာ 64 Kbps နှင့် GSM စနစ်ကို အခြေခံ၍ ထုတ်လုပ်ခဲ့ရသလို လူထုလိုအပ်ချက် မြင့်မားလာတာနှင့်အမျှ နည်းပညာရှင်များကလည်း ယခင် Data Rate များထက်သာလွန်သော 3G (144 kbps-2 mbps) မှသည် ယနေ့ခေတ် 4G (100 Mbps ကနေ1 Gbps) ထိအောင် LTE နည်းပညာကိုအခြေခံပြီး Smart Phone တစ်လုံးဖြင့် အသံဖိုင်များ၊ ဓာတ်ပုံများ၊ ဗွီဒီယိုဖိုင်များပါ တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု့နိုင်ရန် လူထုအခြေခံ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနေရပါတယ်။
Wireless Communication ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချကကတော့ Wire Communication (Optical Fiber အသုံးပြုဆက်သွယ်ခြင်းကို နံပတ် ၁ ရည်ညွှန်းပါတယ်) ကဲ့သို့အရည်အသွေးမြင့်ပြီး စိတ်ချလုံခြုံသောဆက်သွယ်မှုကို လူထုကို ဝန်ဆောင်မှုပေးဖို့အတွက် လူသားများကပင် တီထွင်ကြံဆလုပ်ဆောင်ခဲ့သော ကြီးမားတဲ့ ခြေလှမ်းများပင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Evolution ခရီးစဉ်ကြီးကို ၁၉၇၉ ခုနှစ် မှာ 1G(1st Generation) ကနေစတင်ခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အရောက်တွင် 5G ကို ရောက်ရှိစပြုနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးဆက်တစ်ခုချင်းစီကို (G) ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်း တရားဝင်အသုံးပြုရန်အတွက် လိုက်နာရမည့်စံနှုန်းတွေကိုလည်း ဗဟုသုတ အနေနဲ့ ဖော်ပြပေးသွားပါမယ်။
Mobile Technology Generation တစ်ခုချင်းစီကို တိတိကျကျ လက်ခံနိုင်ရန် စံချိန်စံညွှန်းများ ချမှတ်ရန် တာဝန်ခံအဖွဲ့အစည်းများဖွဲ့စည်းထားရှိခဲ့ပါတယ်။ Generation တစ်ခုချင်းစီအတွက် Bandwidth ၊ Throughput ၊ Delay စသဖြင့် သတ်မှတ်ချက် တန်ဖိုးများကိုယ်စီ ရှိကြပါတယ်။
Generation တစ်ခုပြီးနောက်တစ်ခု စတင်ရန်အတွက် New Generation ကို ယခင် Generation များထက် အစစအရာရာ သာလွန်ကောင်းမွန်နေစေဖို့ အမြဲ စူးစမ်းလေ့လာပြီး သုတေသနများ ဆောင်ရွက်နေကြရပါတယ်။ 1G ကနေ အစပျိုးပေးလိုက်တဲ့ Wireless စနစ်သုံး ဖုန်း နည်းပညာဟာ Analog ကနေ Digital စနစ်ကို သွားဖို့ အဓိက အကြောင်းအရင်းတစ်ရပ် ဖြစ်တည်နေခဲ့ပါတယ်။
1G - First Generation
1st Generation Mobile Technology (1G) သည် ဆဲလ်ဖုန်းနည်းပညာရဲ့ ပထမဆုံးမျိုးဆက်ဖြစ်တာနဲ့အညီ ပထမဆုံးသော Commercial Cellular Network (CCN) ကို ၁၉၇၀ ပြည့်လွန် နှစ်တွေမှာ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းတွေကတော့ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်အလွန် ကာလတွေရဲ့ ပထမဉီးဆုံးအနေနဲ့ ၁၉၈၇ ခုနှစ် အရောက်မှာ တယ်လီကွန်း (ယနေ့ Telstra) မှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။
သြစတြေးလျသည် 1G ကို analog စနစ်ဖြင့် ပထမဆုံး ဆဲလ်ဖုန်းမိုဘိုင်း ကွန်ယက်ကို ရရှိခဲ့တဲ့နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Analog နည်းပညာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ 1G ဖုန်းတွေရဲ့ အားနည်းချက်ကတော့ ယေဘုယျအနေနဲ့ ယင်းဖုန်းများရဲ့ ဘက်ထရီ သက်တမ်း အားနည်းမှု၊ အသံအရည်အသွေး လုံခြုံမှုစနစ်မရှိမှု၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု ပြတ်တောက်ခြင်း၊ လိုင်းကျခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ သို့ပေမယ့်လည်း 2G Digital Communication ကို မလှမ်းနိုင်ခင်ထိတော့ 1G ရဲ့ အမြန်နှုန်းဟာလည်း 2.4Kbps ပဲရှိနေပြီး အကောင်းဆုံးအနေအထားနဲ့ ရပ်တည်နေခဲ့တာပေါ့။
2G - Second Generation
1G မှ 2G စနစ်ကို ရောက်တဲ့အခါမှာ Analog ကနေ Digital စနစ်ကို ပြောင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ အတွက်ကြောင့် လုံခြုံပြီး စိတ်ချယုံကြည်ရတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ဉီးတည်စေခဲ့ပါတယ်။ ယင်း 2G စနစ်မှ စတင်ကာ Code Devision Multiple Access (CDMA) နဲ့ Global System For Mobile Communication (GSM) စနစ်များကို စတင် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ sms နဲ့ mms လိုမျိုး အသေးစား Data ဝန်ဆောင်မှုကို စတင် ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
2G Cellular Telecommunication Network (CTN) ကို ၁၉၉၁ ခုနှစ်မှာ စတင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ General Packet Radio Service (GPRS) ဖြင့် 2G အမြန်နှုန်းဟာဆိုရင် EDGE (Enhanced Data rate for GSM Evolution) အတွက် 50 Kbps သို့မဟုတ် 1 Mbps ဖြင့် လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
2G ကနေ 3G သို့ခုန်ပျံကျော်လွှားခြင်းမပြုမီ၊ လူသိနည်းတဲ့ 2.5G နှင့် 2.75G ဆိုတဲ့ ကြားခံအဆင့်များကိုလည်း အသည်းအသန်ကြိုးစား ဖြတ်သန်းခဲ့ကြပါသေးတယ်။
3G - Third Generation
3rd Generation အရောက်မှာတော့ 3G Mobile Telecommunication ဟာ ၎င်းရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းတွေကြောင့် လူထုအတွင်း ရေပန်းစားစ ပြုလာခဲ့ပါတယ်။ Internet ဖြင့်တွဲဖက်အသုံးနိုင်ပြီး Website များ ရှာဖွေခြင်း၊ အီးမေးလ်၊ ဗီဒီယိုကူးယူခြင်း Download ပြုလုပ်နိုင်ခြင်း၊ ရုပ်ပုံများ ဝေမျှခြင်းနဲ့ အခြားသော Smart Phone နည်းပညာများကို ယင်း 3G စနစ်မှာ စတင် မိတ်ဆက်လာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ 3G Network ကို စီးပွားဖြစ် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး တတိယမျိုးဆက် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး အတွက် ရည်မှန်းချက် တွေကတော့ 2G ထက်ပိုမိုကျယ်ပြန့်ပြီး သာလွန်တဲ့ အသံ၊ ဒေတာ စွမ်းရည်များကို ပိုမိုစွမ်းဆောင်နိုင်ဖို့ရယ်၊ နောက်ပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ Program တွေကို ထောက်ပံ့ဖို့နဲ့ ဈေးနှုန်းချိုသာစွာနဲ့ ဒေတာတွေကို လူထုအား ရောင်းချပေးနိုင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
3G standard ဟာဆိုရင် Universal Mobile Telecommunication System (UMTS) လို့ခေါ်တဲ့ နည်းပညာအသစ်ကို ၎င်း၏ အဓိကဆက်သွယ်မှုကွန်ယက် တည်ဆောက်ပုံအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ ဘေဘုယျပြောရရင် UMTS ဆိုတာကတော့ 2G ရဲ့ သွင်ပြင်လက္ခဏာတွေကိုပဲ အသုံးပြုပြီး 2G ထက်သာလွန်တဲ့ နှုန်းထားတွေ 3G မှာအသုံးပြုနိုင်အောင် နည်းပညာအသစ်နဲ့ protocol အသစ်များ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ နည်းပညာတစ်ရပ်ပဲ ဖြစ်တယ်။
မိုဘိုင်းထုတ်ကုန်တွေရယ် မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး အတွက်ရယ် အသုံးပြုတဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်တွေအရ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေးသမဂ္ဂ (International Mobile Telecommunication – IMT 2000) မှ ချမှတ်ထားတဲ့ သတ်မှတ်ချက်များနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုများနဲ့ Network များကို ချိတ်ဆက် အသုံးပြုစေခဲ့ပါတယ်။ ထိုအချိန်ကာလက IMT-2000 မှ သတ်မှတ်ထားသော လိုအပ်ချက်တစ်ခုမှာ 3G Service မှာ 200Kbps ရှိသင့်ကြောင်းလည်း ထောက်ပြ ဝေဖန်မှုများရှိခဲ့ပါတယ်။ သို့ပေမယ့်လည်း 3G မှာ Multimedia ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပါဝင်တာကြောင့် လက်ခံအသုံးပြုခဲ့ကြပြန်ပါတယ်။ Data streaming တွေရဲ့ Loading Time ကလည်း အရမ်းကြီး သိသိသာသာ ဆိုးရွားခြင်းမျိုးမရှိတဲ့အတွက် လူကြိုက်များခဲ့တဲ့ Generation တစ်ခုအဖြစ်တော့ မဝေးသေးတဲ့ အတိတ်ကာလမှာ ကျန်ရှိခဲ့ပါတယ်။ 3G တွင် Universal အသုံးပြုခွင့်ရယ် သယ်ဆောင်ရလွယ်သော ပစ္စည်းအမျိုးအစားများတွေ ဥပမာ- Handphone တွေ၊ PDA လို့ခေါ်တဲ့ Personal Digital Assistant တွေနဲ့ တစ်ခြားသော Device တွေကို တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
3G သည် Call ခေါ်ဆိုမှုတစ်ခုအတွင်း Audio Signal ကို ကောင်းကောင်း Compress လုပ်နိုင်တဲ့အတွက် တူညီတဲ့ Frequency Range တစ်ခုအတွင်းမှာ Call များစွာကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခေါ်ဆိုမှုများပြုလုပ်လာနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ IMT-2000 ရဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်အရ 3G Stationary Speed အတွက် 2Mbps နဲ့ Mobile Speed အတွက် 384kbps ရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ သတ်မှတ်ထားခဲ့ပါတယ်။ (သီအိုရီအရ HSPA + သည် 21.6 Mbps ဖြစ်သည်။) HSPA-High Speed Packet Access
2G လိုပဲ 3G မှာလည်း 3.5G ၊ 3.75G အဆင့်ဆင့်ဖြတ်သန်းပြီး ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာခဲ့ရာကနေ 4G စနစ်ကို Public မှာ မိတ်ဆက်ဖို့ရန် လုပ်ဆောင် လာခဲ့ပါတယ်။ 3G သီးသန့် ဖုန်းတစ်လုံးက 4G ကွန်ယက်ကို ဝင်ရောက်ရန် မဖြစ်နိုင် ပေမယ့် Generation အဆင့် မြှင့်တင်ခြင်းလုပ်ဆောင်ချက် သဘောတရားများ အရ 4G ကွန်ရက်တွက် ချိတ်ဆက်အသုံးပြုရန် ထုတ်လုပ်ထားသော ဖုန်းတွေကတော့ 2G , 3G စနစ်များပါ အသုံးပြုနိုင်အောင် ထုတ်လုပ်ထားရှိပါတယ်။
4G - Fourth Generation
4th Generation - 4G ကတော့ 2G, 3G Network တွေနဲ့နှိုင်းယှဉ်မည်ဆိုလျှင် အလွန်ကွဲပြားခြားနားသောနည်းပညာတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိ ဖြတ်သန်းနေတဲ့ ကာလတွေမှာ လူငယ် လူလတ် လူကြီး ပိုင်းတွေထဲမှာ မိုဘိုင်းနည်းပညာကို မျက်ခြေမပျက်လေ့လာနေခဲ့တဲ့သူတွေအတွက် လွန်ခဲ့သော ၁၀ ကို ပြန်တွေးကြည့်မည် ဆိုလျင် ယင်းနည်းပညာ တိုးတက်လာမှုသည် တစ်ခြားသော နည်းပညာကများ ကဲ့သို့ပင် တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း သိနိုင်မှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုးတက်လာတဲ့ အခြေအနေတွေအရ အသုံးပြုသူများအား မြန်နှုန်းမြင့်အင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးနိုင်ခြင်း၊ အရည်အသွေး၊ စွမ်းဆောင်နိုင်စွမ်း၊ လုံခြုံမှု၊ Multimedia အသုံးပြုနိုင်မှု စွမ်းရည် မြင့်မားခြင်းများနှင့် အတူ လျော့ကျလာတဲ့ ဝန်ဆောင်ခ နှုန်းထားများကတော့ လူတန်းစားမရွေးပဲ ဆက်သွယ်မှုကွန်ရက်တွေမှာ စီးမျောလာပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်များကို ပိုမိုဖန်တီးလာနိုင်စေခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အလားအလာ ကောင်းတဲ့ လက်ရှိ Program တွေမှာ Mobile Web Access, IP telephony , gaming services, high-definition mobile TV(HDTV) , video conferencing, 3D television, and cloud computing စနစ်များစွာကို အသုံးပြုလာနိုင်ခြင်းတွေဟာ 1G, 2G, 3G, စနစ်များနဲ့ များစွာသော ခြားနားချက်များပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘာ့ကြောင့် 4G က အဲ့ဒီ နည်းပညာတွေ၊ နည်းစနစ်တွေကို Support ပေးနိုင်လဲဆို…
အဓိကနည်းပညာတွေမှာ 2x2, 4x4, 8x8, 12x12, 16x16, 24x24, 32x32 MIMO Technology (Multiple Input Multiple Output) နှင့် OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) တို့ကို အသုံးပြုထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ 4G မှာ အရေးကြီးတဲ့ စံနှုန်းနှစ်ခုကတော့ WiMAX နဲ့ LTE (Long Term Evolution) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ LTE (Long Term Evolution) သည် ရှိပြီးသား UMTS နည်းပညာကို အဆင့်မြှင့်တင်မှုများဆက်တိုက်ဆိုသလို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး Frequency-1800MHz, 2100 MHz တွေမှာ အလုပ်လုပ်စေပါတယ်။ 4G အောက်မှာ အသုံးပြုနေတဲ့ device တွေဟာ အမြင့်ဆုံးမြန်နှုန်းက 100 Mbps (သို့) 1 Gbps ထိ ရှိရမှာပဲ ဖြစ်တယ်။ သို့ပေသော်လည်း 4G ကွန်ရက်ကိုစတင်မိတ်ဆက်ပြီး ရောင်းချတဲ့အခါမှာ 3G ထက် အနည်းငယ်သော မြန်နှုန်းကိုသာပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။ 4G သည် 4G-LTE နှင့်မတူပါ၊ စံသတ်မှတ်ချက်များနဲ့ ကိုက်ညီဖို့ရန်အလွန်နီးစပ်သလောက်ပဲ ရှိပါတယ်။
ဉပမာ-ဂိမ်းအသစ်တစ်ခုကိုကူးယူခြင်း (သို့မဟုတ်) HD Video Stream တစ်ခုကို ကြားခံမပါဘဲ (Download) ကူးယူနိုင်ခြင်း၊ တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှု့နိုင်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းမျိုးပေါ့။
အသစ်အသစ်သော မျိုးဆက်သစ်များကို များသောအားဖြင့် ပြီးခဲ့တဲ့ Generation များဖြင့်ပါ ကိုက်ညီမှုရှိနေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားတဲ့အတွက်ကြောင့် 4G ဖုန်းသည် 3G သို့မဟုတ် 2G ကွန်ယက်တွေကို ဝင်ရောက်ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။ 4G ရဲ့ အဓိကမြန်နှုန်းကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်တဲ့ နည်းပညာကတော့ OFDM (Orthogonal Frequency Devision Multiplexing) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
OFDM ဆိုတာ Digital Modulation စနစ်ကိုအခြေခံထားပြီး မတူညီတဲ့ Frequency တွေမှာ များပြားတဲ့ Narrowband Channel တွေအဖြစ် Signal ကို အစိတ်စိတ်ခွဲပြီး မြန်နှုန်းမြင့်စွာ ချိတ်ဆက်ပေးသော နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
GSM, UMTS နှင့် CDMA2000 တွေမှာရှိတဲ့ Voice Call ခေါ်ဆိုမှုစနစ်တွေကအစ LTE တွင် လုံးဝခြားနားသွားပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် LTE ကို အသုံးပြုနိုင်ဖို့ဆိုလျင် Carrier တွေ Voice Call Network တွေကို Re-engineering လုပ်ဆောင်ဖို့ရန် လိုအပ်မှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ 5G ကို တက်လှမ်းဖို့ ကြိုးစားနေကြချိန်မှာ 4.5G, 4.9G စနစ်များတွင် - LTE, LTE-Advanced Pro (LTE-A) အဆင့်တွေမှာ MIMO Technology ကို ယခုထက်ပိုမို ထိရောက်အောင် အသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊ 5G ကို ချဉ်းကပ်နေသော Device-to-device communication (D2D) Technology များဖြင့် ကွန်ရက်များ အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ရေးကို ကြိုးပမ်းလျက်ရှိပါတယ်။
5G - Fifth Generation
5G ဟာဆိုလျင် လက်ရှိတွင် 4G ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ပြုလုပ်လာတဲ့ မျိုးဆက် တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ 5G စနစ်တွင် ပြီးခဲ့တဲ့ Mobile Generation များထက် ထူးခြားစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ မြန်နှုန်းများ၊ မြင့်မားတဲ့ ဆက်သွယ်မှု သိပ်သည်းဆ ၊ သက်သာသော နှုန်းထားများ၊ သာလွန်သော Battery နည်းပညာများ၊ D2D ဝန်ဆောင်မှု၊ အလုံးစုံ Wireless စနစ်များ၊ ထူးခြားသော အမြန်နှုန်းသတ်မှတ်ချက်မှာ 4G ရဲ့ ၃၅ ဆ ပိုမိုမြန်ဆန်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်မယ့် 35.6 Gbps စသည့် အခြေခံအချက်အလက်များကို ရရှိနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သတိပြုရမည့်အဓိကနည်းပညာများ - Massive MIMO, Millimeter Wave Mobile Communication စသည်တို့ Massive MIMO၊ Millimeter Wave Mobile ၊ Small Cell များ၊ Li-Fi နည်းပညာများနဲ့ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်ကိုပြန်လှည့်ကြည့်မယ်ဆိုရင် လွန်စွာတိုးတက်လာခဲ့ပြီ။ Next Generation Mobile Networks Alliance ကတော့ 5G သည် 2020 တွင် အများပြည်သူလက်ဝယ်ကို ထိရောက်စောလျင်စွာ ပေးအပ်သင့်တယ်လို့ ဆိုပြန်ပါတယ်။
5G နည်းပညာထိရောက်စွာ လူထုကြား အမြန်ပြန့်ပါစေဗျာ….
Credit To Original
Microfix Mobile Phone Service
