03/01/2022
Monitor တစ်လုံး ရွေးချယ်ရာတွင်
အပိုင်း(၁)
အခုနောက်ပိုင်းမှာ CRT မော်နီတာတွေရဲ့ နေရာကို LCD မော်နီတာတွေက အစားထိုး ဝင်ရောက်နေရာယူလိုက် ပြီ ဖြစ် ပါတယ်။ LCD မော်နီတာတွေ ဝယ်ယူတဲ့အခါမှာ အောက်ပါ အချက် (၇) ချက်ပေါ် အဓိကထား နှိုင်းယှဉ် ပြီး ဝယ်ယူသင့်ပါတယ်။
အဲဒါတွေကတော့
(1) Resolution
(2) Contrast Ratio
(3) Monitor Ratio
(4) Response Time
(5) View Angle
(6) Port (DVI/VGA) နဲ့
(7) Warranty တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုဖော်ပြပေးထားတဲ့ အချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သိရှိထားသင့်တာတွေ ကို ရေးသားဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
အသေးစိတ်ကို အောက်မှာ ဆက်လက်လေ့လာပါ...
(1) Resolution
Resolution ဆိုတာကတော့ မော်နီတာပေါ်မှာ ပုံဖော်ပေးနိုင်မယ့် အစက်အပြောက်အရေအတွက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ resolution များလေ မော်နီတာရဲ့ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ပိုကောင်းလေပါပဲ။ resolution ကို pixel ပမာဏ နဲ့ ဖော်ပြ ပေးပါတယ်။ ဥပမာ မော်နီတာရဲ့ resolution 1280 x 1024 megapixel ဆိုရင် အဲဒီနှစ်ခု ကို မြှောက်ရန် မော်နီတာမှာ ပုံဖော်ပေးမယ့် အစက်အရေအတွက် ရပါတယ်။
(2) Contrast Ratio
Contract Ratio ဆိုတာကတော့ ပုံရိပ်ဖော်ရာမှာ အသုံးပြုတဲ့ အစက်အပြောက် တစ်ခုချင်းစီရဲ့ အတောက်ပဆုံး အဖြူရောင်နဲ့ အနက်ရောင်စစ်စစ်တို့ကို ဘယ်လောက်အထိ ရလဲဆိုတာကို တိုင်းတာတဲ့ အတိုင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ Contract Ratio ကွာခြားချက် တန်ဖိုးမြင့်လေ ဖော်ပြတဲ့ ပုံရိပ်ရဲ့ ကြည်လင်တောက်ပမှု ပိုအားကောင်းလေ ဖြစ်ပါ တယ်။ စကရင် ဆိုဒ်အရွယ်အစား တူညီတဲ့ အမျိုးအစားမတူတဲ့ မော်နီတာ နှစ်မျိုးကို ရွေးချယ်တဲ့ အခါမှာတော့ Contract Ratio ပိုများတာကို ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။
(3) Monitor Ratio
Monitor Ratio ဆိုတာကတော့ မော်နီတာရဲ့ အလျားနဲ့ အနံအချိုးကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပြီး အခုဈေးကွက်ထဲမှာရှိ တဲ့ မော်နီတာတွေမှာ square view နဲ့ wide view ဆိုပြီး နှစ်မျိုး တွေ့နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ wide view အချိုးမှာတော့ 16:10 နဲ့ 16:9 ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပြီး square view အချိုးကတော့ 4:3 ဖြစ်ပါတယ်။ 4:3 ကတော့ CRT မော်နီတာတွေ မှာသုံးတဲ့ အချိုးအစားဖြစ်ပြီး ရုံးလုပ်ငန်းသုံးအတွက် သင့်တော်ပါတယ်။ Wide view ကတော့ ရုပ်ရှင်ကြည့်တာမျိုးနဲ့ Multi-media လုပ်ငန်းသုံးအတွက် အထူးသင့်လျော်ပါတယ်။
(4) Response Time
မော်နီတာပေါ်မှာ ပုံရိပ်ဖော်ဖို့အတွက် pixel လေးတွေကို အဖွင့်အပိတ်ပြုလုပ်ပေးရပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ပေးရာမှာ ဘယ်လောက်မြန်မြန် လုပ်နိုင်သလဲဆိုတာကို တိုင်းတာတဲ့ အတိုင်းအတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Response Time နည်းပါက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါတယ်။ အခုဈေးကွက်ထဲမှာတွေ့နေရတဲ့ မော်နီတာအများစုကတော့ 2ms, 5ms, 7ms စတာတွေရှိပါတယ်။ 2 milli second (2ms) ဆိုရင် Response Time က တစ်စက္ကန့်ရဲ့ တစ်ထောင်ပုံနှစ်ပုံ ကြာတာကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။
(5) View Angle
Verticle View Angle နဲ့ Horizonal View Angle ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။ မော်နီတာရဲ့ မျက်နှာပြင်ကို ဘေးစောင်း ကနေ ဘယ်လောက်ထိကြည့်လို့ရသလဲနဲ့ အပေါ်အောက် ဘယ်လောက်ထိ စောင်းကြည့်နိုင်လဲဆိုတာကို တိုင်း တာတဲ့ အတိုင်းအတာဖြစ်ပါတယ်။ View Angle ကျဉ်းရင် ဘေးစောင်းကြည့်တဲ့အခါ မော်နီတာမျက်နှာပြင်က မည်းနေပါ လိမ့်မယ်။ View Angle ကျယ်လေ ပိုကောင်းလေ ဖြစ်ပါတယ်။
(6) Port
မော်နီတာ ဝယ်ယူတဲ့အခါမှာ ဘယ်လို Port တွေနဲ့ချိတ်ဆက်အသုံးပြုလို့ရလဲဆိုတာကိုပါ သိရှိဖို့လိုပါတယ်။ DVI port နဲ့ VGA port ဆိုပြီး နှစ်မျိုးရှိပါတယ်။ DVI port ကတော့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကနေ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကို တိုက်ရိုက် output အနေနဲ့ ထုတ်ပေးတဲ့အတွက် VGA port ထက်ပိုကောင်းပါတယ်။ သင့်ရဲ့ system unit မှာ DVI output ပါတယ်ဆိုရင်တော့ DVI port ပါတဲ့ မော်နီတာကို ရွေးချယ်ဝယ်ယူသင့်ပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်းမှာပေါ့ HD အရည်အသွေးတိုင်း ထောက်ပံ့ပေးနိုင်တဲ့ HDMI port ပါဝင်တဲ့ အမျိုးအစားတွေလည်း ဝင်ရောက်လာပါတယ်။
(7) Warranty
Warranty ကိုတော့ ဝယ်ယူတဲ့အခါမှာ သေချာမေးဝယ်သင့်ပါတယ်။ တချို့တွေက Warranty သုံးနှစ်လို့ ပြောပေမယ့် ဆားဗစ်ပဲ ပေးတာမျိုးရှိပါတယ်။ ဥပမာ - Warranty သုံးနှစ်ဆိုပါစို့။ Warranty ကို ဆားဗစ်ရော အစိတ်အပိုင်း (parts) နှစ်မျိုးလုံး သုံးနှစ် ပေးတာလား၊ LCD panel ကိုရော သုံးနှစ်ပေးတာလားဆိုတာကို သေချာမေးပြီး ဝယ်ယူသင့်ပါတယ်။
အပိုင်း(၂)
Monitor အသစ်တစ်လုံးဝယ်တဲ့ အခါမှာ စဉ်းစားစရာ အချက်တွေက screen size, resolution, aspect ratio တွေပဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချက်တွေတင်မကသေးပဲ နောက်တစ်ချက် ဖြစ်တဲ့ refresh rate ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ကြားဖူးကြပါတယ်။ ကဲဒါဆိုရင် refresh rate ဆိုတာဘာလည်း ဆိုတာကိုအနည်းနဲ့အများ သိရှိသွားအောင် ရေးသားလိုက်ပါတယ်။
Refresh rate ဆိုတာဘာလဲ?
__________________
Monitor တစ်လုံးရဲ့ refresh rate ဆိုတာက တစ်စက္ကန့်ကို မော်နီတာပေါ်မှာ မြင်နေရတဲ့ ပုံဘယ်နှစ်ကြိမ်ပြောင်းလည်းသလဲဆိုတာကို တိုင်းတဲ့အတိုင်းအတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကို Hertz(Hz) ဆိုတာနဲ့တိုင်းပါတယ်။ Refresh rate ဆိုတာ frame rate ကိုပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ Frame rate ဆိုတာက program တစ်ခုကနေ သင့် display ကို တစ်စက္ကန့်အတွင်း ပေးပို့တဲ့ video frame ပမာဏကိုပြောတာပါ။ အဲ့ဒီပေးပို့လိုက်တဲ့ frame တွေကို တစ်က္ကန့်အတွင်း ဘယ်နှစ်ကြိမ် update လုပ်ပြီးပြနိုင်လဲဆိုတဲ့ နှုန်းကိုတော့ “Monitor Refresh Rate” လို့ဆိုပါတယ်။ ဥပမာ game တစ်မျိုးက 100FPS(Frame Per Second) နဲ့ runနေတယ်ဆိုရင် refresh rate များတဲ့ monitor နဲ့ဆိုရင် လှုပ်ရှားမှုတွေကို ပိုမိုချောချောမွတ်မွတ် မြင်တွေ့ရမှာပါ။ ပုံမှန် monitor တွေဟာ refresh rate 60Hz နဲ့ပါ။ ဒါပေမဲ့ တခြား rate တွေဖြစ်တဲ့ 144Hz၊ 240Hz နဲ့ monitor တွေလည်းရှိပါတယ်။
Refresh rate တွေကဘယ်အချိန်မှအရေးပါတာလည်း?
_______________
Game နဲ့ ရုပ်ရှင်ကြည့်တာတွေကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန်ကြည့်ချင်ရင် refresh rate များတဲ့ monitor ဝယ်လိုက်ရုံပဲလား?။ မဟုတ်ပါဘူး။ အပေါ်ကပြောသလိုပဲ refresh rate ဆိုတာ frame rate မဟုတ်ပါဘူး။ အဲ့ဒီ frame တွေကို ဘယ်လောက်မြန်မြန် update လုပ်နိုင်သလဲဆိုတာပါ။ Game နဲ့ Video တွေ Smooth ဖြစ်တာက frame rate တွေကြာင့်လည်းပါပါတယ်။ အဲ့ဒီတော့ Refresh များတဲ့ monitor တွေကိုဝယ်မယ်ဆိုရင် အဲ့ဒီ refresh rate ကိုကောင်းကောင်း အသုံးချဖို့ သင့် computer က frame rate များများပို့ပေးနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။ Productivity Application တွေဖြစ်တဲ့ Microsoft Officeတို့၊ Photoshop ( Animation မလုပ်ရင် ) စတဲ့ Application များစုနဲ့၊ Video တွေကြည့်တဲ့အခါမှာတော့ refresh rate ကလုံး၀ အရေး မပါပါဘူး။ Video အများစုက 24FPs နဲ့သွားတာဖြစ်လို့ 60Hz monitor တိုင်းကောင်းကောင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Video တိုင်းကတော့ 24FPs နဲ့မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သတိပြုစေလိုပါတယ်။
Refresh Rate တွေတကယ့် အရေးပါတဲ့ နေရာက Game ကစားတဲ့အခါမှာပါ။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ Graphics ကဒ်ကောင်းကောင်းတွေက FPSအများကြီးထုတ်တတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီတော့ 60Hz refresh rate ထက်များတဲ့ monitor တွေနဲ့မှ 100 FPs နဲ့ အထက် game တွေကိုကစားရ တာကောင်းမှာပါ။ 60Hz refresh rate ပဲရှိတဲ့ mointor မှာ graphic card ကောင်းလို့ FPs များများလာတဲ့ဂိမ်း (ဥပမာ - 60Fps အထက်) တွေကို display ပြရင် screen ပေါ်မှာ ပြတဲ့ပုံက အပိုင်းပိုင်းပြတ်နေတာတွေရှိမှာပါ။
အဲ့ဒါကို "screen tearing” လို့လူသိများပါတယ်။
နောက်ဆုံး အနေနဲ့ monitor ဝယ်တဲ့အခါမှာ ဘယ်လောက် refresh rate ကိုဝယ်ရမလဲဆိုတာက ကိုယ်ဘာအတွက် ဒီ monitor ကိုအသုံးပြုမှာလည်းဆိုတာအပေါ်မူတည်ပါတယ်။ သာမန် သုံးပဲဆိုရင်တော့ 60Hz ကသင့်တော်ပါတယ်။ Refresh rate ကိုထည့်စဉ်းစားဖို့ လိုတဲ့သူတွေကတော့ တကယ့် serious ဖြစ်တဲ့ gamer တွေပဲများပါတယ်။ သာမန်အသုံးပြုသူတွေ၊ ဂိမ်းကိုရံဖန်ရံခါသာကစားသူတွေအတွက်ကတော့ အဲ့ဒီလောက် 60Hz ထက်ပိုမလို့လောက်ဘူးလို့ ယူဆလို့ရပါတယ်။ ဖတ်ပေးတဲ့အတွက်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ စားလုံးပေါင်းမှားတာတွေ၊ typo တွေပါသွားရင် သည်းခံပေးပါ။
အပိုင်း ၃
Screen Resolution နဲ့ ပတ်သက်ပြီး Monitors အကြောင်း အမေးများတဲ့ မေးခွန်းလေးတွေရဲ့ အဖြေကို အောက်ပါ စာလေးကို ဆုံးအောင်ဖတ်ကြည့်ခြင်းဖြင့် အတန်အသင့် နားလည်သွားမယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်😊
=====================
Screen တွေမှာရှိတဲ့ resolutionတွေဖြစ်တဲ့ 720p, 1080p, 1440p, 2K, 4K နဲ့ 8K စတာတွေကတစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဘာကွာသလဲ?
Resolution ဆိုတာကို screen တစ်ခုမှာရှိတဲ့ pixel စုစုပေါင်း ရဲ့အရေအတွက်လို့သုံးရင်မှားပါတယ်။ အမှန်တကယ်မှာတော့ resolution ဆိုတာ တစ်ယူနစ် area မှာရှိတဲ့ pixel အရည်အတွက်ကိုပြောတာပါ။ နောက်ထပ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ PPI (pixel per inch) ဆိုတဲ့ တာကတော့ pixel လေးတွေဘယ်လောက်သိပ်သိပ်သည်းသည်းရှိနေသလဲဆိုတာကိုပြတဲ့ အတိုင်းအတာဖြစ်ပါတယ်။ Resolution တွေမှာ p နဲ့ I ဆိုပြီးတော့ နောက်ဆုံး စာလုံးနှစ်မျိုးကို သင်မြင်ဖူးကောင်း မြင်ဖူးပါလိမ့်မယ်။ P ကတော့ progressive display ကိုပြောတာဖြစ်ပြီးတော့ I ကတော့ interlaced display ကိုပြောတာပါ။ သူတို့နှစ်ခုရဲ့ကွာခြားချက်ကတော့ ရုပ်ပုံတွေကို ဖန်သားပြင်ပေါ်မှာ ပြတဲ့နည်းလမ်းပါ။
High-definition TV တွေ monitor တွေစထွက်တဲ့ အချိန်မှာတော့ ထုတ်လုပ်သူတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို အသုံးပြုသူတွေအလွယ်သိရှိအောင်ဆိုပြီးတော့ 720p, 1080p, 1440p, 2K, 4K နဲ့ 8K ဆိုပြီးတော့ အဲ့ဒီ screen တွေရဲ့ display resolution တွေကို အလွယ်နည်းနဲ့ ဖော်ပြလာပါတော့တယ်။ ဒီလိုဖော်ပြတဲ့နေရာမှာ TV တွေရော computer monitor တွေရောကိုပါ ဖော်ပြကြပါတယ်။
Resolution ကို အလျားအလိုက် စီထားတဲ့ pixel အရေအတွက်နဲ့ ဒေါင်လိုက် စီထားတဲ့ pixel အရေအတွက် များရဲ့ မြှောက်လဒ်များ အဖြစ်ဖော်ပြပါတယ်။ ဥပမာ အနေနဲ့ဆိုရင်တော့ 640 x 480 = 307200 pixels ။
720p = 1280 x 720 – ကို HD သို့ “HD ready” resolution လို့သိရှိကြပါတယ်။
------
1080p = 1920 x 1080 - ကိုတော့ FHD ဒါမှမဟုတ် "Full HD" resolution ဖြစ်ပါတယ်။
------
1440p = 2560 x 1440 - ကိုတော့ QHD ဒါမှမဟုတ် Quad HD resolution လို့လူသိများပါတယ်။ ဒီလို screen တွေကိုတော့ gaming monitor တွေနဲ့ high-end ဖုန်းတွေမှာတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ 1440p ဟာ HD သို့ “HD ready” resolution ရဲ့ 4 ဆဖြစ်ပြီးတော့ တချို့ premium ဖုန်းတွေမှာဆိုရင် 2960x1440 Quad HD+ resolution နဲ့တောင်မှ လာကြပါတယ်။
------
4K or 2160p = 3840 x 2160 -ကိုတော့ 4K, UHD or Ultra HD resolution လို့လူသိများပြီး premium TV တွေနဲ့ monitor တွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒီကောင့်ကို 4K လို့ခေါ်ရတဲ့ အကြာင်းကတော့ သူ့ရဲ့ အကျယ်က 4000 pixels နားကပ်နေလို့ပါ။ 1080p FHD or "Full HD." ရဲ့ pixel အရေအတွက်ထက် 4ဆ ပိုများပါတယ်။
------
8K လည်းရှိပါသေးတယ်။ 8K ကတော့ pixel 7680 x 4320 ရှိပါတယ်။
ကိုယ့် screen မှာရှိတဲ့ resolution ထက်ပိုတဲ့ video တွေကိုကြည့်လို့ရပါ့မလား?
========
ရပါတယ်။ သင့် screen က 720p ပဲရှိတယ်လို့ ဥပမာဆိုကြပါဆို့။ သင်ဟာ 1080p ရှိတဲ့ video တစ်ခုကို ကြည့်လို့ရပါတယ်။ သင့် display ဟာ downsampling ဆိုတဲ့နည်းပညာကိုသုံးပြီးတော့ သင့် resolution နဲ့ကိုက်ညီအောင် video resolution ကိုလိုက်ညှိပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီတော့ သင့်မှာ 720p ပဲရှိပြီးတော့ 4K video ကိုကြည့်လည်း သင်က 720p ကိုပဲမြင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။
သင့်မှာ ရှိတဲ့ resolution ?
=======
http://whatismyscreenresolution.net/ ဆိုတဲ့ အင်တာနက် စာမျက်နှာကို သွားရောက်ခြင်းအားဖြင့် သင့် screen resolution ကိုသိရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ တခြားနည်းလမ်းတွေလည်းရှိပါသေးတယ်။ အလွယ်ဆုံးနဲ့ အမြန်ဆုံးကို ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။
