https://www.facebook.com/768739709808702/

WAI LINN - Information Technology, Mandalay (2026)

06/02/2020

What is Li-Fi?

29/11/2019

3️⃣0️⃣ * 1️⃣1️⃣ * 2️⃣0️⃣1️⃣9️⃣

နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက်နေ့ဟာ နိုင်ငံတကာ ကွန်ပျူတာလုံခြုံရေးနေ့ ဖြစ်ပါတယ်...
ဒါကြောင့် အောက်ပါ Cyber-Hygiene အကြံပြုချက် ၈ချက်ကို လိုက်နာခြင်းအားဖြင့် သင့်ကွန်ပျူတာ/မိုဘိုင်းဖုန်းတွေကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာထားပါ။

Cyber-hygiene အကြံပြုချက် ၈ ချက်

1. Phished အလုပ်မခံရစေနဲ့!
Email သို့မဟုတ် social media များပေါ်မှ link တစ်ခုကို မနှိပ်မီ နှစ်ခါပြန်စဉ်းစားဖို့ - ပုံမှန် မြင်နေတွေ့နေကြ link တစ်ခုဟုတ်ရဲ့လား? ယုံကြည်သင့်ရဲ့လား?
2. သင့်passwordက ဘယ်လောက်ခိုင်မာမှုရှိသလဲ?
ပုံမှန်အားဖြင့် သိပ်မရှိကြပါဘူး။ Password များကို ရှည်သော၊ ရှုပ်ထွေးသော ပုံစံမျိုး (အနည်းဆုံး ၁၂လုံးခန့်) ပေးသင့်ပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ပါက - password manager ပရိုဂရမ်များသုံးသင့်ပါတယ်!
3. သင့်ရဲ့ Microsoft Windows, antivirus နှင့် browser များကို အဆင့်မြှင့်တင်ပါ။
သင့်ရဲ့ ကွန်ပျူတာနှင့် မိုဘိုင်းဖုန်းပေါ်မှာရှိနေတဲ့ မည်သည့် ဆော့ဝဲလ်မျိုးမဆို အင်တာနက် အမြဲမချိတ်ထားလျှင်ပင် up-to-date ဖြစ်နေအောင် ကြိုးစားရပါမည်။
4. antivirus ထည့်သွင်းထားပါ၊ မလိုအပ်သော software များဖျက်ပစ်ပါ။
Antivirus ကို up-to-date ဖြစ်နေအောင်ထားပါ။ Antivirus ကိုမျိုးစုံအောင် မသုံးပါနဲ့၊ တကယ်အသုံးတည့်မည့် တစ်ခုသာ ရွေးသုံးပါ။
5. မသိတဲ့ ပြင်ပ USB devices တွေကို မယုံကြည်ပါနဲ့၊ အလွယ်ယူမသုံးပါနဲ့
Virus တွေပါလာဖို့ အခွင့်အလမ်းများပါတယ်။ မဖြစ်မနေသုံးရမယ် ဆိုလျှင် antivirus တစ်ခုခုဖြင့် scan အရင်ဖတ်ပါ။ သံသရဖြစ်စရာတွေ့ပါက လုံးဝမသုံးပါနဲ့။
6. backups လုပ်ပါ
မမျှော်လင့်ထားသော ကိစ္စတစ်စုံတစ်ရာဖြစ်ခဲ့ပါက (ဖြစ်လည်းဖြစ်တတ်ပါသည်) backup များသည် တန်ဖိုးရှိလှစွာသော သင်၏ အချိန်များစွာကို သက်သာစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင် backup ပုံမှန်လုပ်ပြီး ယင်း backup များကိုလည်း လုံခြုံစွာသိမ်းဆည်းပါ။
7. ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို သန့်ရှင်းသပ်ရပ်စွာထားပါ
သင်၏ accounts များ၊ software များနှင့် အချက်အလက်များကို လုံခြုံအောင် ကာကွယ်သကဲ့သို့ပင် ကွန်ပျူတာနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးကိုလည်း အလေးထားသင့်ပါသည်။ ဂရုပြုရန် - သင်၏ laptop သို့မဟုတ် ဖုန်းကို အများနှင့်သက်ဆိုင်သော နေရာများတွင် မေ့ကျန်ရစ်ခဲ့ခြင်းမျိုး မဖြစ်စေရန်၊ ယင်းတို့ကို password များထားရှိရန်၊ အလုပ်နေရာမှ ထွက်ခွာသည်နှင့် ပိတ်ထားခဲ့ရန်
8. public wifi/free wifi တွေကိုသုံးတဲ့အခါ ပိုသတိထား
Free wifi တွေကနေတစ်ဆင့် internet အခမဲ့သုံးနိုင်သလို virus များလဲ အခမဲ့ရလာနိုင်ပါတယ်။ သင့်ရဲ့ account တွေ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းပိုင်ဆိုင်ရာတွေကို အသုံးပြုတော့မယ်ဆိုလျှင် ဖုန်းမှ 3G hotspot ဖွင့်ပြီးသာ လုံခြုံစိတ်ချစွာသုံးပါ။

Credit:

28/11/2019

ကုမ္ပဏီတစ်ခု (သို့မဟုတ်) ဟိုတယ်တစ်ခု (သို့မဟုတ်) အိုင်တီနဲ့ပတ်သပ်ပြီး၊ အလုပ်တစ်ခုခုမှာ အိုင်တီသမားတစ်ယောက်လုပ်နေပြီဆိုရင်တော့ ကိုယ်ကိုင်တွယ်တာဝန်ယူနေရတဲ့ Network Devices, Servers, Printers... စသဖြင့် အချိန်နဲ့အမျှဘာတွေဖြစ်နေသလဲဆိုတာကို စောင့်ကြည့်ဖို့အရေးကြီးပါတယ်..
ဒီလိုစောင့်ကြည့်တဲ့နေရာမှာလည်း Monitoring Tools တစ်ခုခုအကူအညီမယူပဲ.. လူကိုယ်တိုင် ပြေးလွှားစစ်ဆေးနေလို့ကတော့.. မလိုအပ်ပဲအချိန်ဖြုန်းနေသလိုဖြစ်သလို၊ အချိန်ပြည့်စောင့်ပြေးနေဖို့ကမဖြစ်နိုင်ပါဘူး...
တန်ဖိုးရှိလှတဲ့အချိန်ကို မဖြုန်းမိစေဖို့ Monitoring Tools တစ်ခုခုရဲ့အကူအညီမဖြစ်မနေယူဖို့လိုမှာပါ...
Free ရတဲ့ Tools တွေအမြောက်အများပါ.. အဓိကကတော့ ကိုယ်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်နဲ့အဆင်ပြေမယ့် Tools ကို ရွှေးချယ်တတ်ဖို့တော့လိုတာပေါ့..

👉 ဒီလိုသာ Monitoring Tools တစ်ခုခုနဲ့သာ စောင့်ကြည့်နေမယ်ဆို သုံးစွဲသူ Users တွေဘက်က ဘာဘာညာညာ အသံတွေမကြားခင် အရင်ဆုံးကြိုတင်သိနေမယ်..

👉ဘာဘာညာညာ အသံတွေလာပြီဆိုလည်း.. ကိုယ်ကအရင်ဆုံးသိနေတဲ့အတွက် Users ကိုပြန်ရှင်းပြချိန်မှာ အင်းအင်းအဲအဲ..ဟိုလို..ဒီလိုတွေ နည်းသွားမယ်..

👉ကိုယ့်ကိုလည်း ကိုယ်သုံးတဲ့ Tools က အမြဲ Alert လုပ်နေတဲ့အတွက် Network ထဲမှာဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို အချိန်နဲ့တပြေးညီ သိရှိဖြေရှင်းနိုင်မယ်...
စသဖြင့်.. အများကြီးအထောက်အကူ ပေးမှာပါ..

++++++++++++++
🙊အားနည်းချက်ကတော့..
👉မင်းရဲ့ ဘော့(စ်) က.. မင်းတစ်ချိန်လုံး အလုပ်မရှိပဲ အားနေတယ်လို့ အထင်ခံရမယ်...

⏰ တကယ်တော့ မင်းက မင်းရဲ့ အချိန်တွေကို ကိုယ်တိုင် Manage လုပ်နေတာပဲလေ.. ⏰

လက်ရှိကျွန်တော်ကတော့ အလကားရတဲ့ UMNS ကိုသုံးတယ်ဗျ.. အထင်တော့မသေးနဲ့နော်.. Topology view တွေပါရတယ်.. သူက Ubiquiti ကထုတ်တာ.. အကောင်းဆုံးကတော့ သူ့ဆီက Product တွေနဲ့ဆို အကောင်းဆုံးပေါ့.. ကျေးဇူးတင်ရမှာက Vendor ပေါင်းမြောက်များစွား သုံးတဲ့နေရာတွေအတွက် Third Party Devices တွေကိုပါ ချိတ်ဆက်ခွင့်ပေးထားတာ...

Hardware Resource လဲများများစားစား မလိုဘူး.. Windows XP လောက် Run လို့ရတဲ့ PC တစ်လုံးဆိုရပြီ..RAM - 2 GB လိုမယ်... Monitor, KB, Mouse တွေမလိုဘူး.. ဒါပေမယ့် Linux Command အခြေခံတော့ သိထားရမယ်.. Remote ကနေ Command နဲ့ Manage လုပ်ရုံပဲ..
Monitoring နဲ့ Config အတွက် Browser ပေါ်ကနေ click.. click.. ပဲ..

🙊Monitoring Tools ရဲ့ အားနည်းချက်ကိုထပ်ပြောမယ်နော်... 📢📢📢
👉မင်းရဲ့ ဘော့(စ်) က.. မင်းတစ်ချိန်လုံး အလုပ်မရှိပဲ အားနေတယ်လို့ အထင်ခံရမယ်...😂

အိုင်တီပေါက်စလေးတွေအတွက်....

LINN - Information Technology

14/11/2019

Windows 10 မှ Administrative Shares လို့ခေါ်တဲ့ (C$, D$) တွေကို Remote ကနေ Access လုပ်ရင် Access is Denied ဆိုပြီးအခက်တွေ့နေကြလား..
Default Security Policy က Adminstrative Shares ကို Access လုပ်ခွင့်မပေးလို့ပါ..

💻 မပူပါနဲ့.. Registry လေးနဲနဲပြင်လိုက်ရင်ရပါပြီ.. Administrator Permission တော့လိုမယ်နော်..

🛠 HKEY_LOCAL_MACHINE \ SOFTWARE \ Microsoft\ Windows \ CurrentVersion \ policies \ system မှာ..

🛠 DWORD Value (32bit) အသစ်ဖန်တီးလိုက်မယ်ဗျာ.. နာမည်ကို LocalAccountTokenFilterPolicy လို့ပေးမယ်.. Value ကို 1 ထားလိုက်..

👉 ပြီးရင် Reboot လိုက်ဗျာ..

အဆင်ပြေပါစေ..

13/11/2019

Half Duplex Vs Full Duplex
+++++++++++++++++++++
Networking ကို အခုမှစတင်လေ့လာနေသူတွေ သိထားသင့်တဲ့ Legacy Technology အဟောင်းလေးပါ...
ကွန်ပျူတာနှစ်လုံး (သို့မဟုတ်) Host တွေအချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ကြရင် ဘယ် Host ကနေ ဘယ် Host ကိုတော့ ဘယ်လောက် အမြန်နှုံးနဲ့သွားနေတယ်... ‌ဒေတာတွေ ဘယ်လိုအပြန်အလှန် ဖလှယ်နေကြတယ်ဆိုတာတွေကို အခြေခံကြကြသိထားဖို့လိုတာပေါ့..

👇👇👇

👉 Half Duplex 👈
Host တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ‌ဒေတာတွေဖလှယ်ကြတဲ့အခါ တစ်ဖက်က‌ဒေတာပို့နေရင် အခြားတဖက် စောင့်နေရတယ်‌ပေါ့။ တစ်ကြိမ်မှ တစ်ဖက်ပဲ ‌ဒေတာပေးပို့နိုင်တယ်ဗျ.. ဥပမာပြောရရင်တော့ Walkie Talkie သ‌ဘောမျိုးပဲ။ တစ်ဖက် စကားပြောခလုပ်ကိုနှိပ်‌ပြောနေရင် အခြားတစ်ဖက်က ပြန်ပြောလို့မရဘူး။
တစ်ချိန်တည်း နှစ်ဖက်စလုံးက ပြောနေကြပြန်ရင်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက ဘာမှသိလိုက်မှာမဟုတ်ဘူး...
တစ်လမ်းမောင်းကားလမ်းနဲ့ဆင်တူတယ်.. သူ့အတွက် (CSMA/CD) လို့ခေါ်တဲ့ မောတော်ပီကယ် ဆရာကြီးလိုတယ်ဗျ.. ဘယ်ကားခဏနေအုံး.. ဘယ်ကားတော့ သွားလို့ရပြီဆိုတာကို စီမံခန့်ခွဲဖို့အတွက်ပေါ့...

👉 Full Duplex 👈
တစ်ချိန်တည်းမှာ Host တွေအချင်းချင်း စောင့်ဆိုင်းနေစရာမလိုပဲ ဒေတာတွေ အပြန်အလှန်ပေးပို့နိုင်ကြတယ်။ ဥပမာပြောရရင်တော့ Telephone သဘောမျိုးပါပဲ.. တစ်ဖက်ကပြောနေချိန်ကို စောင့်နေစရာမလိုပဲ ချက်ချင်းပြောနိုင်တဲ့သေဘောပါ။
အသွားတစ်လမ်း၊ အပြန်တစ်လမ်းရှိတဲ့ နှစ်လမ်းသွား ကားလမ်းတွေလိုပေါ့။ သူ့အတွက် (CSMA/CD) လို့ခေါ်တဲ့ မော်တော်ပီကယ် မလိုဘူးဗျ...

ယနေ့ခေတ်မှာတော့ Half Duplex Device တွေမတွေ့ရသလောက်ပါပဲ...

12/11/2019

Data Backup Types
++++++++++++++++

အိုင်တီသမားများ သိထားသင့်သော Data Backup..

👇👇👇
တနင်္ဂလာနေ့ကနေ သောကြာနေ့အထိ data backup လုပ်ကြမယ်ဆိုပါတော့...

👉 Full Backup 👈
နေ့စဉ် ရှိသမျှဒေတာအားလုံး backup လုပ်မယ်။ Backup လုပ်ချိန်ကြာမယ်။ Backup Data အတွက် Storage များများလိုအပ်မယ်..

👉 Incremental Backup 👈
တနင်္ဂလာနေ့မှ Full Backup လုပ်မယ်။ အင်္ဂါနေ့အတွက် Full Backup ပေါ်အခြေခံပြီး Modify လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေနဲ့ အသစ် Create လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေကိုပဲ Backup လုပ်မယ်ပေါ့။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အတွက် အင်္ဂါနေ့က Incremental Backup ပေါ်အခြေခံပြီး Modify လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေနဲ့ အသစ် Create လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေကိုပဲ Backup လုပ်မယ်ပေါ့။ ကျန်ရက်တွေမှာလည်း Incremental Backup ပေါ်အခြေခံပြီးတော့ Data Backup လုပ်မယ်ပေါ့။ Backup Time မြန်တာပေါ့ဗျာ...
ဒါပေမယ့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် တစ်ပတ်လုံးစာ ဒေတာတွေ ပြန် Restore လုပ်ရမယ်ဆိုရင် Full backup ကိုအရင် Restore လုပ်မယ် ပြီးမှ တစ်ရက်ချင်းစီ Backup Data တွေကို Restore လုပ်ရတာ... တကြိမ်တည်းကိစ္စမပြီးဘူး။
Full Backup လောက် Storage မလိုအပ်ဘူး...

👉 Differential Backup 👈
တနင်္ဂလာနေ့မှ Full Backup လုပ်မယ်။ အင်္ဂါနေ့အတွက် Full Backup ပေါ်အခြေခံပြီး Modify လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေနဲ့ အသစ် Create လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေကိုပဲ Backup လုပ်မယ်ပေါ့။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အတွက် Full Backup ပေါ်အခြေခံပြီးပဲ Modify လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေနဲ့ အသစ် Create လုပ်ထားတဲ့ဒေတာတွေကိုပဲ Backup လုပ်မယ်ပေါ့။ ကျန်ရက်တွေမှာလည်း Full Backup ပေါ်အခြေခံပြီးတော့ Data Backup လုပ်မယ်။ Backup Time ကတော့ Full Backup လောက်မကြာပေမယ့် Incremental Backup လောက်လဲမမြန်ပြန်ဘူး..
ဒါပေမယ့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် တစ်ပတ်လုံးစာ ဒေတာတွေ ပြန် Restore လုပ်ရမယ်ဆိုရင် Full backup ကိုအရင် Restore လုပ်မယ် ပြီးမှ သောကြာနေ့ Backup Data တွေကို Restore လုပ်ရင်ရပြီ..
Full Backup လောက် Storage မလိုပေမယ့်.. Incremental Backup ထပ်တော့ ပိုပြီးလိုအပ်မယ်ဗျ...

(Backup Time ကြာမယ်.. Restore လုပ်ရတာလွယ်မယ်)
(Backup Time မြန်မယ်.. Restore ကြာမယ်)

28/07/2019

"htop" Command in Linux
++++++++++++++++++
htop မွာ linux system ၏ viewing process အတြက္ ေတာ္ေတာ္အဆင္ေျပပါတယ္။ top command နဲ႔ဆင္တူၿပီး၊ htop ကပိုမိုျပည့္စံုပါတယ္။ display, color, columns စေသာ အခ်က္မ်ားကိုလည္း ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ႏုိင္ပါတယ္။
Screen Capture:
1. OS - Ubuntu Server LTS 16.04.6
2. Network Controller (Ubnt and Other)
သိႏွင့္ၿပီးသားလည္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ အသံုးမျပဳဘူးေသးသူမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။

++++++++++++++++++++++
Installation
++++++++
On RHEL/CentOS – 32-bit OS

-------------- For RHEL/CentOS 6 --------------
# wget http://download.fedoraproject.org/pub/epel/6/i386/epel-release-6-8.noarch.rpm
# rpm -ihv epel-release-6-8.noarch.rpm

-------------- For RHEL/CentOS 5 --------------
# wget http://download.fedoraproject.org/pub/epel/5/i386/epel-release-5-4.noarch.rpm
# rpm -ihv epel-release-5-4.noarch.rpm

On RHEL/CentOS – 64-bit OS

-------------- For RHEL/CentOS 7 --------------
# wget dl.fedoraproject.org/pub/epel/7/x86_64/Packages/e/epel-release-7-11.noarch.rpm
# rpm -ihv epel-release-7-11.noarch.rpm

-------------- For RHEL/CentOS 6 --------------
# wget http://download.fedoraproject.org/pub/epel/6/x86_64/epel-release-6-8.noarch.rpm
# rpm -ihv epel-release-6-8.noarch.rpm

-------------- For RHEL/CentOS 5 --------------
# wget http://download.fedoraproject.org/pub/epel/5/x86_64/epel-release-5-4.noarch.rpm
# rpm -ihv epel-release-5-4.noarch.rpm

EPEL repository installation ျပီးပါက ေအာက္ပါ command ျဖင့္ install လုပ္ႏုိင္ပါၿပီ။

# yum install htop

+++++++++++++++++++++++
On Fedora OS

# yum install htop
# dnf install htop [On Fedora 22+ releases]

++++++++++++++++++++
On Debian and Ubuntu

# sudo apt-get install htop

ေက်းဇူးတင္ပါသည္။

04/02/2019

Linux
=====
လင္းနပ္စ္ (အဂၤလိပ္: Linux) ဆိုသည္မွာ ယူးနစ္စ္ (Unix) ႏွင့္ ဆင္တူေသာ ကြန္ပ်ဴတာ စက္လည္ပတ္ေရး စနစ္ (Operating System) တစ္မ်ိဳး ျဖစ္ၿပီး လင္းနပ္စ္ ကာနဲလ္ (Linux kernel) ကို အသုံးျပဳထားသည္။ လင္းနပ္စ္ကို ကြန္ပ်ဴတာ ဟတ္ဒ္ဝဲလ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚတြင္ တပ္ဆင္ အသုံးျပဳႏိုင္ၿပီး မိုဘိုင္းဖုန္းမ်ား၊ တက္ဘလက္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား၊ ေရာက္တာမ်ား ႏွင့္ ဗြီဒီယိုဂိမ္း ကြန္ဆိုး မ်ားမွ စ၍ မိန္းဖရိမ္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား ႏွင့္ စူပါကြန္ပ်ဴတာ မ်ား အထိ တပ္ဆင္အသုံးျပဳေလ့ ရွိသည္။ လင္းနပ္စ္ သည္ ဆာဗာ စက္လည္ပတ္ေရး စနစ္ မ်ားတြင္ ေရွ႕မွေျပးလွ်က္ ရွိေသာ စနစ္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ကမာၻေပၚတြင္ အျမန္ဆုံးေသာ ကြန္ပ်ဴတာ ၁၀ လုံးတြင္ လင္းနပ္စ္ကို အသုံးျပဳထားသည္။

လင္းနပ္စ္ကို ေရးသားတီထြင္ျခင္းမွာ အခမဲ့လြတ္လပ္ ေသာ အိုးပင္းဆို႔စ္(open source) ေဆာ့ဖ္ဝဲလ္မ်ားကို ပူးေပါင္းေရးသားၾကျခင္း၏ ထင္ရွားေသာ ဥပမာ တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ စနစ္၏ ေနာက္ခံတြင္ ေရးသားထားေသာ ဆို႔စ္ကုတ္ဒ္ မ်ားကို အသုံးျပဳျခင္း၊ လြတ္လပ္စြာ ျပင္ဆင္တည္းျဖတ္ျခင္း၊ ျပန္လည္ျဖန႔္ေဝျခင္းတို႔ကို စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသုံး ႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသုံးမဟုတ္ေသာ ကိစၥမ်ား အတြက္ မည္သူမဆို GNU ေယဘူယ် အမ်ားသုံး လိုင္စင္ (General Public License ) ကဲ့သို႔ေသာ လိုင္စင္မ်ားျဖင့္ အသုံးျပဳႏိုင္သည္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ လင္းနပ္စ္ ကို ပက္ေက့ခ်္ (Package) ဟုေခၚေသာ ပုံစံမ်ားေအာက္တြင္ စားပြဲတင္ (Desktop ) ႏွင့္ ဆာဗာ ကြန္ပ်ဴတာ မ်ားအတြက္ ျဖန႔္ေဝေလ့ ရွိသည္။ ထင္ရွားေသာ လင္းနပ္စ္ ျဖန႔္ေဝမႈမ်ားတြင္ ဒီဘီယံ (Debian) ႏွင့္ ၎၏ မ်ိဳးကြဲျဖစ္ေသာ ဦးဘြန္းတု ၊ ဖီဒိုရာ (Fedora ) ႏွင့္ အိုးပင္းဆူဆီ (openSUSE) စသည္တို႔ ပါဝင္ၾကသည္။ လင္းနပ္စ္ ျဖန႔္ေဝမႈမ်ားတြင္ ရည္႐ြယ္ထားသည့္ အသုံးျပဳမႈကို လုပ္ငန္းၿပီးေျမာက္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးႏိုင္မည့္ လင္းနပ္စ္ ကာနဲလ္ ႏွင့္ အတူ ကူညီပံ့ပိုးေပးေသာ အသုံးခ် ေဆာ့ဖ္ဝဲလ္မ်ား (utilities) ႏွင့္ လိုင္ဘရီ မ်ား ပါဝင္ၾကသည္။

လင္းနပ္စ္တြင္ အသုံးျပဳႏိုင္သည့္ ဒတ္စေတာ့အင္ဗြားရမန႔္မ်ားမွာ X Window System , GNOME ႏွင့္ KDE တို႔ျဖစ္ၾကပါသည္။ အိုမင္းေဟာင္းႏြမ္းေနေသာ ကြန္ပ်ဳတာမ်ားတြင္လည္းအသုံးျပဳႏိုင္ရင္အတြက္ သုံးစြဲမႈနည္းေသာ Xcfe ႏွင့္ LXDE မ်ားကိုလည္းေ႐ြးခ်ယ္ႏိုင္ပါသည္။ အထက္ပါ Distro မ်ားတြင္ေတာ့ သာမန္အဆင့္ရွိ ဂရစ္ဖစ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားပါရွိမည္မဟုတ္ပဲ ၎အစား အပါခ်ီ HTTP server ႏွင့္ OpenSSH ကဲ့သို႔ေသာ SSH server မ်ားပါရွိမည္ျဖစ္သည္။ လင္းနစ္သည္ မည္သူမဆိုလြတ္လပ္စြာ ျဖန႔္ေဝႏိုင္ၿပီး မိမိစိတ္ႀကိဳက္ Distro တစ္ခုကိုလည္းလြတ္လပ္စြာဖန္တီးႏိုင္ပါသည္။ Mozila Firefox ကဲ့သို႔ေသာ Web Browser မ်ား OpenOffice ႏွင့္ LibreOffice ကဲ့သို႔ ႐ုံးသုံးေဆာ့ဝဲေပါင္းခ်ဳပ္မ်ား GIMP ဟုေခၚေသာ ပုံျပင္ ေဆာ့္ဝဲမ်ားမွာ လင္းနပ္စ္တြင္ ေယဘူယ်ပါဝင္ေလ့ရွိၾကပါသည္။

လင္းနစ္၏ ဖိုင္သိမ္းဆည္းမႈ အၾကမ္းမ်ဥ္း
+++++++++++++++++++++++++++
/ Root directory ျဖစ္သည္။ က်န္ရွိေနေသာ directory အားလုံးကို ရည္ၫႊန္းရာျဖစ္သည္။

/bin Linux ကို run ရန္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ binary file မ်ား ပါဝင္သည္။

/boot Linux ကို boot လုပ္ရန္ လိုအပ္ေသာ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/etc အျခားေသာ Linux ေပၚတြင္ တင္ထားသည့္ software မ်ား၏ configuration ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/home User အားလုံးတြင္ ကိုယ္ပိုင္ home directory မ်ား (ဥပမာ Windows တြင္ My Documents ကဲ့သို႔) ရွိၾကသည္။ ၎ တို႔ အားလုံးပါဝင္သည္။ ဥပမာ သင္၏ user id သည္ tomh ဆိုပါက သင္၏ My Documents (home- directory) သည္ /home/tomh ျဖစ္ေပမည္။

/lib Linux တြင္ လိုအပ္ေသာ library ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။ Windows ၏ DLL ဖိုင္မ်ား ႏွင့္ ဆင္တူသည္။

/lost + found Disk check လုပ္ေသာ အခါ ေတြ႕ရွိရသည့္ ပ်က္ဆီးေနေသာ သို႔မဟုတ္ မည့္သည့္ directory ႏွင့္မွ် အဆက္အစပ္ ရွိမေန ေသာ ဖိုင္မ်ားကို ဤေနရာတြင္ သိမ္းထားသည္။ ထိုသို႔ ဖိုင္မ်ား ရွိရျခင္းမ်ား ကြန္ျပဴတာအား မွန္ကန္ေသာ shut down မလုပ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

/misc အေထြေထြ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/mnt အျခား ဆက္စပ္ ကိရိယာမ်ား (CD Rom, Floopy, Printer) ႏွင့္ အျခား file system မ်ားကို mount လုပ္ရာ ေနရာျဖစ္သည္။

/opt Optional software မ်ား ပါဝင္သည္။

/proc pseudo-filesystem မ်ား ပါဝင္သည္။ အမွန္တြင္ ၎တို႔သည္ hardisk ေပၚတြင္ မရွိၾကေပ။ ထိုdirectory ထဲကို သင္ ဝင္ေရာက္ ၾကည့္ပါမွာ ၎တို႔ ကိုျမင္ႏိုင္ေပသည္။ ၎တို႔သည္ System ၏ configuration parameter မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး Linux OS kernel ၏ memory ထဲတြင္သာ တည္ရွိၾကသည္။

/root Super-user (root) ၏ ကိုယ္ပိုင္ home direcotry ျဖစ္သည္။

/sbin System ကို စီမံခံ့ခြဲရာတြင္ အသုံးခ်ေသာ binaries မ်ား ပါဝင္သည္။

/tmp ယာယီဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr User မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဖိုင္မ်ား directory မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/bin

/bin တြင္အလြန္ အေရးႀကီးေသာ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္ကို အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီ။ /usr/bin သည္ လည္း ထို႔နည္းတူ အျခား အေရးႀကီးေသာ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/include

Program မ်ားကို develop လုပ္ရာတြင္ compile လုပ္ရန္ လိုအပ္ေသာ header ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/lib

User မ်ား၏ application မ်ား အတြက္ လိုအပ္ေသာ library ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/local

လက္ရွိ ကြန္ျပဴတာ ျဖင့္သာ သီးျခား သက္ဆိုင္ေသာ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/sbin

User စီမံခံ့ခြဲရာတြင္ သုံးေသာ binaries မ်ား ဝါဝင္သည္။

/usr/share

User အမ်ားကို (share) ေဝမွ်ေပးႏိုင္ေသာ ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/usr/src

Linux kernel ၏ source code မ်ားပါဝင္သည္။

/usr/X11R6

X Window System ၏ လိုအပ္ေသာ ဖိုင္မ်ားပါဝင္သည္။

/var ပါဝင္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ား မၾကာခန ေျပာင္းလဲသည့္ ဖိုင္မ်ားပါဝင္သည။

/var/log

System ၏ log ဖိုင္မ်ား ပါဝင္သည္။

/var/spool

စာပို႔စနစ္၊ သတင္းႏွင့္ printer စသည္တို႔ႏွင့္ အျခားေသာ queue လုပ္ရသည့္ အလုပ္မွန္သမွ်တို႔ပါဝင္သည္။

Source: wiki

WAI LINN - Information Technology

06/02/2020

29/11/2019

28/11/2019

14/11/2019

13/11/2019

12/11/2019

28/07/2019

04/02/2019

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category