26/07/2025
ថ្ងៃនេះខ្ញុំមកណែនាំឡើងវិញខ្លះៗចំពោះបងប្អូនមានការព្រួយបារម្មណ៍ពីការវាយប្រហារលើគណនីបណ្តាញសង្គមបងប្អូន!
✅ ១. កុំប្រើគណនីលើឧបករណ៍ច្រើនពេក
– ប្រសិនបើបងប្អូនមិនសូវមានជំនាញខាងបច្ចេកវិទ្យា សូមប្រើប្រាស់គណនីលើឧបករណ៍តែមួយប៉ុណ្ណោះណែនាំអោយប្រើលើទូរស័ព្ទដៃជាគោល។
– ប្រសិនបើមានបញ្ហា យើងអាចរកដំណោះស្រាយបានឆាប់រហ័សជាង។
- ព្យាយាមពិនិត្យមើល Device ដែលប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ។
✅ ២. ជ្រើសរើសប្រើទូរស័ព្ទដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់
– iPhone គឺមានប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពខ្ពស់ មានការបិទជិតល្អ (Access) និង Fully Encrypt ប្រសិនបើមេរោគចោលបានក៏មិនអាចយកទិន្ន័យបានទាំងស្រុងដែរ។
– Android មិនមែនបានន័យថាមិនសុវត្ថិភាពទេ តែវាជាប្រព័ន្ធ Open Source ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកប្រើមានចំណេះដឹងខ្ពស់ និងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ហើយវា Fully Access ប្រសិនបើមានការវាយប្រហារណាមួយកើតឡើងអាចអោយ Hacker លួចទិន្ន័យយើងបានដោយងាយ។
– Android មានចន្លោះប្រហោង (vulnerabilities) ដែល Hacker អាចប្រើសម្រាប់បញ្ឆោត ឬវាយប្រហារ បានប្រសិនបើអ្នកមិន update OS ឬបញ្ចូល App ពីប្រភពមិនច្បាស់លាស់ដូចជាការទាញយក APK ជាដើម។
✅ ៣. ការការពារទៅលើគណនីផ្ទាល់ខ្លួន
– បើក Two-Factor Authentication (2FA) សម្រាប់គណនី Telegram, Facebook, Gmail, TikTok ជាប្រចាំ។
– កុំចែករំលែកលេខ OTP ឬ Passkey ជាមួយនរណាម្នាក់។
–កុំចូលគណនីលើ Browser ឬ App មិនស្គាល់/ស្ថិតនៅលើឧបករណ៍មិនមែនផ្ទាល់ខ្លួន។
-កុំចុចតំណរ Link ដែលមិនច្បាស់លាស់គួរសួរអ្នកជំនាញសិន។
✅ ៤. អនុវត្តន៍ការកំណត់សុវត្ថិភាពបន្ថែម
– Update OS និង App ទាំងអស់ជាប្រចាំ
– ដំឡើង App ពី Store ផ្លូវការ (App Store, Google Play) ប៉ុណ្ណោះ
– ប្រើ PIN, Face ID ឬ Fingerprint Lock ទាំងលើទូរស័ព្ទ និង App មួយចំនួនដូចជា Telegram, Signal
✅ ៥. ការជ្រើសរើស និងគ្រប់គ្រងលេខសម្ងាត់ (Password)
– ជៀសវាងលេខសម្ងាត់ដូចជា 123456, khmer2025, ឬឈ្មោះខ្លួនឯង
– កុំប្រើពាក្យដដែលគ្នា សម្រាប់គណនីច្រើន
- លេខសម្ងាត់គួរតែមានអក្សរធំអក្សរតូច និង សញ្ញាចាប់ពី ៨ ខ្ទង់ឡើងទៅលើល្អ
✅ ៦. ការគ្រប់គ្រងព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន (Personal Data Management)
🧾 កុំចែករំលែកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនមិនចាំបាច់
– កុំបង្ហាញលេខទូរស័ព្ទ, អាសយដ្ឋាន, លេខអត្តសញ្ញាណ (ID), ឬលេខគណនីធនាគារ លើបណ្តាញសង្គម
– ចៀសវាងការចូលរួមលេងហ្គេម ឬវគ្គសំណួរដែលសួរព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន
- កំណត់ភាពឯកជនលើគណនីបណ្តាញសង្គមអោយបានល្អ
- សូមប្រយ័ត្នពេលចូល Website ឬ App អនឡាញ
– កុំចូលជាមួយគណនី Google/Facebook លើ Website មិនស្គាល់
– កុំបង្ហោះរូបដែលបង្ហាញ ID Card, ប័ណ្ណឆ្លងដែន, ក្រុមគ្រួសារ ឬរូបក្នុងផ្ទះបច្ចុប្បន្ន
- ជៀសវាងការចែករំលែក Location Real-time
– កុំបើក Location Sharing សម្រាប់គ្រប់ App
– ប្រើសម្រាប់គ្រួសារ ឬអ្នកជាទំនុកចិត្តប៉ុណ្ណោះ
- ត្រូវប្រយ័ត្នរាល់ការបញ្ជូនព័ត៌មានតាមបណ្តាញសង្គម
- ប្រយ័ត្នបំផុតគឺ លេខទូរស័ព្ទ និង អ៊ីម៉ែលដែលភ្ជាប់នឹងគណនីវាជារឿងសំខាន់!
✅ ៧. ការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតតាមទីសាធារណៈ (Public Wi-Fi Security)
– កុំចូលគណនីសំខាន់ៗ ដូចជា Gmail, Facebook, Telegram, ឬគណនីធនាគារ ពេលភ្ជាប់ទៅ Wi-Fi សាធារណៈ
- ណែនាំអោយចេះប្រើ VPN អំឡុងពេលភ្ចាប់ Wi-Fi សាធារណៈបើអាចពុំគួរប្រើតែម្តងល្អ!
