23/08/2023
Tết truyền thống của Nhật Bản khác gì Việt Nam ta17 min read
27/8/2023 Văn hoá
Mình viết bài viết này khi thời điểm Tết truyền thống của Nhật Bản đã gần kề và mình chợt nhận ra mình cũng đã trải qua 9 cái Tết ở Nhật rồi.
Chắc nhiều anh chị em Việt Nam cũng như mình không có điều kiện để về quê ăn Tết cùng gia đình mà ở lại Nhật đón Tết cùng bạn bè, đồng nghiệp.
Vậy Tết truyền thống của Nhật Bản có gì khác với Tết truyền thống của Việt Nam ? Các bạn cùng mình tìm hiểu thông qua bài viết này nhé.
Nội dung bài viết
Phong tục truyền thống
Gửi bưu thiếp chúc tết- Nengajo
Dọn dẹp nhà cửa – Osoji
Đi thăm mộ – Ohakamairi
Bữa ăn gia đình
Lễ chùa đầu năm – Hatsumode
Tiền mừng tuổi – Otoshidama
108 tiếng chuông chùa
Trang trí ngày Tết
Kadomatsu
Shimekazari
Đồ ăn ngày Tết
Toshikoshi-Soba
Ozouni
Osechi
Kagami-mochi
Thông tin bên lề
Kết luận
Phong tục truyền thống
Nhật Bản là đất nước ăn Tết dương như phần lớn các nước phương Tây khác và người Nhật cũng có những phong tục riêng mà họ chỉ làm vào những ngày này mà thôi.
Gửi bưu thiếp chúc tết- Nengajo
Bưu thiếp chúc Tết tiếng Nhật gọi là Nengajo.Đây là một tấm bưu thiếp hình chữ nhật với hoa văn, hình ảnh bắt mắt liên quan đến con giáp của năm đó mà bạn có thể mua ở cửa hàng tiện lợi hay siêu thị, hiệu sách…vv.
Trên bưu thiếp chúc Tết Nengajo thường ghi những lời chúc tết tốt đẹp nhất dành cho đối phương.Đôi khi cũng kèm theo vài lời tổng kết về năm qua của bạn cùng lời cám ơn đồng thời mong được giúp đỡ vào năm sau.
tết truyền thống của Nhật Bản nengajo
Tuỳ theo mức độ thân thiết và cả trình độ tiếng Nhật của bạn mà nội dung có thể sẽ khác nhau tuỳ mỗi người.Nói chung là bạn nên viết sao cho ngắn gọn, đầy đủ ý nghĩa và chân thành là được.
Bưu thiếp chúc Tết Nengajo thường được gửi trước ngày 31/12 và sẽ đến địa chỉ người nhận đúng vào ngày 1/1 như một lời chúc Tết đầu năm.Vì lý do này mà những ngày cuối năm bưu điện Nhật Bản rất bận rộn và thường tuyển nhân viên bán thời gian trong thời gian này với lương khá cao.
Gửi bưu thiếp chúc Tết là một nét đẹp trong văn hoá của người Nhật đã được lưu giữ qua nhiều thế hệ.Tuy nhiên những năm gần đây do sự bùng nổ của internet và mạng xã hội mà số người viết Nengajo đã ít dần đi, đặc biệt là thanh thiếu niên Nhật Bản.
Dọn dẹp nhà cửa – Osoji
Không chỉ Nhật Bản mà mĩnh nghĩ bất cứ nước nào trên thế giới đều có phong tục dọn nhà để đón năm mới.
Phong tục này xuất phát từ quan niệm dọn nhà để xua đuổi những thứ không may mắn của năm cũ, sẵn sàng đón một năm mới tươi sáng hơn cùng sự ghé thăm của các vị thần.
tết truyền thống của Nhật Bản osoji
Sắp xếp lại đồ dùng trong nhà, vứt đi những thứ không cần thiết và lau quét một vòng quanh nhà là những gì người Nhật làm vào ngày Osoji.Một số nhà còn mua sắm đồ dùng mới trong nhà nữa cơ.
Bạn thấy cái này có giống Việt Nam mình không nào ? Nếu ở Nhật bạn có thể mua những thứ cần thiết để dọn nhà và một số đồ dùng mới trong nhà với giá thành rất rẻ ở shop đồng giá 100 yên Daiso.
Đi thăm mộ – Ohakamairi
Ở Việt Nam trước khi năm mới đến người thân của người đã khuất thường đi đến mộ và vệ sinh phần mộ.Thắp hương mong cầu bình an và mời người đã khuất về ăn Tết.
Tương tự thì người Nhật cũng vậy nhưng họ thường đi thăm mộ sau thời điểm giao thừa, thường là sáng mùng 1 hoặc mùng 3 Tết.
Bữa ăn gia đình
Phần lớn người Nhật cũng làm ăn xa nhà và chỉ trở về quê mỗi dịp Tết mà thôi.Đây là cơ hội lớn để mọi người tập trung đông đủ cùng nhau dùng bữa và nói chuyện về những gì đã xảy ra trong năm qua.
tết truyền thống của Nhật Bản họp nhà
Nếu bạn có ý định du lịch hay thăm bạn bè người thân trong thời gian Tết này thì nên chú ý đặt trước vé tàu nhanh Shinkansen, máy bay, xe bus trước nhé.
Vì thời điểm gần Tết thường vé đã được đặt hết nên sẽ không có nhiều lựa chọn cho bạn đâu.Đi ô tô cũng là một lựa chọn không tồi tuy nhiên sẽ rất dễ gặp cảnh tắc đường kéo dài.
Lễ chùa đầu năm – Hatsumode
Vào thời điểm giao thừa hay buổi trưa mùng 1 người Nhật cũng thường đến các đền chùa, thần điện để cầu may mắn cho suốt một năm.
Số lượng người đi lễ chùa đầu năm rất đông và thường sẽ đi thành một hàng dài từ ngoài cổng chùa vào để lễ.Tuy đông người như vậy nhưng không hề có hiện tượng chen lấn xô đẩy và gây ồn ào đâu.
tết truyền thống của Nhật Bản hatsumode
Nếu nơi bạn đi lễ chùa đầu năm mà có cho bốc quẻ bói đầu năm (Omikuji) thì bạn nên rút thử nhé.Bốc phải quẻ không tốt thì bạn có thể buộc lại tại nơi quy định để giải vận và ngược lại thì bạn có thể mang về làm kỉ niệm.
Mình có đi lễ chùa đầu năm và bốc quẻ bói vài lần thì thấy quẻ bói khá chính xác như một số chùa lớn ở Việt Nam vậy.
Tiền mừng tuổi – Otoshidama
Giống như ở Việt Nam thì ở Nhật cũng có phong tục mừng tuổi cho trẻ em với mong muốn đứa trẻ nhận được tiền lì xì sẽ có một năm phát triển mạnh mẽ, gặp nhiều may mắn.
tết truyền thống của Nhật Bản otoshidama
Số tiền mừng tuổi ở Nhật cũng như ở Việt Nam không có một quy định nào cả mà tuỳ thuộc từng người sẽ khác nhau.Độ tuổi nhận tiền lì xì thì mình có nghe một đồng nghiệp nói là thường đến khi đứa trẻ học hết cấp ba thì thôi không phát lì xì nữa.
Phong bao Otoshidama ở Nhật rất dễ thương và bạn có thể mua chúng ở cửa hàng tiện lợi, hiệu sách, siêu thị…vv.
108 tiếng chuông chùa
Ở Nhật không có pháo hoa vào thời điểm chuyển giao giữ năm cũ và năm mới như ở Việt Nam nhưng có 108 tiếng chuông vang lên trên hầu hết các chùa khắp đất nước.
108 tiếng chuông này được tin là sẽ giảm bớt 108 dục vọng và nỗi thống khổ của con người.Đồng thời là dấu hiệu tiễn năm cũ đi để đón một năm mới tới với nhiều điều mới mẻ.
tết truyền thống của Nhật Bản 108 tiếng chuông
Người Nhật quan niệm Tết là thời điểm dành cho gia đình nên việc đi chúc Tết hàng xóm, họ hàng xa thường rất hiếm.
Trang trí ngày TếtKadomatsu
Ở Việt Nam nói đến đồ trang trí ngày Tết là chúng ta nói tới cây đào, cây quất trong nhà và ở ngoài cổng thường treo quốc kì phải không nào ?
tết truyền thống của Nhật Bản shimekazari
Nhưng ở Nhật khi trang trí ngày Tết người ta dùng thân tre, cành thông kết hợp cùng một số khác loại hoa cỏ khác tạo nên Kadomatsu.
Kadomatsu thường được đặt trước cửa nhà như một dấu hiệu chào đón năm mới và mời chào thần linh vào nhà.
Shimekazari
Ngoài Kadomatsu được đặt trước cửa nhà thì người Nhật cũng treo Shimekazari trước cửa nhà như một dấu hiệu xua đuổi tà ma và chào đón các vị thần đến với nhà của mình.
tết truyền thống của Nhật Bản shimekazari
Khác với Kadomatsu thì Shimekazari được tạo nên từ một đoạn dây linh thiêng đó là Shimenawa và một số nguyên liệu khác như dương xỉ, cam đắng cùng nhiều loại vật liệu tự nhiên khác.
Cả Kadomatsu và Shimekazari đều mua được tại các siêu thị lớn gần nhà mỗi dịp Tết.
Đồ ăn ngày Tết
Đồ ăn ngày Tết của người Việt ta là các đồ ăn mặn như bánh trưng, củ kiệu, thịt gà, thêm canh măng và một số món khác.Những món này cả chuẩn bị và nấu khá mất thời gian.
Người Nhật thì ngược lại hoàn toàn, đồ ăn Tết của họ chủ yếu là những món đơn giản và thiên về đồ ngọt nhiều hơn.
Toshikoshi-Soba
Toshikoshi-Soba là một loại mì được người Nhật ăn trước thời khắc giao thừa với mong muốn rằng những điều xấu của năm cũ sẽ được cắt bỏ tại đây và sẽ có một năm mới nhiều may mắn an lành.
tết truyền thống của Nhật Bản toshikoshi-soba
Quan niệm này xuất phát từ cấu tạo của mì Toshikoshi-Soba.Loại mì này mềm nên rất dễ bị cắt làm đôi làm liên tưởng tới cắt duyên xấu của năm cũ.
Ozouni
Ozouni là một loại canh được người Nhật ăn vào ngày mùng 1/1 với mong muốn có một năm khoẻ mạnh dẻo dai.
tết truyền thống của Nhật Bản ozouni
Với hai nguyên liệu chính không thể thiếu đó là Mochi loại tròn hoặc vuông và nước dùng gọi là Dashi.Mochi là loại bánh được làm từ gạo giống như bánh dày của Việt Nam vậy.Dashi thường là nước hầm rong biển, rau củ với thịt hoặc miso.
Tuỳ vùng miền và sở thích của mỗi người mà có thể cho thêm những nguyên liệu khác vào canh Ozouni như củ cải trắng, cà rốt, thịt gà, rau cải, đậu đỏ…vv.
Osechi
Trong những món ăn ngày Tết của người Nhật thì Osechi là được người nước ngoài biết đến nhiều hơn cả vì đây là đồ ăn chính thống ngày Tết của người Nhật.
Osechi là tổng hợp nhiều món đơn lẻ được bày rất đẹp vào những khay gỗ hay nhựa.Theo một cuộc khảo sát trên mạng thì số người không ăn Osechi vào dịp Tết chiếm đa số, tiếp theo là số người sẽ mua Osechi được bày bán sẵn.
tết truyền thống của Nhật Bản osechi
Ngoài đi mua thì cũng có nhiều người vẫn tự làm lấy Osechi để cả gia đình quây quần ăn ngày Tết.Giá một suất Osechi tuỳ thuộc vào chất lượng món ăn có trong khay và cách bày trí.
Giá trung bình cho một suất Osechi cũng đã gần một triệu vnd và đầy đủ đồ tiêu chuẩn cũng rơi vào khoảng hai triệu vnd.
Bạn hoàn toàn có thể tự làm Osechi cho gia đình mình nếu bạn muốn tiết kiệm chi phí.Mình có để link hướng dẫn làm Osechi ngay bên dưới đây để bạn tham khảo.
Tham khảo website みんなのきょうの料理
Đây là website rất nổi tiếng ở Nhật về hướng dẫn nấu ăn của đài truyền hình NHK.Nếu bạn biết tiếng Nhật bạn có thể tự học làm các món ăn Nhật trên website này.
Không có một quy định nào về thời điểm ăn Osechi, có thể ăn trước hoặc sau thời điểm giao thừa, tuỳ thuộc vào gia đình mỗi người.
Kagami-mochi
Người Việt Nam mỗi khi Tết đến trên bàn thờ nhất định phải có mâm ngũ quả, hoa và rượu cùng nhiều đồ cúng khác tuỳ tâm gia chủ.
Người Nhật vào dịp năm mới thứ họ dâng lên trên cho các vị thần và tổ tiên chỉ là hai miếng Mochi được chồng lên nhau, trên cùng là một quả quýt còn nguyên cành lá gọi là Kagami-mochi.
tết truyền thống của Nhật Bản kagami mochi
Ở Việt Nam mâm ngũ quả cùng đồ cúng sẽ được đặt trên bàn thờ trong dịp Tết và chỉ hạ xuống vào ngày hoá vàng mà thôi.Ở Nhật cũng tương tự như vậy Kagama-mochi cũng được đặt ở vị trí linh thiêng trong nhà trong suốt dịp Tết.
Kagami-mochi theo quan niệm của người Nhật thì đây là nơi cư ngụ của các vị thần khi vào nhà và nó cũng có ý nghĩa là mong cầu an khang thịnh vượng qua nhiều thế hệ.
Ngày cuối cùng của kì nghỉ Tết họ sẽ hạ Kagami-mochi xuống và thưởng thức nó sau khi đã tiễn các vị thần về trời.Việc này thường được làm vào ngày 11/1 hoặc 20/1 và có tên là Kagami-biraki.
Thông tin bên lề
Phần cuối này dành cho bạn nào yêu thích công viên Disney Resort nhé.Ngày 1/1 là thời điểm cả hai công viên DisneySea và DisneyLand không đông như những ngày khác trong năm.
Do đó nếu bạn đến một trong hai công viên trên vào thời điểm này thì có thể bạn sẽ chơi được nhiều trò chơi mà bình thường bạn sẽ rất khó để tham gia.
Tham khảo bài viết : Top 10 trò chơi hấp dẫn nhất Tokyo DisneySea
Kết luận
Thời gian đầu sang Nhật và thời gian còn đi học thì mình không có đón Tết truyền thống của Nhật Bản mà chỉ chờ đến dịp Tết Nguyên Đán của Việt Nam tới mình mới có cơ hội đón Tết cùng anh chị em người Việt khác.
Nhưng những năm gần đây sau khi đi làm lập gia đình rồi thì mình đón cả hai Tết theo đúng truyền thống của mỗi nước.Dù bận một tí nhưng có không khí Tết quả thực rất vui.
Bạn có đón Tết truyền thống của Nhật Bản hay không ? Nếu có hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn trên fanpage của blog nhé.
