Nick's Quick Tech Corner

13/06/2023

Ένα παλιό laptop δεν είναι εντελώς άχρηστο. Με εγκατάσταση Ubuntu Server μπορούμε πολύ εύκολα να το μετατρέψουε σε έναν Home Server στον οποίο μπορούμε να τρέξουμε πολλές υπηρεσίες χωρίς κάποιο ιδιαίτερο κόστος. Πολλοί έχουν την εντύπωση ότι το να φτιάχνεις και να διαχειρίζεσαι server είναι κάτι δύσκολο, αλλά στην πραγματικότητα αρκεί απλά να μη φοβηθούμε το περιβάλλον τερματικού (terminal ή command line interface ή, πολύ απλούστερα, το cmd των Windows). Και άντε, ας πούμε ότι μπαινουμε στη διαδικασία και εγκαθιστούμε το server, μετά τί κανουμε?

Απλά, εγκαθιστούμε το docker και docker-compose. Το docker είναι ένα προγραμματάκι που επιτρέπει τη δημιουργία ενός εικονικού περιβάλλοντος με μία ή περισσότερες εφαρμογές σε έναν υπολογιστή χωρίς ουσιαστικά να επιρρεάζεται το υπόλοιπο λειτουργικό μας. Πρακτικά, είναι ένας τρόπος που μας επιτρέπει να τρέχουμε εφαρμογές όπως το nextcloud χωρίς να χρειαζόμαστε ειδικές γνώσεις και χρησιμοποιώντας το δικό μας εξοπλισμό.

Και πώς μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στις υπηρεσίες μας χωρίς να φαίνονται στον υπόλοιπο κόσμο? Απλά, με τη χρήση ενός VPN. Συνδέοντας τις συσκευές μας σε ένα VPN, μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στο προσωπικό μας nextcloud απο οποιαδήποτε άλλη τοποθεσία που έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Επειδή τα VPNs είναι της μόδας, σε μελλοντικό post θα αναφερθούμε και σε αυτά.

09/06/2023

Πολλοί έχουν παράπονα για τη σύνδεση τους στο Internet, ειδικά με wifi. Λοιπόν, το wifi δεν είναι κάτι μαγικό που το βάζεις και ξαφνικά θα έχεις τη σούπερ σταθερή σύνδεση. Υπάρχουν πολλά πράγματα πίσω απο αυτό, αλλά με απλά λόγια, θα θέσω ένα παράδειγμα που πολλοί θα γνωρίζουν. Στους ραδιοφωνικούς σταθμούς, ιδιαίτερα τα παλιά χρόνια που δεν υπήρχε ελεγχος, υπάρχουν σταθμοί που συχνά αλληλοεπικαλύπτονται, μία ακούγεται ο ένας, μία ο άλλος. Αυτό συμβαίνει γιατί οι δυο σταθμοί εκπέμπουν σε πολύ κοντινές, εάν όχι ίδιες, συχνότητες.

Το ίδιο συμβαίνει και με το wifi. Πλέον, σε μία οικοδομή, μπορεί να έχεις και δέκα, και είκοσι ή και παραπάνω σταθμούς (routers/switches) που εκπέμπουν σχεδόν ταυτόχρονα. Αν και υπάρχουν πρωτόκολλα ώστε να γίνεται κατανομή χρόνου του "αέρα" όπως λέμε, αυτό δε βελτώνει πρακτικά την εμπειρία του χρήστη. Συν το γεγονός ότι οι περισσότεροι δε ρυθμίζουν το ρούτερ/switch τους να εκπέμπει στις συχνότητες που ενδείκνυται ώστε να αποφεύγονται "συγκρούσεις" και συν οποιαδήποτε άλλη παρεμβολή (πχ τοίχοι, φουρνάκια μικροκυμάτων, άλλες συσκευές που χρησιμοποιούν τη μπάντα του απλού wifi κλπ)

Άρα, τί μπορούμε να κάνουμε? Πρώτον, για να μη μας θεωρεί ο γείτονας ότι είμαστε as****es σε περίπτωση που χρησιμοποεί κάποιο εργαλείο που μετράει σήματα wifi και δει ότι τον επικαλύπτουμε με κάποιο άκυρο κανάλι που διάλεξε το ρούτερ μας στην απλή μπάντα (2.4Ghz), βάζουμε το ρούτερ να εκπέμπει σε ένα από τα κανάλια 1, 6 ή 11. Στην Cosmote τουλάχιστον αυτό γίνεται απλά μέσα απο την εφαρμογή διαχείρισης στο κινητό. Μπορούμε επίσης να ρωτήσουμε κάποιον που να γνωρίζει ή να απευθυνθούμε σε κάποιο κατάστημα του παρόχου μας. ΔΕΥΤΕΡΟΝ, εγκαταλείπουμε την απλή μπάντα και αναβαθμίζουμε τις συσκευές μας ή βρίσκουμε τρόπο να συνδέσουμε τις συσκευές μας με καλώδιο. Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιος τρόπος που μαγικά το wifi θα αποδίδει τα μέγιστα χωρίς κόστος, ειδικά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Τί γίνεται αν το πρόβλημα δεν είναι στο wifi αλλά είναι η ίδια η σύνδεση? Για να το ελέξουμε αυτό, συνδεόμαστε στη σελίδα διαχείρισης του router με τους κωδικούς που βρίσκονται είτε από κάτω, είτε από πίσω (εκεί που γράφει admin) και ψάχνουμε να βρούμε το status της σύνδεσης (σε Cosmote καινούργιο router είναι στη σελίδα Internet, όχι στην αρχική). Στο status βλέπουμε τις τιμές SNR ή Noise Margin και attenuation. Ο στόχος είναι το attenuation να είναι χαμηλό και το Noise Margin υψηλό (αν απλά έχουμε SNR, τότε θέλουμε αυτό να είναι χαμηλό). Χαμηλό θεωρείται από 10 και κάτω, υψηλό θεωρείται από 20 και πάνω. Αν δούμε κάτι που δεν μας αρέσει (SOS το υψηλό attenuation), απευθυνόμαστε σε κάποιον τεχνικό του παρόχου μας.

Αυτά για το Internet. Αν η σύνδεση που έχουμε είναι απευθείας οπτική ίνα στο σπίτι (Fiber to the Home), η τελευταία παράγραφος δεν μας αφορά.

06/06/2023

Αφού συνθέσαμε τον υπολογιστή και εγκαταστήσαμε λειτουργικό σύστημα, τί ακολουθεί? Τα προγράμματα που χρησιμοποιούμε για τις καθημερινές μας δουλειές. Τα κριτήρια για τις προτάσεις είναι η ευκολία της εμπειρίας του χρήστη απευθείας (out of the box) και, σε μικρότερο βαθμό, αν υπάρχει κάτι αντίστοιχο σε κινητά ώστε να υπάρχει ένα ομοποιημένο περιβάλλον ανεξαρτήτως λειτουργικού όσο το δυνατόν περισσότερο. Ακολουθούν 5 + 2 προτεινόμενα προγράμματα:

1. OnlyOffice Desktop Editors: Είναι μια σουίτα γραφείου ανοιχτού κώδικα, όπως το LibreOffice, με τη διαφορά ότι ο σκοπός της είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμβατότητα με αρχεία από Microsoft Office. Έχει επιλογές σύνδεσης με υπηρεσίες όπως το Google Drive και υπάρχει έκδοση κινητών.

2. paint.net: Να πω την αλήθεια, ΔΕΝ είναι πρόγραμμα που χρησιμοποιώ πλέον, απλά γιατί έχω μάθει να χρησιμοποιώ μια αρκετά ισχυρότερη εφαρμογή, αλλά για λίγες απλές "πινελιές" σε μια εικόνα, είναι η πιο απλή λύση. Πρακτικά είναι η κλασσική Ζωγραφική των Windows με αρκετά στοιχεία παραπάνω ώστε πραγματικά να μπορούμε να επεξεργαστούμε εικόνες και φωτογραφίες. Υποστηρίζει, επίσης, εγκατάσταση προσθέτων για περισσότερες λειτουργίες. Για κινητά, η πιο απλή εφαρμογή είναι το pixlr που επιτρέπει κάποιες βασικές λειτουργίες επεξεργασίας και φίλτρα στη δωρεάν έκδοση. Για Linux, το Pinta είναι η κοντινότερη επιλογή.

3. Brave Browser: Ο συγκεκριμένος browser είναι βασισμένος στο Chromium, είναι δηλαδή εναλλακτική του Chrome, αλλά είναι πολύ περισσότερο εστιασμένος στην ασφάλεια και ιδιωτικότητα. Τον προτείνω λόγω ότι προσφέρει την καλύτερη απευθείας (out of the box) εμπειρία χρήστη. Μπορούμε, δηλαδή, να το χρησιμοποιήσουμε χωρίς να εγκαταστήσουμε κάποιο πρόσθετο. Υπάρχει και σε έκδοση κινητού.

4. VLC media player: Στο χώρο αναπαραγωγής βίντεο υπάρχουν πολλές καλές επιλογές αλλά το VLC ξεχωρίζει για την εύκολη εμπειρία χρήστη out of the box, ότι υποστηρίζει το μεγαλύτερο σύνολο αρχείων πολυμέσων (μουσική/βίντεο) και ότι είναι "οικουμενική" (universal) εφαρμογή, δηλαδή υπάρχει σε οποιαδήποτε έκδοση λειτουργικού συστήματος.

5. KDE connect: Το KDE connect είναι εφαρμογή διασύνδεσης του κινητού με έναν υπολογιστή. Το KDE connect έχει πολλές χρήσιμες λειτουργίες και επιτρέπει την εύκολη μεταφορά αρχείων από το κινητό στον υπολογιστή στο ίδιο τοπικό δίκτυο (ethernet/WiFi). Σεβούμενο την ιδιωτικότητα, η εφαρμογή του κινητού ενημερώνει και ρωτάει το χρήστη για τα δικαιώματα που χρειάζεται η κάθε λειτουργία του. Έτσί, για παράδειγμα, αν θέλουμε μόνο μεταφορά αρχείων, τότε δε χρειάζεται να ενεργοποιήσουμε επιπλέον δικαιώματα, όπως η ανάγνωση επαφών.

02/06/2023

Tips για το συναρμολόγημα? Χρειάζεται μόνο καθαρά χέρια, ένα κατσαβίδι και υπομονή. Τα εξαρτήματα του υπολογιστή δεν είναι τόσο ευαίσθητα που θα χαλάσουν με το παραμικρό. Σιγά σιγά, ακολουθούμε το βιβλιαράκι ή βιβλιαράκια των εξαρτημάτων μας και συνθέτουμε τον υπολογιστή μας. Παρόλα αυτά, δεν δοκιμάζουμε την τύχη μας και απλά φροντίζουμε να μην φοράμε μάλλινα ρούχα. Καλό είναι επίσης να έχουμε ένα στικάκι με το λειτουργικό που θέλουμε στον υπολογιστή μας, μιας και ένας νέος υπολογιστής προφανώς δεν έχει εγκατεστημένο λειτουργικό. Για την εγκατάσταση λειτουργικού θα ακολουθήσει μια μεγαλύτερη δημοσίευση σύντομα.

01/06/2023

Σήμερα έχουμε κάτι εύκολο και γρήγορο. Θα πούμε λίγα λόγια για τους περιηγητές ιστού (web browsers). Προτείνω τον παλιό καλό Firefox ή το Brave Browser (είναι βασιμένος στο Chromium, δηλαδή το Chrome) για την καλύτερη απευθείας εμπειρία (out of the box experience). Απλά, στο Firefox, καλό είναι να κλείσετε κάποιες ρυθμίσεις που αφορούν μελέτες που τρέχει η Mozilla στον Firefox. Αξίζει αναφορά στον Opera γιατί έχει κάποια ωραία πραγματάκια αλλά θέλει μια δημοσίευση απο μόνος του με τα έξτρα που έχει. Όλοι οι γνωστοί browser έχουν επεκτάσεις. Με αυτές τις επεκτάσεις μπορούμε να εξασφαλίσουμε ένα βαθμό προστασίας και ιδιωτικότητας, να προσθέσουμε δυνατότητες στον browser μας ή να αποκλείσουμε ενοχλήσεις. Παρακάτω είναι μια λίστα με επεκτάσεις που χρησιμοποιώ σχεδόν σε όλους τους browser που χρησιμοποιώ (Σημείωση: Λίγοι browsers κινητών υποστηρίζουν επεκτάσεις, αν υποστηρίζουν, για παράδειγμα ο Kiwi Browser και ο Firefox Beta/Nightly υποστηρίζουν κάποιες επεκτάσεις):

1. ublock origin: πρόσθετο που "σκοτώνει" διαφημίσεις. Κάποιες σελίδες πιθανώς να ζητήσουν να το απενεργοποιήσετε για να δείτε περιεχόμενο, αλλά αυτές είναι πάρα πολύ λίγες.

2. Bitwarden: περισσότερο εφαρμογή παρά επέκταση, το Bitwarden είναι ένα σημειοματάριο που χρησιμοποιεί ισχυρή κρυπτογράφηση, το οποίο αποθηκεύει κωδικούς και ότι άλλη σημείωση δημιουργήσουμε. Χρείαζεται να φτιάξουμε λογαριασμό και να βάλουμε έναν ισχυρό κωδικό αλλά είναι όλα δωρεάν. Υπάρχει και εφαρμογή κινητού. Έτσι, μπορείτε να έχετε πρόσβαση στους κωδικούς σας με ασφάλεια από παντού.

3. Decentraleyes: Προσωπικά, χρησιμοποιώ το LocalCDN, αλλά θέλει κάποιες ρυθμίσεις στο ublock origin. To Decentraleyes ουσιαστικά προστατεύει ένα μέρος της ιδιωτικότητας με το να εκτελεί κάποιες ενέργειες οι οποίες κανονικά εκτελούνται σε παρόχους όπως η Google τοπικά.

4. Privacy Badger: πρόσθετο που αποκλείει "επιθετικούς" ιχνηλάτες (trackers) Και όχι, δεν πρόκειται για κάποιο υποείδος "hacker", απλά κάποιοι trackers δε σέβονται τις ρυθμίσεις του χρήστη για αποκλεισμό τους μέσα από το browser.

5. Dark Reader: Πολλές ιστοσελίδες έχουν πολύ έντονα χρώματα και αυτό κουράζει το μάτι. Το Dark Reader αλλάζει τα χρώματα στις περισσότερες σελίδες ώστε να είναι πιο σκοτεινές και εύκολες στην όραση.

6. Canvas blocker: ΠΡΟΣΟΧΉ, μπορεί η επέκταση αυτή να χαλάσει τη λειτουργεικότητα κάποιων ιστοσελίδων, αλλά μπορεί να κλείσει εύκολα από τη γραμμή επεκτάσεων. Ουσιαστικά, η επέκταση αυτή "πειράζει" το ψηφιακό αποτύπωμα ενός χρήστη, το οποίο δυσχεραίνει το έργο διαφημιστικών εταιρειών και οποιουδήποτε άλλου τρίτου να βρουν έναν μοναδικό χρήστη με το συγκεκριμένο αποτύπωμα.

Για λόγους ασφαλείας ΔΕΝ αποθηκεύουμε κωδικούς απευθείας στο browser και ΔΕΝ μπαίνουμε σε σελίδες χωρίς HTTPS κρυπτογράφηση (ο browser συνήθως μας ειδοποιεί για αυτό).

Bonus: Προτιμάτε να χρησιμοποιείτε το DeepL για μεταφράσεις, αντί το Bing ή το Google Translate. Πολύ ανώτερη ποιότητα μετάφρασης.

31/05/2023

Τώρα θα δούμε πως να επιλέξουμε κομμάτια με παραδείγματα όπως τα βρίσκω αυτή τη στιγμή στο Σκρουτζ, ώστε να φτιάξουμε έναν δυνατό υπολογιστή για τις ανάγκες μας. Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει οπωσδήποτε όλα να είναι καινούργια. Στο marketplace του facebook μπορεί κανείς να βρει προσφορές σε μεταχειρισμένα κομμάτια που βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Η αγορά μεταχειρισμένων κομματιών βοηθάει στην ελλάτωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου, από την άποψη ότι λιγότερα κομμάτια καταλήγουν σε χωματερές. Ένα ακομά στοιχείο σε αυτά τα παραδείγματα είναι ότι ΔΕΝ θα υπολογιστεί το κόστος για Windows ή περιφεριακών (ποντίκι, οθόνη, πληκτρολόγιο), ίσως κάνω μια μικρή δημοσίευση για αυτά αργότερα. Οι προτάσεις που ακολουθούν θα εστιάσουν κυρίως σε κομμάτια για αρχικά μηχανήματα (entry level/budget/office) και μηχανήματα που δε βρίσκονται στην κορυφή επιδόσεων αλλά καλύπτουν συγκεκριμένες ανάγκες (mid-range).

- Επεξεργαστής (CPU):
- Budget επιλογές: Intel Core i3 12100F/13100F ή Ryzen 5600G/7600.
- Mid-range+ επιλογές: Ryzen 7600X ή Intel Core i5 13600 ή 5800X3D

Η διαφορά Intel Core i3 12ης και 13ης γενιάς με τον επεξεργαστή της AMD 5600G είναι αμελητέα σε επεξεργαστική ισχύ. Η διαφορά είναι ότι ο 5600G έχει καλύτερη απόδοση σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται λίγο παραπάνω ισχύ σε ότι αφορά γραφικά. O 7600 (ή 7600X, η διαφορά των δύο είναι αμελητέα, αλλα θα αναφερθώ παρακάτω σε αυτό) είναι καινούργιας γενιάς επεξεργαστής και επιτρέπει περισσότερες επιλογές αναβάθμισης. O 13600 είναι ο ισχυρότερος σε αυτές τις κατηγορίες και δε θα πρότεινα τον 13400. Άρα, για γραφείο, ότι βρείτε φθηνότερο από τα παραπάνω. Για midrange, 7600/7600X. O 5800Χ3D έχει καλύτερες gaming επιδόσεις και είναι καλή επιλογή, απλά είναι προηγούμενης γενιάς και δεν αφήνει προοπτικές αναβάθμισης (πχ σε 7800X3D). Σε μικρότερη δημοσίευση θα αναφερθώ ειδικά σε αυτό.

- Ψυκτικά Επεξεργαστή (CPU cooler):
Οι επεξεργαστές έρχονται σε δύο "τύπους", όσον αφορά την πώλησή τους, boxed (κουτί) και tray (σκέτοι). Οι boxed είναι ολοκληρωμένα "συστήματα", δε χρειάζεται επιπλέον ψύξη. Ιδιαίτερα για την AMD, η δικιές του ψύκτρες είναι πολύ καλές. Οι εκδόσεις tray είναι σκέτες και άρα πρέπει να γίνει αγορά τουλάχιστον μιας φθηνής ψύκτρας. Για γραφείο, δε χρειάζεται να ψάξουμε κάτι καλύτερο, με boxed επεξεργαστές. Για ένα entry level και mid-range υπολογιστή που έχουμε σκοπό να αναβαθμίσουμε μελλοντικά, καλό θα ήταν να αγοράσουμε μια ψύκτρα στα 25 περίπου ευρώ, ακόμα και αν έχουμε AMD boxed. Υδρόψυξη (Liquid Cooling) ΔΕN είναι απαραίτητη σε αυτό το επίπεδο. Τέλος, να σημειωθεί ότι οι επεξεργαστές της AMD που τελειώνουν σε X είναι πάντα χωρίς ψύκτρα. Δυο προτάσεις για ψύκτρες είναι ενδεικτικά οι εξής:

- beQuiet Pure Rock 2 Slim (AMD/Intel)
- Arctic Cooler A35 (AMD)/ i35 (Intel)

Γενικά, προτιμάμε γνωστές σχετικά μάρκες. Προσοχή λίγο θέλει σε περίπτωση που θέλουμε να φτιάξουμε ένα μικρό υπολογιστή, ότι το ύψος της ψύκτρας υποστηρίζεται από το κουτί. Οι κοντές/low profile υπάρχουν για αυτό το λόγο κυρίως.

- Μητρικές κάρτες (motherboard):
Επιλέγουμε κάποια που να υποστηρίζει το chip του επεξεργαστή. Βάσει τον παραπάνω προτάσεων για CPU, έχουμε να δουλέψουμε με το 1700 chipset της Intel και τα AM4/AM5 chipset από την AMD. Ο διαχωρισμός στην AMD γίνεται γιατί οι επεξεργαστές 5600G και 5800X3D είναι μιας γενιάς παλαιότεροι ενώ ο 7600 είναι της πιο πρόσφατης. Τα σημαντικά στοιχεία της μητρικής είναι αν έχουν προστατευτικά ή όχι, αν έχουν πολλές ή λίγες θύρες για εξωτερική σύνδεση (USB κυρίως), αν έχουν ασύρματη συνδεσιμότητα, τί ποιότητα ήχου έχουν, αν υποστηρίζουν DDR4 ή DDR5 RAM (σε άλλο κεφάλαιο αυτό ειδικότερα) και αν έχουν κουμπί για bios flashback. Η μητρική ίσως είναι το πιο περίπλοκο κομμάτι (και δικαιολογημένα βέβαια) όλου του υπολογιστή. Θα κάνω μόνο αναφορά σε δύο σημεία, πρώτον, το κομμάτι ήχου έχει να κάνει με τον αριθμό ALC, όσο μεγαλύτερος, τόσο καλύτερο ήχο θα έχει ο υπολογιστής χωρίς κάποια εξωτερική κάρτα ήχου, και δεύτερο, το bios flashback είναι μια λειτουργία που επιτρέπει την αναβάθμιση/αλλαγή του bios χωρίς να χρειάζεται τίποτα άλλο παρά ένα στικακί και ο υπολογιστής να είναι στο ρεύμα, κλειστός. Διευκολύνει πολύ, δηλαδή, την κατάσταση σε περίπτωση που προκύψουν προβλήματα που αφορούν το bios της μητρικής. Ακολουθούν οι προτάσεις για μητρικές κάρτες:

- Γραφείο:
- ASRock H610M-HVS/M.2 R2.0 (Intel 1700)
- ASRock A520M-HDV/HVS (AMD AM4)
- ASRock A620M-HDV (AMD AM5)
Προφανώς οι επιλογές γραφείου είναι και οι πιο φθηνές (τυγχαίνει να είναι Asrock) μιας και δε χρειαζόμαστε κάτι το ιδιαίτερο, γύρω περίπου στα 50 ευρώ. Η επιλογή για ΑΜ5 μπορεί να είναι πιο ακριβή, όμως υποστηρίζει bios flashback.

- Για προοπτική αναβάθμισης:
- Asus Prime B450M-K II (AMD AM4)
- ASRock B650M PG Riptide/Gigabyte B650M Gaming X AX (AMD AM5)
- ASRock B660M-HDV/MSI Pro B660M-G (Intel 1700)
Δεν υπάρχει πραγματική budget επιλογή AMD AM5 που να αξίζει (κάτω από 150 ευρώ δηλαδή), μόνο σχετικά budget mid range. Η παραπάνω ΑΜ4 μητρική έχει δυνατότα bios flashback και είναι πολύ καλή σε σχέση value-for-money. Από Intel, όποια από τις δύο είναι φθηνότερη. Και η ΑΜ4, αλλά και οι 1700 είναι κάτω από 100 ευρώ.

- Καθαρά mid-range+:
- MSI Mag B650M Mortar (AMD AM5)
- Asus ROG STRIX B760-G (Intel 1700)
Και οι δύο προτάσεις έχουν μεγαλύτερο αριθμό ALC (με απλά λόγια, καλύτερο ήχο), είναι Wifi, έχουν καλή προστασία κατά της θερμοκρασίας και έχουν bios flashback με τιμή 200~230 ευρώ.

- Κάρτα Γραφικών (GPU):
- Για γραφείο: Δε χρειάζεται, πολύ απλά.

- Budget 1080p (Full HD):
- XFX Radeon RX 580 8GB (κάτω από 200)
- ASRock ARC A750 8GB GDDR6
- Οποιαδήποτε RX6650XT που δεν είναι Biostar
Η RX580 απλά υπάρχει ως σούπερ budget επιλογή, είναι αρκετά παλιά αλλά έχει 8GB vram σε αντίθεση με τη GTX1660 που έχει μόλις 6 (και είναι και ακριβότερη αρκετά).

- 1080p high - 1440p low :
- Οποιαδήποτε nVidia RTX3060 κοντά στα 300 ευρώ με 12GB VRAM
- Οποιαδήποτε AMD RX6700XT/6750ΧΤ κάτω από 400 (όχι Biostar)
- Intel Arc A770 16GB
H AMD κερδίζει εδώ απο καθαρή απόδοση - τιμή. Η 3070 δεν προτείνεται λόγω περιορισμένης VRAM. Η 3060 προτείνεται σε περιπτώσεις όπου χρειάζεται για προγράμματα επεξεργασίας ήχου και εικόνας που δεν μπορούν να δουλέψουν το ίδιο καλά με AMD. Επίσης, σε nVidia κάρτες δουλεύουν καλύτερα για εφαρμογές AI (κυρίως training). To high και low αφορά κυρίως το πόσο "άνετα" μπορεί να δουλέψουν σε video games. Το 1440p low θα πει ότι μπορεί να τρέξει παιχνίδια σε 1440p αλλά δεν έχει μεγάλη άνεση αν αυξηθούν οι απαιτήσεις από τους developers (πχ to Hogwarts Legacy χρειαζόταν οπωσδήποτε 12GB vram για να τρέξει άνετα και ομαλά). Η Intel Arc A770 υπάρχει ώς budget επιλογή σε περίπτωση που δεν βρεθεί κάποια κάρτα της AMD κοντά στα 400.

- 1080p - 1440p mid-range:
- Οποιαδήποτε nVidia RTX 4070
- Οποιαδήποτε AMD RX 6900XT/6950XT
Εδώ μιλάμε ξεκάθαρα για mid range κατηγορία, από 550 εώς 700 ευρώ το πολύ. Θα πρότεινα 6800XT ως σούπερ value for money επιλογή, απλά θέλει λίγο πείραγμα (tweaking). Εδώ μπορεί να βρεθεί σε καλή τιμή μια Biostar, έχετε υποψιν ότι θέλει οπωσδήποτε tweaking και ότι κάνει παραπάνω θόρυβο.

- RAM:
Εδώ απλά βλέπουμε τί υποστηρίζει η μητρική που αγοράσαμε και αγοράζουμε αναλόγως DDR4 ή DDR5.
- Για DDR4 προσπαθούμε να βρούμε στικάκια στα 3200Mhz και CL16-CL18 (πχ πατάμε στο G.Skill Aegis 16GB DDR4 RAM με 2 Modules (2x8GB) και Ταχύτητα 3200 στο Σκρουτζ, βλέπουμε αν το CAS Latency/CL ξεκινάει με 16). Γύρω στα 30-40 ευρώ.
- Για DDR5, ιδανικά θέλουμε 6000Mhz και 36CL. Εάν δεν είναι εφικτό αυτό από πλευράς budget, η Crucial είναι η καλύτερη επιλογή.
Ιδανικά και στις δύο περιπτώσεις, χρησιμοποιούμε δύο modules τουλάχιστον (δυο κάρτες μνήμης δηλαδή). Δεν έχει κάποια που να είναι καλύτερη από την άλλη οπότε δεν έχω κάτι συγκεκριμένο να προτείνω.

- Κουτί (Case):
Τα κουτιά βγαίνουν σε διάφορα μεγέθη. Φροντίζουμε το κουτί απλά να υποστηρίζει το μέγεθος των εξαρτημάτων μας (ύψος ψύκτρας επεξεργαστή, μήκος κάρτα γραφικών, κλπ) και να παρέχει καλό ρεύμα αέρα. Προτιμάμε κουτιά με τουλάχιστον δύο ανεμιστήρες ήδη στο κουτί. Εδώ θα πω ένα γενικό "δώστε τουλάχιστον 50 ευρώ για το κουτί" γιατί εκεί περίπου είναι που ανεβαίνει κάπως η ποιότητα και είναι ευκολότερο να βρούμε ενσωματομένα ανεμιστηράκια. Προσωπικά προτείνω τα Mag Forge 100 της MSI στα 60 περίπου ευρώ.

- Τροφοδοσία (PSU):
Όπως στην πρώτη δημοσίευση, βάζουμε τα υπόλοιπα εξαρτήματά μας στο calculator και πολλαπλασιάζουμε με το 1.5. Αφού πάρουμε τα watt, ανοίγουμε τη λίστα με τις κατηγορίες τροφοδοτικών της προηγούμενης δημοσίευσης και αγοράζουμε τουλάχιστον ένα τροφοδοτικό C κατηγορίας. Προσωπικά, θα αγόραζα τουλάχιστον Α κατηγορίας, ειδικά αν το μηχάνημά μου έχει μια 6800XT ή καλύτερη. Στην Ελλάδα, τα τροφοδοτικά της Corsair είναι ευκολότερο να βρεθούν συγκριτικά με άλλους κατασκευαστές σε καλές τιμές. Το αν ένα τροφοδοτικό είναι bronze, gold ή platinum, αν τα καλώδιά του είναι αποσπώμενα ή όχι (modular/semi-modular/wired), αν το έφτιαξε η EVGA ή η Corsair δεν είναι πάντα σωστός δείκτης ποιότητας τροφοδοτικού. Προσοχή μόνο, ότι υπάρχουν διάφορα μεγέθη τροφοδοτικών και φροντίζουμε να δούμε αν το τροφοδοτικό ταιριάζει στο κουτί που διαλέξαμε.

30/05/2023

Τι εξαρτήματα θέλω για μα φτιάξω έναν υπολογιστή? Λοιπόν, τα πράγματα είναι αρκετά απλά. Πρώτα απ'όλα, μετατρέπουμε την ερώτηση σε "για ποιά χρήση προορίζεται ο υπολογιστής που θέλω?" Ένας υπολογιστής γραφείου δε χρειάζεται την ισχυρότερη κάρτα γραφικών. Ένας υπολογιστής για gaming δε χρειάζεται να έχει απεριόριστη επεξεργαστική ισχύ. Δεύτερον, θέτουμε το budget και αγοράζουμε κομμάτια βάσει των απαιτήσεών μας. Ένας gaming υπολογιστής, για παράδειγμα, εστιάζει στην κάρτα γραφικών. Αφού θέσουμε τις απαιτήσεις και τους στόχους της σύνθεσης, έχουμε υπόψιν τα εξής:

- Όσο πιο μικρό υπολογιστή θέλω να φτιάξω, τόσο περισσότερο πληρώνω για εξαρτήματα, ιδίως μητρική κάρτα και κουτί.

- Διαλέγω εξαρτήματα απαραίτητα βάσει των απαιτήσεών μου. Πολλά προγράμματα που αφορούν επεξεργασία εικόνας ή βίντεο λειτουργούν καλύτερα σε κάρτες γραφικών nVidia από ότι σε AMD. Από πλευράς επεξεργαστών, η Intel κερδίζει σε ορισμένα επαγγελματικά προγράμματα, αλλά η διαφορά με AMD δεν είναι τεράστια.

- Επιλέγω κομμάτια που θα μου επιτρέψουν μελλοντικά αναβάθμιση ή αντικατάσταση. Αυτό αφορά κυρίως το τροφοδοτικό και το κουτί του υπολογιστή. Για παράδειγμα, ένα μικρό κουτί μπορεί να είναι κομψό, αλλά αν θέλω μελλοντικά να αγοράσω μια κάρτα επέκτασης (πχ. γραφικών), θα χωράει αυτή η κάρτα στο κουτί? Το τροφοδοτικό που αγόρασα θα μπορεί να παρέχει την ενέργεια που χρειάζεται ο υπολογιστής μου αν προσθέσω κομμάτια? Από πλευράς λοιπών κομματιών, η μητρική κάρτα συνήθως υποστηρίζει μέχρι δύο γενιές επεξεργαστών, οι οποίοι έχουν σχετικά μεγάλο "χρόνο ζωής". Απο την άλλη, η κάρτα γραφικών είναι πολύ πιθανό μέσα σε δυο χρόνια να προκύψει να είναι obsolete. Αυτό δε σημαίνει ότι ξαφνικά ο i5 13600k επεξεργαστής θα σταματάσει να αποδίδει όπως απέδιδε αρχικά ή ότι η RX 6900XT δε θα μπορεί να σηκώσει παιχνίδια σε ανάλυση 1080p ή 1440p. Απλά ισχύει ο γενικός κανόνας ότι όσο προχωράει η τεχνολογία, τόσο πιο αποδοτικά κομμάτια φτιάχνονται.

- Σε ότι αφορά τροφοδοτικά υπάρχει μια λίστα που ενημερώνεται τακτά, θα παραθέσω σύνδεσμο πιο κάτω. Αυτή η λίστα κατηγοριοποιεί τα τροφοδοτικά βάσει χαρακτηριστικών τους. ΜΗΝ διαβάζουμε Gold plus και αγοράζουμε αβέρτα τροφοδοτικό, δείτε πρώτα τη συγκεκριμένη λίστα. Προσωπικά προτείνω από C κατηγορία και πάνω μόνο. Απο κει και πέρα, όσο ανεβαίνουμε κατηγορία, τόσο περισσότερο "ασφάλεια" πληρώνουμε.

- Για να υπολογίσουμε πόσα watt τροφοδοτικού θέλουμε, ανοίγουμε το παρακάτω calculator, βάζουμε όλα τα κομμάτια του υπολογιστή που θέλουμε να φτιάξουμε (εκτός οθόνης/ποντικιού/πληκτρολογίου κλπ), παίρνουμε την τιμή που μας δίνει και την πολλαπλασιάζουμε με το 1,5. Επειδή μερικές κάρτες γραφικών τραβάνε στιγμιαία παραπάνω ρεύμα απο όσο χρειάζονται, καλό είναι να προσθέσουμε άλλα 100 watt. Με αυτό το τρόπο, θα αγοράσουμε ένα τροφοδοτικό το οποίο θα μπορεί να δουλέψει άνετα με αυτά που έχουμε και θα μπορεί να σηκώσει τυχόν αναβαθμίσεις μελλοντικά. Εννοείται ότι πάντα έχουμε υπόψιν το σκοπό του μηχανήματος (πχ ένας υπολογιστής γραφείου δε θα χρειαστεί πάνω από 500 watt σε γενικές γραμμές)

Σε μελλοντική δημοσίευση, θα φτιάξω κάποια παραδείγματα υπολογιστών, ψάχνοτας καινούργια κομμάτια στο Σκρουτζ.

Σύνδεσμος για λίστα κατηγορίας τροφοδοτικών:
https://shrinke.me/psu-tier-list

Σύνδεσμος για υπολογισμό watt:
https://shrinke.me/psucalc

PSU Tier List will help you to choose the best PSU out of hundreds of models on the market. From budget to the highest end Power Supplies.

30/05/2023

Καλωσήρθατε! Η μικρή γωνιά αυτή έχει ως κύριο σκοπό να λειτουργεί ως προσωπικό σημειωματάριο σε ότι αφορά διάφορα θεματάκια πληροφορικής και υπολογιστών, ώστε να μη χρειάζεται να γεμίζω σελιδοδείκτες, ή να ψάχνω κάθε φορά πως γίνεται κάτι... ή απλά να έχω έτοιμη απάντηση για συχνές ερωτήσεις τύπου "θέλω να φτιάξω υπολογιστή, τι να αγοράσω?". Ίσως θα γίνεται και σχολιασμός καμια φορά για το τί γινεται στο εξωτερικό, με εκδόσεις νέου υλικού ή μικρά reviews, θα δούμε. Ελεύθερα στείλτε ερωτήσεις στο messenger.