02/04/2019
Info tips Vol 4 Στις προηγούμενες αναρτήσεις μας αναφερθήκαμε σε τεχνικά θέματα σε σχέση με τον vhf πομποδέκτη μας και τονίσαμε την μεγάλη σημασία που πρέπει να δίνουμε στο σύστημα ακτινοβολίας (3Κ) κάθοδος- κεραία - κονέκτορες.
Έχοντας όμως αφήσει 2 εκκρεμότητες, την μια που αφορά τους πίνακες συχνοτήτων και την άλλη για τα στάσιμα κύματα επανερχόμαστε σήμερα.
Θα πρέπει κατ’ αρχήν να γνωρίζουμε πως κάθε μια (κάθοδος) το τμήμα δηλαδή του ομοαξονικού καλωδίου που συνδέει την κεραία με τον πομποδέκτη μας ισοδυναμεί με ένα συντονισμένο κύκλωμα LC όπου L η αυτεπαγωγή και C ο πυκνωτής.
Το μήκος της καθόδου θα πρέπει να υπολογίζεται πάντα σε κάθε εγκατάσταση.
Αν το μήκος της καθόδου είναι τυχαίο τότε η κάθοδος δεν συντονίζει στην μπάντα συχνοτήτων που η κεραία και ο πομποδέκτης μας λειτουργούν με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στάσιμα κύματα.
Στάσιμα κύματα θα δημιουργηθούν επίσης και από αιτίες όπως αυτές :
1.Το λύγισμα τσάκισμα bending της καθόδου.
2.Από κεραία που δεν είναι σωστά συντονισμένη για τις συχνότητες που λειτουργεί ο πομποδέκτης μας.
3.Από μια κακή ή οξειδωμένη επαφή στο σημείο σύνδεσης με την κεραία μας ή με τον πομποδέκτη μας.
Τι είναι τελικά τα στάσιμα κύματα?
Το σύστημα πομποδέκτης-γραμμή μεταφοράς-κεραία & ομοαξονικοί σύνδεσμοι (κονέκτορς) λειτουργεί άριστα μόνο όταν η σύνθετη αντίσταση της εξόδου του πομποδέκτη μας είναι ίδια
με τη σύνθετη αντίσταση του συστήματος 3Κ.
Όταν όμως η γραμμή μεταφοράς έχει διαφορετική αντίσταση, έστω και λίγο από την κεραία, τότε ένα μέρος της ισχύος που κινείται στη γραμμή
μεταφοράς, όταν φτάσει στην κεραία ανακλάται και επιστρέφει πίσω προς τον πομποδέκτη, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία στάσιμων κυμάτων.
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι τα στάσιμα μας δείχνουν πόσο καλά είναι προσαρμοσμένη η γραμμή μεταφοράς με την κεραία μας,
αλλά και τυχόν προβλήματα που δημιουργήθηκαν στο σύστημα 3Κ όταν δούμε ξαφνικά απότομη άνοδο τους η την μεταβολή τους γενικά.
Προσέξτε, γιατί συναντάμε πολλές παρανοήσεις.
1ον. Πολλοί πιστεύουν ότι όταν έχουν στάσιμα 1:1 τότε η κεραία τους δουλεύει τέλεια.
Όταν έχουμε στάσιμα 1:1 το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι η γραμμή μεταφοράς έχει τέλεια προσαρμογή με την κεραία και τίποτα παραπάνω.
Η κεραία μπορεί να μην εκπέμπει καθόλου, όπως και αν συνδέαμε ένα Dummy Load ή μπορεί να έχουμε
τεράστιες απώλειες στη γραμμή μεταφοράς και να μη φτάνει σχεδόν καθόλου ισχύς στην κεραία.
2ον. Πολλοί στενοχωριούνται όταν έχουν π.χ.
στάσιμα 1,3:1 και προσπαθούν με κάθε τρόπο να τα κατεβάσουν στο 1:1 ή το πολύ στο
1,1:1.
Αν ρίξετε μία ματιά στον πίνακα με τα στάσιμα κύματα θα δείτε ότι όταν έχουμε στάσιμα π.χ. 1,3:1 η ισχύς που χάνεται είναι μόνο 1,67 Watts , δηλαδή ελάχιστη και δεν αξίζει τον κόπο για να κατέβουν πιο κάτω.
Σύμφωνα λοιπόν με όλα τα παραπάνω μέσα σε μία γραμμή μεταφοράς δημιουργούνται συγχρόνως δύο είδη απωλειών.
Η πρώτη απώλεια προέρχεται από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του ίδιου του ομοαξονικού καλωδίου και η δεύτερη από τα στάσιμα που δημιουργούνται όταν η γραμμή μεταφοράς δεν έχει καλή προσαρμογή με την κεραία μας.
Αυτό που πρέπει να επιδιώκουμε είναι να κρατάμε αυτές τις απώλειες όσο το δυνατόν πιο χαμηλά ώστε να οδηγείται η κεραία μας με τη μεγαλύτερη δυνατή ισχύ.
Αμέσως πιο κάτω παραθέτω ένα σύντομο παράδειγμα για τον υπολογισμό του λ4 φυσικού μεγέθους της καθόδου μας για το κανάλι 16 κινδύνου του VHF Marine
Το κανάλι 16 κινδύνου αντιστοιχεί στην συχνότητα 156.800KHz.
Για να βρούμε το μήκος κύματος λ της συχνότητας αυτής διαιρούμε δια 300.000 που είναι η ταχύτητα διάδοσης του φωτός και έτσι έχουμε λ μήκος κύματος =1.913 μέτρα.
Διαιρούμε στην συνέχεια για να βρούμε το λ4 του μήκους της καθόδου μας για την συχνότητα 156.800kHz και αυτό που θα πάρουμε από την διαίρεση θα το πολλαπλασιάσουμε με το velocity factor του τύπου του ομοαξονικού καλωδίου που χρησιμοποιούμε για κάθοδο (RG58 - RG 8 - RG 213 -flex type etc. ) ένα κοινό velocity factor είναι το 0.66.
Άρα 1.913/4 Χ 0.66=0.3156μέτρα ή αλλιώς 31.56cm, αυτό είναι λοιπόν το φυσικό μήκος λ4 που πρέπει να έχει η κάθοδος μας για την παραπάνω συχνότητα.
Τα μήκη που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να συνδέσουμε την κεραία μας με τον πομποδέκτη μας θα πρέπει να είναι η τα 31.56cm ή πολλαπλάσια αυτού του μήκους κατά Χ3, Χ5, Χ7, Χ9, Χ11
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι οι απώλειες του καλωδίου σε μεγάλο μήκος, ακόμα και με τα πιο ακριβά ομοαξονικά καλώδια καθόδου είναι σημαντικές.
Για να κρατήσετε τις απώλειες της καθόδου σας σε λογικά πλαίσια, κρατήσετε το μήκος της καθόδου όσο το δυνατόν μικρότερο.
Για την μέτρηση των στάσιμων κυμάτων χρησιμοποιούμε την γέφυρα στάσιμων κυμάτων ή τους αναλυτές κεραιών (antenna analyzers) αν τα παραπάνω σας φαντάζουν βουνό καλέστε ένα έμπειρο τεχνικό που να είναι ενημερωμένος και να διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την συντήρηση του συστήματος ακτινοβολίας στο σκάφος σας.
Θα μετρήσει και θα ελέγξει κεραία- κάθοδο -κονέκτορς ή θα εγκαταστήσει τα προαναφερόμενα με το πιο σωστό τρόπο.
Σωστικά & επικοινωνίες μαζί με τον σεβασμό στο υγρό στοιχείο αποτελούν την πιο καλή για καλές θάλασσες αλλά και τον σεβασμό στην ζωή την δική μας και των επιβατών. 😉