02/05/2026
Nỗi lo chuyển cấp ở vùng Kỳ Anh cũ (Nam Hà Tinh): Khi cánh cửa vào lớp 10 ngày càng hẹp
Mỗi năm, khi kỳ thi chuyển cấp từ lớp 9 lên lớp 10 đến gần, không khí lo lắng lại bao trùm nhiều gia đình ở vùng Kỳ Anh cũ (Hà Tĩnh). Đây không chỉ là áp lực thi cử thông thường, mà còn là nỗi trăn trở lớn về cơ hội học tập của con em trong một địa phương còn nhiều khó khăn.
Thực tế cho thấy, tỷ lệ chọi vào các trường THPT công lập tại khu vực này khá cao. Số lượng trường công lập hạn chế, trong khi số học sinh tốt nghiệp THCS ngày càng tăng, dẫn đến việc không ít em bị “loại” khỏi hệ thống giáo dục phổ thông ngay sau lớp 9. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: những em không đỗ vào trường công lập sẽ đi đâu?
Về lý thuyết, các trường tư thục (dân lập) là một lựa chọn thay thế. Tuy nhiên, với điều kiện kinh tế của đa số người dân ở vùng Kỳ Anh cũ, việc cho con theo học trường tư là điều không hề dễ dàng. Học phí cao, chi phí sinh hoạt tăng thêm khiến nhiều gia đình buộc phải từ bỏ lựa chọn này, dù rất mong muốn con được học tiếp.
Điều đáng nói là, trong năm gần đây, trường tư thục lại có xu hướng “mọc lên”, ngay cả ở khu vực nông thôn. Đây là một tín hiệu của xã hội hóa giáo dục, nhưng lại vô tình tạo ra khoảng cách rõ rệt giữa những gia đình có điều kiện và những gia đình khó khăn.
Song song với đó, khu công nghiệp Vũng Áng phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự gia tăng dân số cơ học. Con em công nhân, lao động nhập cư ngày càng nhiều, làm gia tăng áp lực lên hệ thống giáo dục vốn đã hạn chế. Nhu cầu học tập tăng nhưng cơ hội lại không mở rộng tương xứng.
Hệ quả là, sau lớp 9, nhiều học sinh rơi vào tình trạng “không biết đi đâu về đâu”: không đỗ trường công, không đủ điều kiện học trường tư. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của các em mà còn gây ra những hệ lụy xã hội lâu dài.
Trong bối cảnh đó, vai trò của chính quyền địa phương là vô cùng quan trọng. Cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực như: miễn giảm học phí cho học sinh khó khăn khi học trường tư, tăng chỉ tiêu hoặc mở thêm lớp ở các trường công lập, hoặc phát triển các mô hình giáo dục nghề nghiệp phù hợp.
Như Bác Tô Lâm trong lễ khai giảng năm học vừa rồi đã nhấn mạnh, mục tiêu tiến tới phổ cập giáo dục THPT là một định hướng quan trọng của quốc gia. Tuy nhiên, nhìn vào thực trạng ở vùng Nam Hà Tĩnh có thể thấy mục tiêu này vẫn còn nhiều thách thức.
Để không em nào bị bỏ lại phía sau, cần sự vào cuộc mạnh mẽ và đồng bộ hơn từ các cấp chính quyền, ngành giáo dục và toàn xã hội. Bởi lẽ, giáo dục không chỉ là QUYỀN LỢI, mà còn là con đường duy nhất để nhiều em nhỏ ở vùng khó khăn thay đổi tương lai của mình.
Nguồn : Nguyễn Thị Thu Dung
