17/04/2025
Trong quá trình thực hiện dự án Páng's Story, khi nhận lời đồng hành cùng Chương trình “Mở đường đến tương lai” - một sáng kiến của Quỹ học bổng Vừ A Dính phối hợp cùng Tổ chức VinaCapital Foundation, chúng mình không nghĩ rằng sẽ đơn thuần thực hiện một video truyền thông. Chúng mình được trao một vai trò lớn hơn thế: trở thành người giữ gìn một phần ký ức thật - một phần cuộc đời thật - của một cô gái trẻ người dân tộc thiểu số tên là Páng.
Páng là một nữ sinh 17 tuổi. Em từng suýt bị bắt làm vợ khi còn đang đi học. Nhưng câu chuyện không dừng ở biến cố đó. Điều khiến Páng trở nên đặc biệt không phải là quá khứ, mà là cách em chọn để bước tiếp sau biến cố ấy - với sự hỗ trợ từ chương trình, sự đồng hành từ thầy cô, và trên hết là nội lực bên trong chính em.
Chúng mình hiểu rằng: đây không chỉ là một câu chuyện để kể. Đây là một sự thật cần được thể hiện một cách đúng đắn - để truyền cảm hứng mà không làm tổn thương, để lắng nghe mà không áp đặt, và để người trong cuộc thật sự được là chính họ.
✻ Không bắt đầu bằng kịch bản, mà bằng sự lắng nghe
Ngay từ đầu, Wetouch không bắt đầu bằng một kịch bản cố định và dựng sẵn. Cũng không có bản brief kiểu mẫu nào quy định phải làm gì, quay cụ thể ở đâu, nói gì cho hay. Thay vào đó, chúng mình được giao một điều quan trọng hơn: "Hãy kể lại câu chuyện của Páng, với sự thấu cảm và cẩn trọng tuyệt đối."
Chúng mình tiếp cận dự án như thể mình là người thân của nhân vật. Không vội vàng toan tính khung hình, không gợi ý lời thoại. Trước khi đưa máy quay vào, chúng mình chỉ đơn giản là hiện diện: quan sát, trò chuyện, đi bộ cùng em, và lắng nghe em thật sự muốn chia sẻ điều gì - hay có muốn chia sẻ không.
Với Wetouch, sự tôn trọng luôn đi trước sự sáng tạo.
✻ Câu chuyện được dẫn dắt không phải bởi kỹ thuật - mà bởi nhịp sống của nhân vật. Và vì thế, cấu trúc phim được hình thành từ chính mạch cảm xúc mà nhân vật mang lại.
Chúng mình mở đầu bằng hình ảnh một cô gái bình thường: đang bước đi trên con đường quen thuộc - một người trẻ với ước mơ nhỏ - tiếp tục đến trường, sống một cuộc sống như bao người khác.
Chỉ sau đó, từng chút một, chúng mình hé mở phần khó nói hơn trong hành trình của em.
Không có lời tường thuật bi lụy. Không có hình ảnh minh họa gây sốc.
Chúng mình để chính Páng kể - bằng ánh mắt, bằng bước chân, bằng cách em ngồi im lặng khi nhớ lại chuyện cũ.
Điều cuối cùng đọng lại trong phim không phải là biến cố, mà là cảm giác hồi phục. Là hy vọng. Là ước mơ. Là cảm giác rằng: em đang đi tiếp, và có thể đi rất xa.
✻ Máy quay không phải để ghi hình - mà để giữ lại sự tử tế
Tất cả những gì chúng mình thể hiện trong phim đều được đặt trong giới hạn của sự đồng cảm.
Góc máy được chọn sao cho không quá gần, không xâm lấn.
Ánh sáng được giữ đúng với tự nhiên - để môi trường sống của em hiện lên đúng như nó vốn có.
Chúng mình luôn đặt ra một câu hỏi trong quá trình dựng: “Nếu là em, mình có thoải mái khi người khác nhìn thấy mình như vậy không?”
Với mình, đó không chỉ là nguyên tắc làm phim - đó là trách nhiệm đạo đức trong mọi dự án mang tính xã hội.
✻ Từ câu chuyện cá nhân đến tiếng nói cộng đồng
Sau khi hoàn thành, “Chuyện của Páng” đã trở thành một phần trong chuỗi tài liệu truyền thông của chương trình, được sử dụng tại nhiều buổi sinh hoạt cộng đồng, tọa đàm giáo dục và truyền thông chính sách.
Chúng mình biết rằng không có chiến dịch nào là đủ lớn để thay đổi ngay lập tức những vấn đề tồn tại lâu đời như tảo hôn, bắt vợ, hay phân biệt giới tính.
Nhưng nếu mỗi câu chuyện đúng được kể ra một cách tử tế, nó sẽ trở thành một viên gạch nhỏ - xây nền cho những thay đổi bền vững về sau.
Kể chuyện không phải để được nghe nhiều - mà để xứng đáng được lắng nghe.
“Chuyện của Páng” là một hành trình mà ở đó, chúng mình không chỉ đóng vai trò người kể.
Chúng mình học được cách lùi lại.
Học được cách quan sát và kiên nhẫn chờ đợi nhân vật dẫn mình đi qua những ngóc ngách của sự thật - một sự thật đôi khi mong manh, nhưng luôn có sức mạnh riêng.
Chúng mình tin rằng:
Làm sáng tạo không chỉ là truyền cảm. Làm sáng tạo còn là giữ gìn.
Giữ gìn câu chuyện của nhân vật. Giữ gìn sự thật. Giữ gìn sự tin tưởng mà họ đã dành cho mình.
----
Một bài viết của Wetouch
Case Study: Dự án phim "Páng's Story"
Xem thêm các hành trình cảm hứng khác của bọn mình tại https://wetouch.vn/