14/08/2026
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
Họ, tên thí sinh: ..............................................................
Số báo danh: .......................................................................
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản:
(1) Văn hóa là tài sản được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, nguồn lực nội sinh và động lực của phát triển. Chính vì giữ vai trò đó nên văn hóa cũng trở thành một lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm trước những biến động của đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, công nghệ và môi trường.
(2) An ninh văn hóa không chỉ là việc ngăn chặn những sản phẩm độc hại, phản cảm hay những hành vi xâm phạm di sản. Hiểu một cách đầy đủ hơn, đó là trạng thái trong đó bản sắc, hệ giá trị, ký ức lịch sử, quyền văn hóa, đời sống tinh thần và năng lực sáng tạo của cộng đồng được bảo vệ; đồng thời xã hội có đủ khả năng nhận diện, thích ứng cho các hiện tượng văn hóa mới và chuyển hóa những bất ổn trong đời sống thành nguồn lực phát triển.
(3) Như vậy, bảo đảm an ninh văn hóa không đồng nghĩa với khép kín văn hóa, càng không phải dựng lên những hàng rào ngăn văn hóa giao lưu. Một nền văn hóa có bản lĩnh phải không sợ đối thoại. Một xã hội có thể tự tin về bản sắc cũng có khả năng tiếp nhận những giá trị mới một cách linh hoạt và có chọn lọc.
(4) Tại cuộc gặp mặt các gia đình, trưởng bản, nghệ nhân và người có uy tín tiêu biểu ngày 18/4/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Văn hóa không chỉ là bản sắc riêng của từng dân tộc, mà còn là sợi dây kết nối, là biểu tượng hay một cách nhìn văn hóa trong việc bảo vệ và hòa hợp với văn hóa riêng của mình, hay mang tinh thần nào riêng, mà còn là bảo vệ và hòa nhập với bản sắc của mỗi dân tộc theo nền tảng tôn trọng và cơ sở.”
(5) Trong bối cảnh hiện nay, các nguy cơ đối với an ninh văn hóa ngày càng đa dạng, từ những tác động của ảnh hưởng trong việc thông tin, không gian, văn hóa, khả năng lan truyền rất nhanh; liên quan đến nhiều chủ thể; khó xác định chính xác nguồn phát; đan xen giữa yếu tố bên trong và bên ngoài; giữa mục đích kinh tế, công nghệ với những tác động xã hội, chính trị và văn hóa.
(6) Một video giả mạo có thể được tạo ra ở bất cứ đâu, phát tán qua nền tảng xuyên biên giới và tiếp cận hàng triệu người chỉ trong vài giờ. Một thuật toán đôi khi được thiết kế để “nuôi dưỡng sự tương tác” bằng cách thúc đẩy thị hiếu, ngôn ngữ, hành vi và cách đánh giá đúng – sai của một bộ phận công chúng. Một di sản có thể bị cắt xén về lịch sử nhưng được dùng để quảng bá cho một sản phẩm hay xây dựng thương hiệu, làm lệch lạc thông tin, ký ức và văn hóa.
(7) Đó là lý do không thể chỉ nhìn an ninh văn hóa qua những vụ việc riêng lẻ. Vấn đề cốt lõi nằm ở khả năng của quốc gia trong việc chủ động, phòng ngừa và quản trị những tác động tích lũy lâu dài đối với con người, cộng đồng và nền văn hóa.
(Những “mặt trận vô hình” của an ninh văn hóa, Bùi Hoài Sơn, báo Công an nhân dân số 7678, thứ Tư ngày 5/8/2026, tr.5)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Xác định luận đề của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra những đặc trưng của an ninh phi truyền thống được đề cập trong đoạn (5).
Câu 3. Anh/Chị hiểu như thế nào về nghĩa của các từ hấp thụ và chuyển hóa được tác giả sử dụng khi nói về văn hóa trong đoạn (2)?
Câu 4. Nêu quan điểm của tác giả được thể hiện trong văn bản.
Câu 5. Trình bày định hướng đối với công cụ trí tuệ nhân tạo cùng có khả năng nhận diện tính hão huyền của các thông tin, hành vi?
Câu 6. Vì sao cần thiết phải chủ động, phòng ngừa và quản trị những tác động tích lũy lâu dài đối với con người, cộng đồng và nền văn hóa?
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Việc đọc hiểu sâu, tích cực chưa kiểm chứng và phản ánh các yếu tố dẫn đến tình trạng thiếu định kiến xã hội.
Câu 2 (4,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích bài thơ sau:
CẦM ĐỒNG TUỔI THƠ
Trịnh Thanh Sơn¹
Ấy là khi mẹ gọi chè bẻ dao vào lúc mẹ đong
Hôm nay cắt cỏ đồng xa
Chú bé vừa đi mút vai với vắng mấy củ khoai luộc, nghẹn nuốt
Đầu cồn trắng trắng gió mưa, cánh mây cũng xiêu thời thơ ấu
Chú bé đi giữa cánh đồng hướng hướng đông
Bồn bề bạt ngát cối, bát ngát cỏ
Chú bé lột thom giữa cánh đồng thưa cây mái đồng
Cái bóng ngã ngựa cầm cờ, cái cười trong ánh mai hoàng hôn
Hoa cỏ vẫy ngang người chạm mãi đất đai, ngó ngó cầm tay thì thầm diệu dạ, Hoa
cõi nâu tưởng tượng mơ, chai nước.
Chú bé ngẩng bước, chân lên từng bùn, miệng lẩm bẩm giữa cánh đồng:
Hôm nay sẽ được hai công?
Ai biết một là chiều đất bằng bao nhiêu sợi cối, ai biết chú bé mười lăm làm lá đã cất bao
đóm cối và lâm nên bao nhiêu lá chiếu, ai biết bao giờ mồ hôi chưa kịp mủn của chú bé mười
lăm đã nhỏ xuống cánh đồng?
Ôi! Cánh đồng tuổi thơ
Hoa cỏ nâu ngại ngày xưa
Thầm vấn tóc tỏa, thăm hương cánh tóc,
Chiếc đòn càn, mo cơm khoai, chai nước giếng thôi,
Mùi bùn đất ngấy xăm sao quen được!
Nếu đường quê thấm thẳm xa trong tâm thức xót xa đưa chú bé vào đời
Chú bé mang cái cánh đồng sau lưng đi vào thành phố!
(Nghĩa thế kỷ thơ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, NX B Quân đội nhân dân, 2006, tr.611–612)
HẾT
— Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
— Giám thị không giải thích gì thêm.
