Okiem elektronika

Okiem elektronika Cześć! Jestem Marcin i zajmuję się elektroniką. Naprawiam, projektuję, piszę i pomagam :)
(1)

Siema ludziska!W tym tygodniu posta serwisowego nie będzie, bo dzieją się wielkie rzeczy 😯Po 10 latach mieszkania na kra...
27/02/2026

Siema ludziska!
W tym tygodniu posta serwisowego nie będzie, bo dzieją się wielkie rzeczy 😯
Po 10 latach mieszkania na krakowskim Ruczaju nadchodzi czas, kiedy będę się przeprowadzał z warsztatem 🔧
Wasze sprzęty, które już są u mnie dalej będą naprawiane.
Jeśli chcieliście coś do mnie wysłać, będę prosił o wstrzymanie się do około połowy kwietnia.
Życzcie mi powodzenia w tym karkołomnym przedsięwzięciu 🫡
Posty będą się pojawiać w tym okresie, ale nie obiecuję, że tak jak do tej pory raz w tygodniu.
Możecie mi też podesłać jakieś fajne koncepcję jak urządzić sobie swój warsztat, inspiracja się przyda :)
Dobrego weekendu 😈

Siemano!Ostatnio pisałem o dorosłości, więc idąc dalej w tym temacie - im starszym się jest, tym bardziej o to zdrowie w...
18/02/2026

Siemano!
Ostatnio pisałem o dorosłości, więc idąc dalej w tym temacie - im starszym się jest, tym bardziej o to zdrowie wypada dbać 🤒
Można nie siedzieć długo przy kompie, rozciągać się, biegać, iść na siłkę (Szkoła Partyzantów ciągle wrzuca "go to the fu***ng gym" 💪)
Można też nie wykonywać niebezpiecznych rzeczy.
A jak się je wykonuje, to można też dbać o swoje bezpieczeństwo.
Jak się kuje młotem udarowym, warto ochronić oczy i uszy.
Jak się strzela - tak samo 🔫
A jak się chce jeszcze rozmawiać podczas strzelania, warto mieć aktywną ochronę słuchu, najlepiej z obsługą łączności radiowej.

I tym samym płynnie przejdźmy do tematu dzisiejszego posta - czy to Peltor, Ops Core, Invisio, Sordin czy inne Earmory - usterki tego typu sprzętu są zawsze bardzo podobne.
Dziś 5 najczęstszych usterek taktycznej ochrony słuchu 🎧

1. Nie włączają się

Tak po prostu :)
Aby sprzęt elektroniczny działał, należy go podpiąć do zasilania ⚡
W niektórych modelach słuchawek baterie znajdują się w obydwu słuchawkach.
Za transport zasilania odpowiada wtedy przewód znajdujący się w pałąku - słabe ogniwo, które przez miejsce w jakim się znajduje, pracę w hełmie, na słońcu, narażonym na tarcie, często się uszkadza.
Jeśli przedział z bateriami znajduje się jak w Sordinach z jednej strony, mogą się pojawić usterki związane z samym koszykiem na baterie - od wielu godzin pracy mogą się odgiąć blaszki zapewniające docisk do baterii i po prostu przestać stykać przy strzałach czy innych "impulsowych" sytuacjach 🫨
Miałem klientów, którzy narzekali na przerwy w pracy słuchawek podczas strzelania z artylerii polowej 🪖
Dodatkowo, zmorą są wylewające baterie, gdzie żrący elektrolit potrafi "zjeść" fragment blaszki stykowej i wlać się do środka słuchawek, powodując korozję PCB, ścieżek, zjadając elementy ⚗

2. Nie działają przyciski

To bardzo częsta usterka, która wynika z trudnych warunków pracy takich słuchawek.
W większości modeli, mamy do czynienia z przyciskami kopułkowymi (dome switch) których nie lutuje się do PCB, tylko są klejone taśmą w miejscu gdzie znajdują się odpowiednie pady.
Dostaje się tam brud, kurz, wilgoć i powoduje to albo zablokowanie pracy takiego przycisku, albo korozję/utlenianie ścieżek i zwyczajnie brak styku.
Czasem wystarczy je zdemontować i przeczyścić, czasem trzeba montować nowe. Warto zwracać uwagę na stan gumy, która osłania właściwy przycisk. Jeśli są tam jakieś dziury, odkleja się taśma mocująca, warto naprawić to zawczasu, zanim uszkodzi się coś głębiej 👨‍🏭
Przyciski, jako że są obsługiwane przez mikrokontroler, posiadają też obwody zapewniające "debouncing". To najczęściej prosty filtr RC, który eliminuje drganie styków po wciśnięciu.
Znajdujące się tam kondensatory MLCC potrafią się uszkodzić na zwarcie i działać jakby dany przycisk był cały czas wciśnięty. To powoduje że słuchawki włączają się od razu po włożeniu baterii, albo od razu podgłaśniają/ściszają się na maksa 🔊

3. Jedna słuchawka jest głucha

We wszystkich modelach słuchawek aktywnych, procesor dźwięku znajduje się na PCB w jednej ze słuchawek. Ta głucha to zazwyczaj ta druga, bez modułu audio :)
Uszkadza się jak w pkt. 1 przewód w pałąku i sygnał audio po prostu nie dociera do głośniczka w drugiej słuchawce 🔇
Nieco rzadziej dochodzi do elektronicznej usterki, gdzie uszkodzeniu ulega wzmacniacz, kodek lub inny układ, który bierze bezpośrednio udział w przetwarzaniu dźwięku. To mi się najczęściej trafiało w OPS CORE'ach i Peltorach z serii Comtac 🔥
Zdarza się też czasem, że na skutek brudu/wody/uszkodzenia mechanicznego, odmówi współpracy sam głośnik w słuchawce. Do tej pory na ponad 30 par słuchawek jakie naprawiłem, zdarzyło mi się to tylko raz :)

4. Nie działa PTT, nie słychać radia

Temat kompatybilności i pracy z PTT i radiem to temat rzeka. Na dzień dobry mamy masę różnych złącz (Harris, LEMO, U-174) i różne konfiguracje (Nato, Civillian) pinoutów.
Jeśli jednak mamy pewność, że pinout i złącza mamy dopasowane, to może się okazać że przycisk w PTT po prostu się uszkodził i nie zwiera nam masy.
Zazwyczaj w konfiguracji PTT to z nadawaniem robi się problem, a to dlatego że wyjście z radia na słuchawki jest łączone bezpośrednio.
PTT działa poprzez załączenie masy obwodu mikrofonu na wejście w radiu, czasami z wykorzystaniem styków pomocniczych, jeśli mówimy o PTT z dwoma przyciskami.

Może też się zdarzyć, że dane radio (szczególnie chińskie Bajojajo) może po prostu nie działać z danym typem PTT.
Albo może zdarzyć się ostatnia opcja...

5. Nie działa mikrofon

Tak, zdarzyło mi się i to nie raz - mikrofon, podobnie jak głośnik, jest elementem elektromechanicznym i jest podatny na wibracje, brud i uszkodzenia mechaniczne.
Najczęściej uszkadza się nie sama membrana mikrofonu, tylko przewód jaki łączy go ze słuchawkami.
Uszkodzenie może nastąpić przy słuchawkach w okolicy złącza J-11 albo przy samym mikrofonie, wewnątrz tej końcówki z gąbką 🧽

Ponad te powyższe jeszcze dochodzą trzaski, piszczenie, szumy lub nierówna praca słuchawek, ale to są często już bardzo specyficzne przypadki, gdzie będziemy szukać uszkodzeń ekranu, nierównej pracy wzmacniaczy dla poszczególnych kanałów, bądź uszkodzeń mikrofonów wbudowanych.

Niby prosty sprzęt - ot słuchawki, co tam może być trudnego.
A jednak :D
Dobrego tygodnia 😈

Siemano!Dorosłość, to taki moment, że możemy czasem spełnić swoje niektóre zachcianki z dzieciństwa.Jedni kupują planszó...
13/02/2026

Siemano!
Dorosłość, to taki moment, że możemy czasem spełnić swoje niektóre zachcianki z dzieciństwa.
Jedni kupują planszówki, inni sklejają modele, jeszcze inni sukcesywnie z karabinów z patyka przechodzą do coraz poważniejszych giwer :D
(pozdro Michał Sitarski )
Jeden z klientów - do takiej poważnej giwery, sprawił sobie poważny celownik. Tzw. HWS - Holographic Weapon Sight, produkcji jakże znanej, amerykańskiej (Co jest z tymi amerykańskimi sprzętami ostatnio? :P) firmy - Eotech. 🇺🇸🦅

Celownik o dziwo działa...
To w czym problem?
Spiesz się celować, bateria pada tak szybko😭
Nominalnie na jednej baterii CR123A powinien działać ponad 1000 godzin.
Ten, po 24h drenuje baterię do zera😮
Sprawdzam go sobie na zasilaczu i ku mojemu przerażeniu pobiera prawie 200mA nie będąc nawet włączonym.

No to wiemy wszystko, teraz jak to naprawić?
Odkręcamy śrubki, demontujemy osłonę przycisków, zdejmujemy membranę oraz folię z przyciskami typu "Dome switch"
Wyciągamy moduł elektroniczny, który z jednej strony ma płytkę PCB z padami pod przyciski, a z drugiej plastikową osłonę z laserem i dwoma sprężynkami przenoszącymi zasilanie z baterii.
Szybko sprawdzam sobie polaryzację zasilania i podpisuję piny, aby było mi łatwiej potem testować ✅

Jak większość sprzętów mil-spec, ten też ma zabezpieczenie antywstrząsowe 🫨Przecież można tego Eotecha zamontować na takim PKM i musi się nie rozpaść po 3 taśmach 200 nabojowych.
Tutaj tym zabezpieczeniem jest porządna zalewa z czarnej i nieco gumowatej mazi.
Aby dostać się do środka należy mieć sprytny plan.
Ja na szczęście taki mam.
Plan tak sprytny, że gdyby był zwierzęciem, moglibyśmy dać mu rudą sierść, puszysty ogonek i nazywać go liskiem 🦊

Po usunięciu części zalewy od góry modułu, naszym oczom ukazuje się małe złącze goldpinowe, które lutowane jest w technologii SMD do płytki z padami pod przyciski.
Tą zewnętrzną płytkę nazwijmy sobie "Zasilającą" ⚡
Po odrobinie zabawy w chirurga pod mikroskopem odlutowuję to złącze od płytki zasilającej i mogę ją delikatnie usunąć z resztkami zalewy.
Potem czyszczenie i szybka inspekcja komponentów, wszystko śmiga.
Ta płytka zawiera mikrokontroler obsługujący przyciski, oraz przetwornicę zasilającą całą pozostałą elektronikę.
Podaję zasilanie na tą płytkę i okazuje się że będzie jeszcze większa jazda niż myślałem🚴‍♀
Podejrzewałem częste uszkodzenie - pęknięty i zwarty wewnętrznie kondensator MLCC przetwornicy, ale niestety, tu wszystko działa elegancko.

No to dłubiemy dalej i usuwam zalewę z płytki "laserowej".
Kiedy mam już ładnie odkryte PCB, zasilam płytkę i z pomocą kamery termowizyjnej widzę od razu w czym problem.
Otóż eotechy również mają zabezpieczenie przed odwrotną polaryzacją baterii w postaci przepustowego mosfetu wejściowego 🔋
Jak się okazuje, ten oryginalny już sobie odpuścił i postanowił pójść na zwarcie, grzejąc się i rozładowując baterię.
Dziada zlokalizowałem, wymieniłem na nowy (W diagnozie pomógł jeszcze inny eotech ze złomu) i sprzęt przestał podjadać w nocy.
Po złożeniu wszystkiego i wlaniu nowej zalewy złożyłem cały sprzęt i sprawdziłem czy aby na pewno działa.
Na szczęście przyciski grają, holograf świeci i regulacja jasności działa.
Sprzęt pakuję i wysyłam, a od każdej drużyny pobieram po 200zł i słucham Państwa! 😂
(kiedyś to były teleturnieje... 🥱)

Może wy macie chorego eotecha?
Chętnie się nim zaopiekuję :)
Dobrego tygodnia! 😈

Siemano!Ostatnio w relacji zadałem wam pytanie, jaki temat chcielibyście zobaczyć w następnym poście i większość z was o...
02/02/2026

Siemano!
Ostatnio w relacji zadałem wam pytanie, jaki temat chcielibyście zobaczyć w następnym poście i większość z was optowała za falownikami 🌊
Lecimy dziś zatem z usterką dużego falownika od wrzeciona frezarki CNC z jakże znanej i lubianej już przeze mnie firmy - HAAS😭

Vector drive 20HP, bo tak się ten potwór nazywa, to taki zintegrowany zasilacz DC i falownik w jednym.
Generuje on zasilanie 320VDC dla wszystkich mniejszych sterowników i falowników od poszczególnych osi.
Dodatkowo steruje obrotami wrzeciona - czyli tego głównego silnika z frezem, które "rżnie" w metalu ⚒

Ten ciekawy przypadek trafił do mnie z usterką, którą można byłoby opisać "nie włącza się"
W przypadku tych dużych falowników "włączenie się" oznacza, że po otrzymaniu zasilania, układ soft-start ładuje bank kondensatorów i po osiągnięciu odpowiedniego napięcia przełącza zasilanie na bezpośrednie, wydając przy tym głośne kłapnięcie przekaźnikami/stycznikiem w środku.
Ale sprawa, jak zwykle, okazała się dużo bardziej zagmatwana... 🕵

Falownik jest zasilany z 3 faz, ale o obniżonym napięciu. Mamy tu zasilanie 3x230V.
Zgadza się, MIĘDZYFAZOWE 230V.
To znaczy że gdyby skombinować przewód neutralny, to napięcie na jednej fazie wynosiłoby około 130VAC.
Normalnie w maszynie siedzi transformator 3x400/3x230, ale ja takiego nie mam.
Na szczęście, mam jedną fazę 230V w przedłużaczu :P
A po analizie ścieżek, wiem że zasilanie całego falownika idzie z zacisków A i C, więc wystarczy mi jedna faza by ożywić logikę, a zacisk B idzie z pozostałymi prosto na prostownik sześciopulsowy, więc mogę ten zacisk całkiem pominąć.
W zasadzie mogę też pominąć sieć i zasilić całość z mojego genialnego zasilacza 0-600V, 0-2,6A 😁

No to zasilamy!
Widzę coś bardzo ciekawego 👾
Urządzenie pobiera prąd i ładuje kondensatory.
Logika wstaje - przetwornica ma swój osobny prostownik, więc całe sterowanie wstaje poprawnie za każdym razem.
Układ soft start ładuje kondensatory powoli, ale po kilku sekundach przestaje...
Zazwyczaj soft-start ma bezpośredni obwód zasilanie-rezystor-kondensator-zasilanie, nie powinien więc przestać się ładować.
Po kilku cyklach włącz/wyłącz zasilanie udało mi się mimo wszystko dobić do pełnego napięcia 320VDC a i tak przekaźnik ani myśli kłapnąć.
W tych falownikach bardzo często pada układ pomiaru napięcia na szynie DC, pomyślałem że może falownik źle odczytuje napięcie i dlatego nie pomija soft-startu po naładowaniu kondensatorów.
Okazało się, że miałem rację, ale tylko częściowo :D
Po wymianie układów (izolowany wzmacniacz operacyjny i wzmacniacz buforowy), naładowanie kondensatorów faktycznie skutkuje załączeniem falownika i "kłapnięciem" soft startu 🥳
Mamy więc sukces, to czemu częściowo?
Otóż dalej mam efekt "stosunku przerywanego" - muszę przejść kilka cykli zasilania, aby naładować kondensatory 🥲
Fizycznie w maszynie nie jest to takie proste, więc nie mogę tego tak zostawić.
Po głębszej analizie odkryłem, że w tym cudzie amerykańskiej inżynierii układ soft-start ma dodatkowy tranzystor.
Jest on w SZEREGU z rezystorami mocy w układzie soft-start.
I jest to całkiem sprytne rozwiązanie.
Tranzystor jest domyślnie włączony - po zasileniu, prąd ładowania kondensatorów idzie przez rezystory mocy i przez ten tranzystor właśnie.
Kiedy kondensatory się naładują, tranzystor się wyłącza, więc nie ma możliwości, że podczas pracy jakikolwiek prąd popłynie przez rezystory soft-startu.
A jest to sprytne dlatego, że w wypadku awarii przekaźników/stycznika, urządzenie się po prostu wyłączy i nie spali nam układu soft start, próbując pracować, zasilane przez rezystory 🔥

Na płytce sterującej, mamy mikrokontroler Atmega, który steruje transoptorem, który załącza nasz tranzystor soft-startu.
Patrząc na sygnały z mikrokontrolera, widzę, że podczas ładowania kondensatorów, mam cały czas stan wysoki, a jednak w pewnym momencie tranzystor się wyłącza 🤔
Podejrzewałem więc uszkodzony tranzystor, ale finalnie okazało się, że to transoptor był źródłem problemu.
Pracował na tyle by na chwilę załączyć tranzystor, ale nie na tyle by podtrzymać jego pracę.
Zamówiłem nowe, wymieniłem, bingo!
Maszyna wstaje za każdym razem gdy podam zasilanie :D
To co, ktoś ma jeszcze jakieś Vector Drive do naprawy?
Zapraszam!

Come at me bro 😎
Dobrego tygodnia 😈

Siemano!Pozostajemy w klimatach militarnych, dziś atakujemy latarkę Surefire M340 z żarnikiem KM1-E 🔦Objawy ?Świeciła i ...
28/01/2026

Siemano!
Pozostajemy w klimatach militarnych, dziś atakujemy latarkę Surefire M340 z żarnikiem KM1-E 🔦
Objawy ?
Świeciła i przestała 😂

Co sprawdzamy najpierw?
Rozkręcam ją do podstawowych 3 elementów -> włącznik, korpus, i "główka".
Włącznik sprawdzam testerem ciągłości - działa bez zarzutu 👍
Korpus z włącznikiem - jest w porządku, bardzo niska rezystancja (czasem wdaje się brud/wyciera się gwint) między włącznikiem a korpusem i rośnie rezystancja "minusa"
Sprawdzam główkę z zasilacza - świeci!
Co jest kurde :P
A, nie, jednak nie świeci.
A jednak Mruga 🤔
Okej, już wiem wszystko.
Niestety musimy rozebrać całą główkę, wyjąć wszystkie płytki i poprawić luty na wszystkich złączach.
Coś gdzieś pękło i już nie łączy, chyba że poruszam/potrząśniemy latarką.
Usuwam klej i odkręcam pierścień mocujący soczewkę, wyciągam szybkę, uszczelkę, soczewkę i plastiki pozycjonujące, ukazuje mi się płytka z diodami (latarka ma tryb światła widzialnego i IR) 🦇
Odlutowuję cztery piny po stronie płytki z diodami i z tyłu wychodzi ładna "kanapka" dwóch płytek zasilających.
Po około 3 godzinach (!) szukania, lutowania, składania i testowania wszystkiego znajduję oprócz 4 poluzowanych złączy 3 ścieżki, które pękły w niemal niewidoczny sposób w niedalekiej odległości od tych złącz. Finalnie składam całość do kupy, odpalam i świeci!
Sprawdzam dla pewności wszystkie tryby, ale na szczęście zarówno IR jak i światło białe dają z pełną mocą.
Przy samym skręcaniu natomiast, udało mi się uszkodzić szybkę i tą muszę teraz na swój koszt wymienić... 🔨
To na szczęście da się zamówić i dorobić bez większego problemu :)

Czy ta naprawa była dla mnie opłacalna?
Totalnie nie, choć wiadomo, że teraz jestem bogatszy o doświadczenie, dzięki któremu następne naprawię dużo szybciej 📖
I tak to traktuję, jako cenną lekcję i ciekawy przypadek serwisowy, który przynajmniej mogę opisać tutaj :)

Dobrego tygodnia 😈

No to siemanko noworoczne :DZaczynamy rok od całkiem ciekawego przypadku - trafił do mnie zestaw dwóch noktowizorów PVS1...
14/01/2026

No to siemanko noworoczne :D
Zaczynamy rok od całkiem ciekawego przypadku - trafił do mnie zestaw dwóch noktowizorów PVS14 ! 🌃
Jaki problem?
Lewy śmiga aż miło, a prawy po jakimś czasie zaczyna mrugać, przestaje działać regulacja gainu i w końcu się wyłącza.

Jak ugryźć coś takiego? 🤤
Opis usterki brzmiał mi od początku jak jakiś problem z zasilaniem.
Zazwyczaj, jeśli wszystko działa poprawnie przez jakiś czas a potem zaczynają się problemy, możemy zacząć nasze dochodzenie od termiki.

Co siedzi w takim PVSie?
Otóż niewiele 🕵️‍♂️
Urządzenie przyjmuje jedną baterię AA i ma wbudowaną przetwornicę step-up, która następnie zasila nam bezpośrednio tubę fotopowielacza.
Dodatkowo mamy tam kilkupozycyjny przełącznik trybu pracy, dodatkowy oświetlacz, potencjometr od gainu i jakiś układ, zapewne wzmacniacz operacyjny, który daje sygnał napięciowy poprzez pigtail (to ta mała płyteczka na 3 zdjęciu) do tuby jak sterować wzmocnieniem.
Moje podejrzenie padło na duże kondensatory MLCC w sekcji zasilania, może to one się przegrzewają i powodują mruganie?
Wymieniłem je od razu na nowe (przed przetwornicą mamy 10uF a za 3x20uF) ale niestety nie mogłem zweryfikować czy problem zniknął. Po prostu nie zawsze się pojawia i u mnie się nie pojawił, podczas kilku kolejnych testów.

To może naprawione?
Zawsze jak mamy dwa identyczne sprzęty a tylko z jednym jest problem, warto sprawdzić, czy czegoś nie da się zamienić :)
Zauważyłem, że ten nieszczęsny prawy PVS pobierał więcej prądu od tego lewego, tak o 20% więcej.
Zamieniłem płytki zasilające z lewego i prawego, żeby sprawdzić czy to w ogóle kwestia elektroniki, czy jednak samej tuby.
I potwierdziło się najgorsze - po zamianie, ta prawa tuba dalej miała większy pobór i niestety uszkodzenie jest w samym fotopowielaczu :(
Tuba jest zamknięta próżniowo a elektronika jest w zalewie, bo produkuje się tam wysokie napięcie do zasilenia płytki mikro-kanalikowej.
Sprzęt zmontowałem, klienta o wszystkim poinformowałem i temat zamknąłem.

A teraz pytam, czy ktoś ma uszkodzoną tubę, którą mógłbym rozebrać na części pierwsze i sprawdzić, czy jest naprawialna? 😀
Serio, ktoś, coś? 😁

Przy okazji poznałem fajnego gościa, z którym mogłem wymienić się wiedzą - Promelechus Custom Workshop
Gość składa naprawdę fajne zestawy NVG w dobrych cenach, wpadnijcie do niego, zostawcie lajka, a jak macie wolny hajs, to może i kupcie sobie noktowizor :D

Dobrego tygodnia 😈
Bravo six, going dark!

Siemanko w ostatnim poście w starym roku! :DNa koniec wrzucimy sobie usterkę geodezyjnego odbiornika GPS 🍄Co się dzieje?...
30/12/2025

Siemanko w ostatnim poście w starym roku! :D
Na koniec wrzucimy sobie usterkę geodezyjnego odbiornika GPS 🍄
Co się dzieje?
Nie ładuje po usb.
Dlaczego?
Piny w gnieździe zgniecione, plastik popękany 🔨
Trzeba wymienić gniazdo!
Rozkręcam obudowę, wyciągam delikatnie płytki, odpinam anteny (zawsze sobie opisuję markerem) i sprawdzam co to za potworek.
Gniazdo USB-C jest lutowane do płytki, która flat-flexem przechodzi do złącza.
Samo gniazdo jest w metalowej obudowie, która łapie je od spodu dodatkowo klipsem. Rozpinam wszystko delikatnie, odlutowuję gniazdo.
Potem rozgrzewam tą metalową osłonę i wydłubuję ostrożnie resztki oryginalnego gniazda.
Teraz kanapka 🥪
Wsadzam nowe gniazdo do metalowej obudowy i kleję. Wypinam metalowy klips i lutuję cały zestaw do PCB.
Składam wszystko, wpinam USB i...
Ładuje 😎
Fajerwerki jutro :P

Dobrego nowego roku! 😈

Dzień 24 - dotrwaliśmy :DDziś, na koniec nie będzie jednej konkretnej usterki, tylko raczej ogólny trend - starzenie się...
24/12/2025

Dzień 24 - dotrwaliśmy :D
Dziś, na koniec nie będzie jednej konkretnej usterki, tylko raczej ogólny trend - starzenie się sprzętu 👴
Bo nie każda usterka to „BUM”, zwarcie i spektakularne wybuchy 💥
Bardzo często sprzęt po prostu się starzeje. Powoli. Podstępnie 👿

Co się starzeje najczęściej?

- Kondensatory elektrolityczne – wysycha elektrolit → spada pojemność, rośnie ESR. Efekt? Niestabilne zasilanie, resetowanie, brum, brak startu 🪫
- Luty i połączenia – zmęczenie termiczne, mikropęknięcia, słaby kontakt. I tutaj podkreślam - to nie jest ZIMNY LUT. Zimny lut to wadliwe połączenie wykonane w fabryce, np na skutek złego profilu termicznego przy lutowaniu.
A nasze usterki to najczęściej po prostu pęknięcia 💔
Konektory i styki – Wielokrotne wpinanie i wypinanie, korozja, utlenianie. A potem degradacja plastiku, pękające i nie trzymające porządnie złącza 🔌
Przekaźniki – wypalone styki, wysoka rezystancja przewodzenia 🔥
Elementy półprzewodnikowe – praca latami blisko granic wytrzymałości skraca ich życie.💀

Dlaczego nam przeszkadza?
Bo sprzęt zachowuje się zupełnie losowo, działa postawiony na boku, albo dopiero jak się rozgrzeje...

Jak diagnozować i naprawiać?
Podążając po nitce do kłębka, zaczynając od tego czy urządzenie w ogóle próbuje działać i szukając co mu w tym przeszkadza.
Napięcia.
Zawsze sprawdzamy napięcia :)

I tym optymistycznym akcentem kończymy tegoroczną serię, dzięki że byliście ze mną, dzięki że to czytaliście i komentowaliście ❤
Życzę wam w tym okresie świątecznym odpoczynku, dobrego jedzonka, i czasu spędzonego tak jak wam będzie najprzyjemniej.
I fajnych prezentów, możecie się tu pochwalić co dostaliście :D

Postaram się jeszcze przed nowym rokiem wrzucić tu jeden post, także wpadnijcie tak koło 29-30.12 😅

Wesołych świąt!

P.S - A jakbyście się chcieli dorzucić do mojego prezentu, to w komentarzach jest link do "kupmikawy" - z góry dzięki! ☕

Dzień 23 - Post GOŚCINNY kolegi Filip Cichowski  - to elektro-świr co najmniej mojego kalibru i mega mózg który mi czase...
23/12/2025

Dzień 23 - Post GOŚCINNY kolegi Filip Cichowski - to elektro-świr co najmniej mojego kalibru i mega mózg który mi czasem pomaga :D

A teraz jego temat - wybuchające filtry przeciwzakłóceniowe 💥

W polskiej pomiarówce spotkamy filtry sieciowe z zakładów *Silesia*.
Schemat na obudowie ładnie wyjaśnia działanie – dławik tłumi zakłócenia wspólne (common-mode), czyli takie pojawiające się na L i N względem PE.
Dwa kondensatory typu *Y* tworzą ścieżkę niskiej impedancji do uziemienia dla prądów w.cz.
Kondensator typu *X* tłumi zakłócenia różnicowe (differential-mode), czyli takie, między L a N.
Działa jak bocznik dla prądów w.cz., umożliwiając ich przepływ poza odbiornikiem.

*Jakie są z nimi problemy?*

Filtry te zawierają kondensatory papierowe. Obudowa filtru była wypełniana smołą, a całość zamykano żywicą epoksydową.
Po latach żywica pęka i do wnętrza dostaje się wilgoć. Kondensatory dostają upływności i...

*Wyobraźmy sobie następującą historię.*

Pan Zdziś postanowił uruchomić częstościomierz wyniesiony 30 lat temu z *ZURiTu*. O ochronie przeciwporażeniowej można zapomnieć - w domu ma starą, dwuprzewodową instalację z zerowaniem oraz bezpieczniki topikowe, watowane gwoździem. Nieświadomy, odpala sprzęt, a że kondensator między L a PE miał upływ - Zdzisia razi prąd. ⚡
Chłop przeżył, lecz upadł i się poobijał. Teraz musi leżeć w łóżku ubrany w rękawiczki z kota i nacierać się sadłem z borsuka. 😵

To oczywiście przypadek skrajny – zwykle filtr wybucha z wielkim hukiem lub powoli się rozpręża, obrzygując wszystko smołą.
Filtr wymieniamy na nowoczesną konstrukcję fabryczną, zrobioną na kondensatorach foliowych, albo wycinamy, licząc się z większym poziomem zakłóceń.
Na smołę pomoże benzyna lub WD 40.

*Podobnie jest z kondensatorami RIFA.*
Surstrommingi to nie najgorsza rzecz, jaką dali światu Szwedzi - Moim zdaniem są to kondensatory papierowe.
Społeczność *EEV Blog* często żartuje, że rozwinięciem nazwy *RIFA* jest „*replace if found, always!”
Obudowa kondensatora to też żywica, która po latach pęka i pojawia się upływ.
Sporo sprzętu od *Tektronixa* naprawiłem, po prostu zastępując *RIFy* kondensatorami polipropylenowymi *WIMA* albo *Wurth Electronic*.

Dzień 22: Na koniec kalendarza, chciałem zamieścić kilka postów GOŚCINNYCH od znajomych elektroników - nie wszystkim uda...
22/12/2025

Dzień 22: Na koniec kalendarza, chciałem zamieścić kilka postów GOŚCINNYCH od znajomych elektroników - nie wszystkim udało się coś napisać, ale mam dwa :)
Dziś Marek Suchanek, który prowadzi Dziwne, u mnie działa - Markowy serwis.
Mega ogarnięty gość, więc zerknijcie do niego i zostawcie lajka :)

A teraz temat dnia - Sucha pasta i domowa hodowla „kotów” kurzowych 🐈💨

Każdy sprzęt generuje ciepło. Zasada jest prosta: im więcej mocy, tym więcej ciepła, którego trzeba się pozbyć. Pomagają nam radiatory, wentylatory, ciepłowody i – najważniejsza w tym układzie – pasta termoprzewodząca 🌡️
Twój sprzęt „muli”, wyłącza się bez powodu albo szumi tak, że nie słyszysz własnych myśli? 🤯
Winne są zazwyczaj dwa czynniki: brak konserwacji i... kurzowe koty mieszkające w środku.

Skąd się bierze ten problem?
✅ Niewidzialny wróg: Nawet jeśli masz w domu czysto, mikro-drobinki kurzu i tak osadzają się wewnątrz obudowy. Z czasem tworzą szczelną barierę, która zatyka wentylację.
✅ Warunki pracy: To, jak szybko zbiera się kurz, zależy od tego, czy sprzęt stoi na podłodze, jaka jest wilgotność i czy w domu są palacze (kurz zmieszany z dymem to najgorsza zmora serwisantów! 🚭).
✅ Ząb czasu: Pasta termoprzewodząca z czasem wysycha, twardnieje i traci swoje właściwości, a łożyska w wentylatorach po prostu się zużywają.

Jak zdiagnozować pacjenta? 🧐
1️⃣ Sygnały ostrzegawcze: Sprzęt sam da Ci znać – zacznie spowalniać (thermal throttling), wyrzucać błędy lub po prostu się wyłączy.
2️⃣ Rzut oka do środka: Sprawdź, czy wentylatory kręcą się lekko i czy nie ma tam „ciał obcych”.
3️⃣ Test pasty: Jej konsystencja powinna przypominać pastę do zębów. Jeśli jest twarda jak kamień lub się kruszy – czas na zmiany!
(Pamiętaj: prawdziwa pasta do zębów nie nadaje się do chłodzenia! 😉).

Jak naprawić i zapobiegać?
🛠️ Wymiana i czyszczenie to podstawa, ale uważaj – podzespoły są bardzo delikatne! Jeśli nie czujesz się na siłach, oddaj sprzęt w ręce profesjonalisty.
📅 Pastę warto wymieniać co ok. 2 lata (przy intensywnej pracy).
📅 Przegląd chłodzenia i odkurzanie wnętrza – raz w roku.
Twoje urządzenie Ci za to podziękuje ciszą i stabilną pracą! 💻✨

Do jutra 😈

Dzień 21 - brak podświetlenia ekranu 🌑Wszystkie wyświetlacze z jakich korzystamy na co dzień, poza matrycą wyświetlającą...
21/12/2025

Dzień 21 - brak podświetlenia ekranu 🌑

Wszystkie wyświetlacze z jakich korzystamy na co dzień, poza matrycą wyświetlającą kolorowe piksele mają też podświetlenie. Czasem jest realizowane za pomocą LEDów, czasem świetlówek CCFL, ale zawsze nasz wyświetlacz będzie potrzebował jakiegoś źródła światła o regulowanej mocy.

Jak i dlaczego się uszkadzają?
W przypadku LEDów:
- Uszkadza się jedna dioda (przegrzanie) i eliminuje cały string/segment w którym się znajduje 🔥
- Uszkadza się przetwornica zasilająca LEDy, pada rezystor pomiarowy, klucz, driver albo pojawia się zalanie 🤷

W przypadku CCFL
- Mamy generator wysokiego napięcia (napięcie zapłonu może dochodzić do 2kV) więc łatwo o wszelkiego rodzaju przebicia przewodów, uzwojeń, ścieżek, które zamiast zaświecać świetlówkę, będą np zwierać wyjście z transformatora, albo wyładowania będą strzelać do masy ⚡
- Same świetlówki na skutek długotrwałej pracy będą się starzeć i będzie trudniej je odpalić oraz będą słabiej świecić ☁

Dlaczego nam to przeszkadza?
Nasze urządzenie włącza się i działa, ale nic nie widać na wyświetlaczu.
Albo nie włącza się wcale 🤣

Jak zdiagnozować?
Włączamy sprzęt i sprawdzamy wyświetlacz, oświetlając go sobie z różnych kątów - powinniśmy widzieć ikonki.
Jeśli wiemy że to podświetlenie to sprawdzamy:

Dla LEDów najpierw same diody, jeśli da się do nich łatwo dostać.
Szukamy śladów uszkodzeń mechanicznych/zalań taśm, przewodów, złącz.
Diagnozujemy przetwornicę/driver

Dla CCFL
Sprawdzamy czy nie mamy przebić do masy, rezystancję izolacji uzwojeń trafa.
Układy inwerterów CCFL często pracują w układzie rezonansowym, warto zmierzyć kondensator rezonansowy przy trafo, ale robimy to tylko jak obwód jest wyłączony.
Mierząc napięcie na tym kondensatorze podczas pracy możemy uszkodzić miernik (Wysokie napięcie) albo uszkodzić układ (dodatkowa pojemność wprowadzona sondą wybije układ z rezonansu)
Poza tym sprawdzamy tranzystory, drivery, zasilanie.

Jak naprawić?
LEDy - wymiana na takie same.
Nie ma co kombinować z zamiennikami, na wyświetlaczu to bardzo widać.
Driver - wymiana układu lub elementów mocy
Taśmy/złącza - czyszczenie, poprawa, wymiana
Przebite trafo - tylko nowe 🤷

Do jutra 😈

Dzień 20 - brak komunikacji!Bo tam gdzie płyną dane, tam płyną łzy serwisanta 😭Sprzęt z opisem "nie komunikuje się po US...
20/12/2025

Dzień 20 - brak komunikacji!
Bo tam gdzie płyną dane, tam płyną łzy serwisanta 😭

Sprzęt z opisem "nie komunikuje się po USB", "brak obrazu po VGA/HDMI", "nie widzi karty pomiarowej sterownika"?
Znacie to?
Linie komunikacyjne to bardzo wrażliwy temat, mamy dopasowanie impedancyjne, ekranowanie, długość ścieżek, zakłócenia.
Wiele rzeczy może pójść źle...

Co się dzieje i dlaczego?
- Brud, mechanika - komunikacja często wychodzi gniazdem "na świat" może oberwać syfem, zwarciem pinów w gnieździe albo wodą 💦
- ESD - uszkodzenia elementów znajdujących się przy linii danych - padają transile i zwierają linię do masy, uszkadzają się rezystory podciągające ⚡
- Terminacja - linie danych mają konkretną impedancję, którą powinien widzieć nadajnik/odbiornik. Gdy taki rezystor terminujący się uszkodzi - będą odbicia, straty, masakra 💀
- Elementy szeregowe - Najczęściej są to filtry ferrytowe i rezystory kompensujące. Mogą się uszkodzić przy okazji serwisu gniazda/innego układu na płycie a łatwo je przeoczyć 🔎
- Elementy aktywne - linie np HDMI wykorzystują układy, które aktywnie wzmacniają sygnał, aby można było go przesłać na większe odległości po opuszczeniu gniazda urządzenia. Nie każdy chce mieć telewizor metr od dekodera 🤷‍♂️
Te elementy też mogą się uszkodzić.

Dlaczego nam to przeszkadza?
Sprzęt nie działa w ogóle, nie "widzi" swoich elementów składowych, nie daje obrazu 🙈

Jak zdiagnozować?
Najpierw najprostsze - szukamy zwarć. Sprawdzamy ciągłość ekranowania przewodu i ścieżek.
Potem sprawdzamy rezystancję linii do sąsiednich i do masy. Zwarcia to problem, brak terminacji/dziwna rezystancja też.
Sprawdzamy elementy pasywne, filtry.
Na koniec odpalamy oscyloskop, lub cokolwiek co pozwoli nam zobaczyć "co w trawie piszczy" 🐁
Może się zdarzyć, że sygnał będzie dochodził do repeatera a za nim już nie, wtedy układ do wymiany.
I cierpliwość, dużo cierpliwości :P
Brak komunikacji to najbardziej upierdliwa z usterek 🤬

Jak naprawić?
Wymieniamy gniazda, uszkodzone układy, naprawiamy ścieżki.
Warto się wyposażyć w pewne, sprawdzone przewody i komputer z możliwością komunikacji po danym złączu/sygnale aby sprawdzić poprawność działania po naprawie.

Do jutra 😈

Adres

Kraków

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Okiem elektronika umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Udostępnij