29/03/2024
In electrical engineering, a capacitor is a device that stores electrical energy by accumulating electric charges on two closely spaced surfaces that are insulated from each other. The capacitor was originally known as the condenser,[1] a term still encountered in a few compound names, such as the condenser microphone. It is a passive electronic component with two terminals.
The utility of a capacitor depends on its capacitance. While some capacitance exists between any two electrical conductors in proximity in a circuit, a capacitor is a component designed to add capacitance to a circuit.
The physical form and construction of practical capacitors vary widely and many types of capacitor are in common use. Most capacitors contain at least two electrical conductors, often in the form of metallic plates or surfaces separated by a dielectric medium. A conductor may be a foil, thin film, sintered bead of metal, or an electrolyte. The nonconducting dielectric acts to increase the capacitor's charge capacity. Materials commonly used as dielectrics include glass, ceramic, plastic film, paper, mica, air, and oxide layers. Capacitors are widely used as parts of electrical circuits in many common electrical devices. Unlike a resistor, an ideal capacitor does not dissipate energy, although real-life capacitors do dissipate a small amount (see Non-ideal behavior). When an electric potential difference (a voltage) is applied across the terminals of a capacitor, for example when a capacitor is connected across a battery, an electric field develops across the dielectric, causing a net positive charge to collect on one plate and net negative charge to collect on the other plate. No current actually flows through the dielectric. However, there is a flow of charge through the source circuit. If the condition is maintained sufficiently long, the current through the source circuit ceases. If a time-varying voltage is applied across the leads of the capacitor, the source experiences an ongoing current due to the charging and discharging cycles of the capacitor.
The earliest forms of capacitors were created in the 1740s, when European experimenters discovered that electric charge could be stored in water-filled glass jars that came to be known as Leyden jars. Today, capacitors are widely used in electronic circuits for blocking direct current while allowing alternating current to pass. In analog filter networks, they smooth the output of power supplies. In resonant circuits they tune radios to particular frequencies. In electric power transmission systems, they stabilize voltage and power flow.[2] The property of energy storage in capacitors was exploited as dynamic memory in early digital computers,[3] and still is in modern DRAM.
လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာတွင် capacitor သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု လျှပ်ကာထားသော အနီးကပ်နေရာနှစ်ခုရှိ မျက်နှာပြင်နှစ်ခုတွင် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို စုဆောင်းထားခြင်းဖြင့် လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်သည့် ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ capacitor ကို မူလက condenser ဟုခေါ်သည်၊[1] condenser microphone ကဲ့သို့သော ဒြပ်ပေါင်းအမည်အနည်းငယ်တွင် ကြုံတွေ့နေရဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် terminals နှစ်ခုပါရှိသော passive အီလက်ထရွန်းနစ်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
capacitor ၏အသုံးဝင်မှုသည်၎င်း၏ capacitance ပေါ်တွင်မူတည်သည်။ ဆားကစ်တစ်ခုအတွင်း အနီးရှိလျှပ်ကူးပစ္စည်းနှစ်ခုကြားတွင် capacitance အချို့ရှိနေသော်လည်း၊ capacitor သည် circuit တစ်ခုသို့ capacitance ပေါင်းထည့်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။
ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပုံစံနှင့် လက်တွေ့ကျသော capacitors တည်ဆောက်ပုံများသည် ကျယ်ပြန့်စွာကွဲပြားကြပြီး capacitor အမျိုးအစားများစွာကို အသုံးများသည်။ capacitors အများစုတွင် သတ္တုပြားများ သို့မဟုတ် dielectric ကြားခံကိရိယာဖြင့် ပိုင်းခြားထားသော မျက်နှာပြင်များဖြင့် မကြာခဏဆိုသလို အနည်းဆုံး လျှပ်စစ်လျှပ်ကူးပစ္စည်း နှစ်ခုပါရှိသည်။ စပယ်ယာသည် သတ္တုပါး၊ ပါးလွှာသော ဖလင်၊ သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပုတီးစေ့ သို့မဟုတ် အီလက်ထရိုလစ် ဖြစ်နိုင်သည်။ nonconducting dielectric သည် capacitor ၏ အားသွင်းစွမ်းရည်ကို တိုးမြှင့်ရန် လုပ်ဆောင်သည်။ Dielectric အဖြစ် အသုံးများသော ပစ္စည်းများတွင် ဖန်၊ ကြွေထည်၊ ပလပ်စတစ် ဖလင်၊ စက္ကူ၊ mica၊ လေနှင့် အောက်ဆိုဒ် အလွှာများ ပါဝင်သည်။ capacitors များကို ဘုံလျှပ်စစ်ပစ္စည်းအများအပြားတွင် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းများ၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ Resistor နှင့် မတူဘဲ၊ စံပြ capacitor သည် စွမ်းအင်ကို ဖြုန်းတီးခြင်းမရှိသော်လည်း၊ လက်တွေ့ဘဝ capacitors များသည် အနည်းငယ်သာ ကွဲထွက်သွားသည် (စံပြမဟုတ်သော အပြုအမူကို ကြည့်ပါ)။ capacitor ၏ terminal များကိုဖြတ်၍ လျှပ်စစ်အလားအလာကွာခြားချက် (ဗို့အား) ကိုသက်ရောက်သောအခါ ဥပမာအားဖြင့် capacitor သည် ဘက်ထရီတစ်လုံးနှင့် ချိတ်ဆက်သောအခါ၊ လျှပ်စစ်စက်ကွင်းသည် dielectric ကိုဖြတ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ပန်းကန်တစ်ခုတွင် net positive charge နှင့် net negative တို့ကို စုစည်းစေပါသည်။ အခြားပန်းကန်ပြားပေါ်တွင်စုဆောင်းရန်အခကြေးငွေ။ dielectric မှတဆင့် အမှန်တကယ် စီးဆင်းခြင်းမရှိပါ။ သို့သော်၊ အရင်းအမြစ်ပတ်လမ်းမှတဆင့်အားသွင်းစီးဆင်းမှုရှိသည်။ အခြေအနေအား လုံလုံလောက်လောက်ကြာအောင် ထိန်းသိမ်းထားပါက ရင်းမြစ်ပတ်လမ်းမှ လျှပ်စီးကြောင်း ရပ်တန့်သွားသည်။ capacitor ၏ ထိပ်တွင် အချိန်-ကွဲပြားသော ဗို့အားကို သက်ရောက်ပါက၊ အရင်းအမြစ်သည် capacitor ၏ အားသွင်းခြင်းနှင့် ထုတ်လွှတ်သည့် လည်ပတ်မှုများကြောင့် ရင်းမြစ်သည် လည်ပတ်နေသော လျှပ်စီးကြောင်းကို ခံစားရသည်။
လီဒင်အိုးများဟုလူသိများသည့် ရေဖြည့်ဖန်အိုးများတွင် လျှပ်စစ်အားကို 1740 ခုနှစ်များအတွင်း အစောဆုံးပုံစံဖြင့် ဖန်တီးဖန်တီးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်၊ capacitors များသည် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းများတွင် လျှပ်စီးကြောင်းများကို ဖြတ်တောက်ရန် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာကြသည်။ analog filter ကွန်ရက်များတွင် ၎င်းတို့သည် ပါဝါထောက်ပံ့မှု၏ အထွက်ကို ချောမွေ့စေသည်။ ပဲ့တင်ထပ်သော ဆားကစ်များတွင် ၎င်းတို့သည် ရေဒီယိုများကို သီးခြားကြိမ်နှုန်းများသို့ ချိန်ညှိပေးသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပို့လွှတ်မှုစနစ်များတွင် ၎င်းတို့သည် ဗို့အားနှင့် ပါဝါစီးဆင်းမှုကို တည်ငြိမ်စေသည်။ အစောပိုင်း ဒစ်ဂျစ်တယ်ကွန်ပြူတာများတွင် စွမ်းအင်သိုလှောင်မှုအား capacitors ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို အသုံးချပြီး ခေတ်သစ်ဒရမ်မာတွင် ရှိနေသေးသည်။
ZarNi
(Electrical & Mechanical Engineer)
