02/01/2025
පරිගණකයක් එකලස් කිරීමේදී නිවැරදිව ප්රොසෙසරයක් තෝරාගන්නේ කොහොමද?
=======================================
සෑම පරිගණකයකටම motherboard එකක් අවශ්යයි. ඒවගේම සෑම motherboard එකකටම ප්රොසෙසර් එකක් එහෙම නැත්නම් අපි කවුරුත් දන්න විදිහට කිව්වොත් CPU එකක් අවශ්යයයි. මේක ගහට පොත්ත වගේ එකට බැදිල තියෙන කාරණයක්. ඉතින් පරිගණකයක් එකලස් කිරීමේදී ප්රොසෙසර් එකක් තෝරාගන්නා විට ඔහේ කවුරුත් ගත්ත පලියට ඒ ජාතියේම ප්රොසෙසර් එකක් නැත්නම් computer shop එකේ එක්කෙනා කිව්ව පලියට අරගෙන හරියන්නෙ නෑ. පරිගණකය හරහා තමන් කරන්න යන කාරණය අනුව පරිගණකයට install කරන්න බලාපොරොත්තුවෙන software අනුව හොද ප්රොසෙසර් එකක් මිලදී ගන්න ඕන. අපි අද බලමු ප්රොසෙසර් එකක් මිලදී ගැනීමේදී ඔබ විසින් සැලකිය යුතු කරුණු මොනවාද කියලා. ඊට කලින් අපි බලමු වෙළදපලේ අපිට ගන්න තියෙන ප්රොසෙසර් මොනවාද කියලා.
Desktop Processors
Desktop Processors නැත්නම් Desktop CPUs නිර්මාණය කරල තියෙන්නෙ desktop පරිගණක සදහා ඒ කියන්නෙ System Unit, Monitor, Keyboard, Mouse වෙන වෙනම දකින්න ලැබෙන පරිගණක සදහා. මෙම CPU, ලැප්ටොප් සහ servers පරිගණක වල දක්නට ලැබෙන processors මෙන් එකම කාර්යක් සිදුකරන අතර නමුත් desktop පරිගණක භාවිතා කරන්නන්ගේ අවශ්යතා හැසිරවීමට desktop CPU ටිකක් වෙනස් ලෙස ගොඩනගා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස desktop Processor නිර්මාණය කිරීමේදී ලබාදෙන එක් ප්රධානතම වාසි වනුයේ ඉහල තාපයකට ඔරොත්තු දෙන ආකරයටත් overclock කිරීමට හැකිවීමත් වෙයි. දැන් බලයි මොකද්ද මේ overclock කරනවා කියන්නෙ කියලා.Processor එකෙහි සදහන් සම්මත Processor speed එකට වඩා වැඩියෙන් වැඩකිරීමට සැලැස්වීමයි. සෑම processor එකක්ම නිෂ්පාදනය කිරීමේදී එහි නිශ්චිත speed එකක් එහෙම නැත්නම් clock rate එකකට වැඩකරන විදිහට තමයි නිෂ්පාදනය කරල එවන්නෙ. නමුත් BIOS configuration හරහා ඔබට එම සම්මත speed එකට වඩා වැඩි වේගයකින් වැඩකරන ආකරයට සකස් කරන්න පුලුවන්. ඒ කියන්නෙ processor එක තත්පරයකට සිදුකරන කාර්යයන් ප්රමාණය වැඩිකරගන්න පුලුවන්. මේක තමයි සරලව overclock කරනවා කියන්නේ.
Mobile Processors
Mobile Processors මූලික වශයෙන් නිෂපාදනය කරල තියෙන්නෙ මොබයිල් උපාංග එනම් laptop, smarphone සහ tablet වැනි පහසුවෙන් එහා මෙහස් ගෙනයාහැකි උපාංග සදහා. Desktop processors වලට සාපේක්ෂව mobile processors අඩු බලයක් සහ ක්රියාත්මක වීමේදී අඩු වේගයක් තමයි දක්නට ලැබෙන්නෙ. ඒකට හේතුව ප්රධාන වශයෙන් mobile devices වල ඇති බැටරියෙහි ආරෝපණ කාලය එනම් battery power එක ඉතිරි කරගැනීම සදහා.
Server Processors
Servers Processors විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කරල තියෙන්නෙ ඉහල විශ්වාසනීයත්වයක් සදහා ඒ කියන්නෙ මේ ප්රොසෙසර් නිෂ්පාදනය කරල තියෙන්නෙ ජනිතවන ඉහළ තාපයකට සහ වැඩසටහන් විශාල ප්රමාණයකින් හෝ එකවර එන උපදෙස් විශාල ප්රමාණයක් ඉතාම ඉක්මණින් සිදුකල හැකි ආකාරයට මොකද යම්හෙයකින් මේ කාර්යන් නිසිආකාරයෙන් සිදුකල නොහැකිව processor එක fail වුවහොත් මුලු පරිගණකයම අකර්මණ්ය වන නිසා. උදාහරණයක් ලෙසට ප්රොසෙසර් දෙකකින් එකවර වැඩකල හැකි dual processor servers නිර්මාණය කරල තියෙන්නෙ එකවර දත්ත විශාල ප්රමාණයක් process කරන්න පුලුවන් ආකරයට.
ඉතින් මේ ප්රොසෙසර් 3 තමයි අපිට වෙළදපලේ මූලික වශයෙන් ගන්න තියෙන ප්රොසෙසර් වර්ග තුන. අපි දැන් බලමු processor එකක් මිලදීගැනීමේදී සලකාබැලිය යුතු ප්රධාන කාරණා මොනවාද කියලා.
Cores ගණන
අපි කවුරුත් දන්න intel වෙළද නාමය යටතේ පැමිණි Pentium 4, Pentium D දක්වාම processor වල දක්නට ලැබුනේ physical එක processor එකක් පමණයි. නමුත් intel නාමය යටතේ ඊට පසුව පැමිණි සෑම processor එකක් තුලම එකම ප්රොසෙසර් එක තුල logical processors ආකරයට processor package එකක් ලෙස තමයි නිර්මාණය කරල තියෙන්නෙ. හරියට එක් ලිපක් තියෙන ගෑස් කුකර් එකක් භාවිතා කර කර ඉන්න ගමන් ලිප් දෙකක් තියෙන ගෑස් කුකර් එකක් භාවිතා කරන්න ගත්ත වගේ. එනම් වැඩසටහන් කිහිපයක් වුවත් එකවර වැඩකරන විටදී ඒ ඒ වැඩසටහන් වල දත්ත අනෙක් logical processors වලට බලපෑමක් නොවන පරිදි වැඩකල හැකි ආකරයට තමයි මේ multi core processors නිර්මාණය කරන්න පටන් ගත්තෙ. මේ logical processors කිහිපයක් තියෙන් ප්රොසෙසර් core 2 හි සිට 8 ක් දක්වා සමහරක් විට gaming PC වල එනම් high end processors වල ඊට වඩා වැඩි වන අයුරින් නිර්මාණය කිරීමට වගබලාගෙන තියෙනවා. මේ cores එකකට වඩා වැඩි ගණනක් තිබීමෙන් කාර්යන් බෙදා වැඩකල හැකි නිසා පරිගණකය වේගවත්වීම සහ කාර්යක්ෂම වීම වැඩිවෙලා තියෙනවා.
Cache Memory
මේක අපි කෑෂ් මෙමරි එක කියලත් හදුන්වනවා. මෙය බොහෝ දුරට පරිගණකය ප්රධාන මතකයට සමාන කරන්න පුලුවන්. මේක ප්රධාන වශයෙන් අපිට physically දකින්න පුලුවන් එකක් නෙමෙයි. ප්රොසෙසර් එකටම ඇතුලත් කරල නිර්මාණය කරල තියෙන මතකයක්. නමුත් මෙහි ධරිතාවය කුඩා වුනත් පරිගණකයේ ප්රධාන මතකයට වඩා වේගයෙන් ක්රියාකල හැකි මතක වර්ගයක්. පරිගණකයේ දැනට ධාවනය වෙමින් පවතින වැඩසටහන් වල ප්රොසෙස් කිරීමට ලබාගන්නා දත්ත වේගයෙන් මතකතබාගැනීමට හැකියාවක් cache මෙමරි එකට තියෙනවා. ඉස්සර processors වල මේ මතකය kilobytes වලින් තිබුනත් වර්තමානයේ processors වල මෙය megabytes වලින් තමයි දක්නට ලැබෙන්නෙ. මෙම මතකය විශාල වන තරමට ප්රොසෙස් කරන ලද දත්ත සහ නිතර නිතර ප්රොසෙස් කිරීමට ලබාගන්නා දත්ත විශාල ප්රමාණයක් මතකයේ තබාගැනීමට හැකිවනවා.
Socket එකෙහි ගැලපීම
ප්රොසෙසර් එකක් මිලදී ගැනීමේදී motherboard එකට processor එක සමබන්ධවන processor interface එක හෙවත් socket එකද ගලපාගැනීම මූලික දෙයක් විදිහටත් සලකාබලනු ලබනවා. ඔබ මිලදීගන්නා motherboard එක දැනටමත් තීරණය කරගෙන තිබෙනවානම් ඔබ මිලදීගන්නා processor එක motherboard එකේ දක්නට ලැබෙන socket එකට අනුකූලතාවයකින් යුතු වෙනවාද කියන එක ඉතා වැදගත්. මොකද විශේෂයෙන්ම intel සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන high end processors වල socket සාමාන්ය motherboard වල socket වලට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් වන ආකරයට තමයි නිෂ්පාදනය කරල තියෙන්නෙ. ඔබ processor එක මූලික කරගනිමින් පරිගණකයක් එකලස් කරනවානම් පවතින processor එක අලුතින් මිලදීගන්නා motherboard එකෙහි socket එකට ගැලපෙනවාද යන්න සොයාබැලීමත් ඉතා වැදගත්.
ඒකාබද්ධ කර ඇති ගැෆික් සැකසුම් ඒකක (intergrated graphic GPUs)
වර්තමානයේ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන බොහොමයක් processors වල graphic calculations එනම් ග්රැෆික් ප්රොසෙසින් සිදුකිරීම සදහා දියුණු කරනලද logical processors වෙනම දක්නට තියෙනවා. වෙනම logical graphic core එකක් තිබෙනවානම් ඔබට වෙනම graphic card එකක් සම්බන්ධ කිරීමකින් තොරව යම්තාක් දුරකට Photoshop, Corel DRAW වගේ applications වල ගැෆික් කාර්යන් බාධාවකින් තොරව සිදුකරගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඒ වගේම තරමක් ඉහල ගැෆික් processing එකක් සිදුකරන games පවා බාධාවකින් තොරව ධාවනය කරගැනීමේ හැකියාවත් තියෙනවා.
CPU එකෙහි සංඛ්යාතය (Frequency)
පරිගණකයේ processor එකෙහි සංඛ්යාතය මනිනු ලබන්නේ Hz වලින් වෙයි. එනම් පරිගණකයේ ප්රොසෙසර් එකට තත්පරයකදී විසදිය හැකි operations cycle ප්රමාණය මනිනු ලබන්නේ Hz වලින් වෙයි. අතීතයේදී මෙම frequency එක වැඩි වන තරමට ඉහල performance එකක් ලබාගැනීමට හැකිවුනා. නමුත් වර්තමානයේදී frequency එක ඉහලගිය තරමට ඉහල performance එකක් ලබාගන්න පුලුවන් වේවියයි කියා තර්ක කරන්න බෑ. සමහරක් ප්රොසෙසර් ක්රියාත්මක වීමේදි අවශ්ය වන මූලික පහසුකම් අඩු ප්රමාණයක් සපුරාගන්නා විටදී ඉහළ සංඛ්යාතයකින් යුතු processor එකක් ක්රියාත්මක වනවාට වඩා වේගයෙන් ක්රියාත්මක වනවායැයි කියා අපිට තර්කයක් ගොඩනගන්න පුලුවන්. ඒ නිසා ප්රොසෙසර් එකක් මිලදීගැනීමේදී එහි සැබෑ වේගයට frequency එක බලපාන එකම සාධකයක් නොවන බවට මතක තබාගන්න.
Thermal Design Power
ප්රොසෙසර් එකක් ක්රියාත්මක වීමේදී අධික තාපයක් නිකුත් කරනු ලබනවා. ඒ නිසා තමයි processor එකට ඉහලින් cooling system එකක් integrated කරල එවන්නෙ. මෙමගින් ප්රොසෙසර් එක ක්රියාත්මක වීමේදී processor එක කොපමණ තාප ප්රමාණයක් ලබාදෙනවාද යන්න පැහැදිලි කරනු ලබනවා. මෙය පරිගණකයේ performance එකට මූලික වශයෙන් වැදගත්වන බව මතක තබාගන්න. CPU එක සදහා cooling system එකක් භාවිතා නොකරන්නේ නම් හෝ ලබාදී ඇති සිසිලන උපාංග භාවිතා නොකරන්නේ නම් system unit එක සදහා සිසිලන උපාංග පද්ධතියක් භාවිතා කිරීම අනිවාර්ය වෙයි. මොකද පරිගණකයක් උණුසුම්වීම එහි performance එක සදහා ප්රධාන ලෙස බලපාන බැවිනි. අපි gaming pc වලට සාමාන්ය සිසිලන පද්ධතිය වෙනුවට liquid cooling පද්ධතියක් ස්ථාපනය කරන්නෙත් අන්න ඒ කාරණය නිසයි.
ඔබ ගෙදර සාමාන්ය කර්යක් සදහා පරිගණකයක් එකලස් කිරීමේදී procrssor එකක් තෝරාගැනීමේදී ප්රධාන වශයෙන් සලකාබැලිය යුත්තේ socket, intergrated GPU සහ Frequency යන කාරණා වෙයි. Processor socket එක සලකාබැලිය යුත්තේ සාමාන්ය කාර්යකට පරිගණකයක් එකලස් කරනවිටදී අපි තෝරාගනු ලබන්නේ high end motherboard එනම් gaming PC වලට භාවිතා කරන motherboard නොවන නිසාවෙනි. Intergrated GPU එකක් තිබෙනවාද සලකාබැලිය යුත්තේ අපි Gaming PC වලට මෙන අමතර graphic card එකක් සම්බන්ධ නොකරන නිසාවෙනි. මොකද අද ගොඩ දෙනෙක් කරන කාර්යන් බොහොමයක් සදහා graphic කර්ය්න්ද සිදුකරගන්නා නිසාවෙනි. අඩුම තරමෙ Photoshop , Corel DRAW වලද කර්යක් සිදුකරගැනීමට අවශ්ය වෙන නිසාවෙනි.
ගෙදර හෝ ව්යාපාරික වැඩ යන කාර්යන් දෙකම සිදුකරගන්නා කෙනෙක් නම් Cores ගණන, Cache Memory, Frequency යන කාරණා පිළිබඳව වැඩි අවධානයක් යොමුකල යුතු වෙනවා. මොකද ව්යාපාරික ස්ථානයක් ගෙදර හෝ වෙනම පවත්වාගෙන ගියත් ගෙදර වැඩ ව්යාපාරික වැඩ එකම පරිගණකයේ සිදුකලත් එකවර වැඩි වැඩ ප්රමාණයක් සිදුකරන නිසා cores ගණන ගැන සැලකිලිමත් වීම අනිවාර්ය වෙනවා. බොහෝ විට Photoshop වගේ මෘදුකාංග අපිට ව්යපාරියට අවශ්ය leaflet නිර්මාණය කිරීමට අවශ්ය වෙනවා. ඒ නිසා ඒ application බලාපොරොත්තුවෙන frequency එක සපුරාලන processor එක තෝරාගැනීමත් වැදගත් වෙනවා.
ආයතනයක පරිශීලකයන් වෙනුවෙන්ම ප්රොසෙසර් එකක් තෝරාගන්නා විටදී cores, frequency, thermal design power යන කාරණා පිළිබඳව සැලකිලමත්වීම ඉතා වැදගත් වෙනවා. ආයතනයක පරිශීලකයන් ව්යාපාරයේ අවශ්යතාවය වෙනුවෙන් සියලුම ආකරයේ applications වගෙම එකවර applications ගොඩක වැඩකරන නිසා අනිවාර්යයෙන්ම cores ගණන පිළිබඳව සැලකිල්ලක් දැක්වීම අනිවාර්ය වෙනවා. සමහරවිට එම ආයතනය වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරනලද පරිගණක පද්ධතියක් භාවිතා කරන අවස්ථාවකදී ඒ සදහා අවශ්යවන අනෙකුත් applications උදාහරණයක් ලෙස DBMS එකක් වගේ අන්න ඒ අවස්ථාවලදී processor එකෙහි frequency එකද සලකාබැලිය යුතු වෙනවා. ව්යාපාරික ස්ථානයක භාවිතාකරනු ලබන පරිගණකයක් දවස පුරාම වැඩකරන නිසා ඒ වගේම photoshop හෝ ආයතනය වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරනලද පරිගණක පද්ධතියක් භාවිතා කරන නිසා එම අවස්ථාවලදී processor එක විසින් නිදහස්කරනු ලබන තාපය හෙවත් thermal design power (TDP) එක ගැන සැලකීමත් ඉතා වැදගත් වෙනවා. TDP එක ඉහලම වෙන processor එකක්ම තෝරාගැනීමට අවශ්ය වන අවස්ථාවලදී අනිවාර්යයෙන්ම system unit එකෙහි cooling system එක ගැනත් සැලකීමට සිදුවෙනවා.
පරිගණක games play කිරීම සදහාම පරිගණකයක් තෝරාගන්නවානම් cores, frequency, TDP එක ගැන ප්රධාන වශයෙන්ම සලකාබැලිය යුතු වෙනවා. ඉහළ ග්රැෆික් අවශ්යතාවයන් සහිත games play කරනවිටදී පරිගණකයේ ඒ application එක එනම් එම game එක පමණක් play වුවද sound processing, basic graphic handlings සහ අනෙකුත් processing සිදුකරන නිසා cores ගණන සැලකිලිමත් වීම ඉතා වැදගත් වෙනවා. Games සදහා highend Processors තෝරාගන්නා විටදී ඒවායේ cores ගණන සාමාන්ය processors වලට වඩා අනිවාර්යයෙන්ම වැඩි ගණනක් දක්නට ලැබෙනවා. අනික් කාරණය තමයි processor එකෙහි frequency එක ගැනත් දැඩිවශයෙන් සැලකිය යුතුවෙනවා. සමහරක් games සදහා 3.8 Ghz ඊට ඉහල frequency එකක් තිබෙන processors අනිවාර්යයෙන්ම අවශ්ය වෙනවා. අනික් කාරණය තමයි game එකක එක mission එකක් හෝ mission කිහිපයක්ම ඉවර වෙනකන් play කරන සාමාන්ය සිරිතක්. අන්න ඒ නිසා TDP එක ගැන සැලකීමත් ඉතා වැදගත්. ඒක නිසා තමයි තෝරාගන්න Highend processor එකෙහි TDP එක වැඩිනම් බොහොමයක් games play කරන අය liquid cooling system එකක් අනුමත කරන්නෙ.
Server පරිගණකයක් සදහා processor එකක් තෝරාගන්නා විටදී අනිවාර්යයෙන්ම cores, TDP එක සහ Processor එකෙහි Threading ගණන පිළිබඳව සැලකිලිමත් වියයුතු වෙනවා. එකවර විශාල applications ප්රමාණයක data විශාල ප්රමාණයක් ඉතාමත් සුළු වේලාවකින් processor කරලා client පරිගණක වෙත ලබාදියයුතු බැවින් cores ගණන පිළිබඳව සැලකිලිමත් විය යුතු වෙනවා. එසේම TPD එක සැලකියුතු ප්රධාන සාධකයක් වෙනවා. බොහොමයක් servers පරිගණක වල cooling system එකක් දක්නට ලැබෙන්නේ නෑ. ඒවා අපි විසින් වෙනම install කරගැනීමට සිදුවෙනවා. ඇප්ලිකේෂන් එකකට වඩා වැඩියෙන් instructions එකම core එකක process කිරීමේ හැකියාවත් ඉතා වැදගත් වෙනවා. මේක තමයි අපි කියන්නේ threading එක කියලා. ඒ වගේම hyperthreading වගේ processor technology එකක් processor එකක් තිබීම වැදගත් වෙනවා.
ඉතින් ඔන්න ඔය කියන කාරණා processor එකක් තෝරාගැනීමේදී ඉතාමත් සැලකිලිමත් වියයුතු වෙනවා. තමන් තනියෙන් පරිගණකයක් එකලස් කරනවිටදී තමන් කරන්න යන වැඩේ අනුව දැරියහැකි වියදම අනුව ඉහල සදහන් කරනලද කාරණා පිළිබඳව සැලකිලිමත් වීම ඉතා වැදගත් වෙනවා.