Cambodia Update 24h, Phnom Penh (2026)

04/10/2026

អ្នកបង្កើត ChatGPT បញ្ជាក់ថា AI គឺសុវត្ថិភាព OpenAI បានឆ្លើយតបនឹងការរិះគន៍ថ្មីៗក្នុងប្រកាសមួយថា "យើងកំពុងធ្វើឲ្យប្រាកដថាម៉ូដែលរបស់យើងមិនក្លាយទៅជាមានសមត្ថភាពលើសពីដែលយើងអាចគ្រប់គ្រងបានយ៉ាងសុវត្ថិភាពនិងមានសុវត្ថិភាពទៀត, ហើយយើងផ្អាកការបណ្ដុះបណ្ដាលឬឈប់ម៉ូដែលខណៈពេលដែលយើងត្រូវការការពន្យារពេល។" ក្នុងខែចុងក្រោយនេះ មានការព្រមានករណីជាថ្មីៗពីអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកនយោបាយថាម៉ូដែល AI កំពុងឈានទៅមុខឆាប់ហើយ អាចគ្រប់គ្រងបាន និងអាចបំផ្លាញមនុស្សជាតិ។ ទោះបីមានការព្រួយបារម្ភដូច្នោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump ក៏នៅតែប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងនឹងការត្រួតពិនិត្យកាន់តែខ្លាំង ដោយបញ្ជាក់ថាវានឹងធ្វើឲ្យការច្នៃប្រឌិតយឺត និងធ្វើអោយម៉ូដែល AI របស់អាមេរិកពិបាកឈ្នះប្រឆាំងនឹងប្រជាជនចិន។ សប្តាហ៍នេះ Trump បានប្រកាសអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងសុវត្ថិភាពក្នុងការជ្រើសរើសជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រាំមួយ — Nvidia, SpaceX, OpenAI, Anthropic, Meta និង Google របស់ Alphabet។ ប្រធានាធិបតីបានពណ៌នាអំពីកិច្ចសន្យានេះថា "មានការចងខ្សែផ្លូវផ្លូវក្រមាតាមសីលធម៌," ដោយទោះបីវាមិនអាចអនុវត្តតាមច្បាប់បានក៏ដោយ។ គាត់ក៏បានបញ្ជាក់ដល់រដ្ឋបាលរបស់គាត់ឲ្យប្តូរឈ្មោះ AI ទៅជា "Super Intelligence" ឬ SI។

20/09/2026

ក្នុងខណៈដែលបច្ចេកវិទ្យា (AI) កំពុងអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេស Hack និងបង្កើនល្បឿនការវាយប្រហារ ចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការបំពានសហគ្រាសពិតប្រាកដនៅតែជាបញ្ហា «មូលដ្ឋានសុវត្ថិភាព» ដូចជា ចំណុចខ្សោយនៃកម្មវិធីដែលមិនទាន់មានការថែទាំ និងការគ្រប់គ្រងការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណដោយខ្លះៗ។ នេះមានន័យថា បើទោះ AI ដំណើរការជាម៉ាស៊ីនលឿនសម្រាប់ផលិតភាពរបស់ភាពអប្រហារ ក៏មានការវាយប្រហរនឹងអាចត្រូវបានទប់ស្កាត់ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនគ្រាន់តែអនុវត្តតាម PRINCIPLE សុវត្ថិភាពដែលមានស្រាប់។ ឧទ្ទេសាពីរបាយការណ៍ *2026 Data Breach Investigations Report (DBIR)* ដែល Verizon បង្ហាញថ្មីៗនេះ គឺ 31% នៃការបំពានទិន្នន័យនៅឆ្នាំ 2025 បានចាប់ផ្តើមដោយការប្រើប្រាស់ចំណុចខ្សោយនៃកម្មវិធី កើនឡើង 11 ភាគរយពីឆ្នាំមុនដែលបាន 20%។ ទោះបីជា AI ផលិតជួយអ្នកហេកធ្វើការស្កេនចំណុចខ្សោយ និងបង្កើតកូដវាយប្រហារ ក៏ច្រកចូលសំខាន់សម្រាប់ការបំពានតែងតែជាចំណុចខ្សោយកាន់តែមានស្រាប់នៃកម្មវិធី។

របាយការណ៍ *M-Trends 2026* របស់ Google Mandiant បង្ហាញពីនិន្នាការដូចគ្នា។ ក្នុងចំណោមការប្រហារជ្រៀតចូលដែល Mandiant បានស៊ើបអង្កេត 32% ឯកទេសក្នុងការប្រើប្រាស់ចំណុចខ្សោយ ដែលបានកំណត់ជាវិធីប្រហារជ្រៀតចូលដំបូងប្រចាំឆ្នាំជាលើកទីប្រាំមួយ។ Vishing (ហៅទូរស័ព្ទភីស៊ីង) ឈរលេខពីរនៅ 11%, ខណៈអ៊ីមែលភីស៊ីងធ្លាក់ចុះពី 14% ក្នុងឆ្នាំ 2024 ទៅ 6% ក្នុងឆ្នាំ 2025។ ទោះបីជាវិធីវាយប្រហារប្តូរពីអ៊ីមែលទៅការហៅទូរស័ព្ទ និងការក្លែងបន្លំដំណើរការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តភាព ការគ្រប់គ្រងចំណុចខ្សោយ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណនៅតែជាចំណុចប្រយុទ្ធសំខាន់។

20/09/2026

កាលពីថ្ងៃពុធ (ទី១៦ ខែកញ្ញា) ប៉ូលិសអន្តោប្រវេសន៍ថៃបានចុះឆែកឆេរវីឡាដ៏ប្រណិតមួយកន្លែងនៅក្នុងសង្កាត់ Bang Bon នៃទីក្រុងបាងកក និងបានរកឃើញបណ្តាញឆបោកតាមទូរស័ព្ទឆ្លងដែន ដែលមានគោលដៅឆបោកជនរងគ្រោះនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ អាជ្ញាធរបានរកឃើញបន្ទប់មួយដែលមានរៀបចំតុ និងឯកសារអត្ថបទសន្ទនា (scripts) ដែលគេសង្ស័យថាប្រើសម្រាប់ទាក់ទងទៅកាន់ជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងបន្ទប់មួយទៀតដែលមានឯកសណ្ឋានប៉ូលិសជប៉ុន និងប័ណ្ណសម្គាល់ខ្លួនក្លែងក្លាយ។

មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៤នាក់ ដែលភាគច្រើនជាជនបរទេស ត្រូវបានឃាត់ខ្លួនដើម្បីសាកសួរ និងធ្វើតេស្តរកសារធាតុញៀន។ ក្រៅពីនេះ ទូរស័ព្ទដៃ កាតស៊ីម (SIM cards) ថេប្លេត កុំព្យូទ័រ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀត ក៏ត្រូវបានរឹបអូសផងដែរ។
#ថៃ #ព័ត៌មានថៃ #ការឆបោក

12/09/2026

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានជំរុញឱ្យភាគីថៃបកស្រាយអំពីវត្តមានទាហាន អាវុធ របាំងការពារ និងយានយោធារបស់ខ្លួននៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ដោយលើកឡើងថា ថៃមិនអាចយករូបភាពវត្តមានអាវុធនៅតំបន់ប្រាសាទមកចោទកម្ពុជាថា ប្រើប្រាស់ប្រាសាទព្រះវិហារជាទីតាំងយោធា ខណៈមិនអនុវត្តស្តង់ដារភស្តុតាងដូចគ្នាចំពោះកងទ័ពរបស់ខ្លួនបានឡើយ។

ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីភាគីថៃបានចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់ប្រាសាទព្រះវិហារជាទីតាំងយោធា។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ និងអះអាងថា ការចោទប្រកាន់បែបនេះមិនអាចយកមកធ្វើជាហេតុផលដោះសារចំពោះការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរដែលប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក បានរងក្នុងអំឡុងសកម្មភាពយោធារបស់ថៃនោះទេ។

លោកបានចាត់ទុកការអះអាងរបស់ភាគីថៃថា គ្មានមូលដ្ឋាន ដោយសារការយករូបភាព ឬវីដេអូដែលមិនទាន់មានការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យអំពីទីតាំង ពេលវេលា និងបរិបទ មកសន្និដ្ឋានថា ទីតាំងដែលត្រូវបានវាយប្រហារសុទ្ធតែជាគោលដៅយោធា។

លោកថ្លែងថា៖ «ការឃើញអាវុធនៅក្នុងរូបភាពណាមួយ និងការបញ្ជាក់ថាទីតាំងដែលត្រូវបានបាញ់នៅពេលជាក់លាក់មួយជាគោលដៅយោធា គឺជារឿងពីរផ្សេងគ្នា»។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានបានជំរុញឱ្យថៃបង្ហាញភស្តុតាងដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន ប្រសិនបើខ្លួននៅតែអះអាងថា កងទ័ពថៃបានវាយប្រហារតែទៅលើ «គោលដៅយោធា»។

10/09/2026

របាយការណ៍បេសកកម្មរួមរបស់អ្នកជំនាញមកពីមជ្ឈមណ្ឌលបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (WHC) និងក្រុមប្រឹក្សាអន្តរជាតិស្តីពីបូជនីយដ្ឋាន និងតំបន់បេតិកភណ្ឌ (ICOMOS) បានរៀបរាប់លម្អិតអំពីការខូចខាតយ៉ាងដំណំចំពោះប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ បណ្តាលមកពីការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃកាលពីឆ្នាំមុន។

របាយការណ៍បេសកកម្មនេះរៀបចំឡើងដោយលោកស្រី Mechtild Rössler អ្នកជំនាញមកពីមជ្ឈមណ្ឌលបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ និងលោក Pierre Smars អ្នកជំនាញមកពី ICOMOS ដែលបានចូលរួមក្នុងបេសកកម្មប្រឹក្សារួមទៅកាន់ប្រាសាទព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមីនា។

របាយការណ៍ដែលមានកម្រាស់ជាង ១០០ ទំព័រ មានរូបថតជាច្រើនបង្ហាញពីការខូចខាតចំពោះប្រាសាទដែលមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សរ៍ទី៩នេះ។

បេសកកម្មប្រឹក្សាបន្ទាន់នេះធ្វើឡើងតាមសំណើរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានបណ្តាលឱ្យផ្នែកជាច្រើននៃប្រាសាទរងការខូចខាត។

នេះជាបេសកកម្មអន្តរជាតិផ្លូវការលើកដំបូងដែលបានចុះទៅកាន់ទីតាំងនេះ ចាប់តាំងពីមានបេសកកម្មត្រួតពិនិត្យរបស់ UNESCO-ICOMOS ក្នុងឆ្នាំ២០០៩។

29/08/2026

ករណីហាងមួយកន្លែងបានបង្កឱ្យមានការញ្ជួយនៅបាងកក បន្ទាប់ពីស្រ្តីម្នាក់ត្រូវបានកោរសក់ពីការមិនទូរទានវិក្កយបត្រ $1,816

25/08/2026

រឿងខ្លីចិនបកប្រែដោយ AI កំពុងក្លាយជាទំនោរកម្សាន្ត និងបង្កើត «ភាសាកំប្លែង» ថ្មីក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម

រឿងភាគខ្លីៗមានប្រភពភាគច្រើនពីប្រទេសចិន ដែលត្រូវបានបកប្រែ និងបញ្ចូលសំឡេងជាភាសាខ្មែរដោយបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) កំពុងទាក់ទាញអ្នកទស្សនាកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ខណៈកំហុសបកប្រែ និងសំឡេងរ៉ូបូតដែលស្ដាប់ទៅមិនធម្មជាតិ បែរជាក្លាយជាផ្នែកមួយនៃភាពកំប្លែង រហូតពាក្យខុសមួយចំនួនត្រូវបានអ្នកមើលយកទៅនិយាយលេងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។

វីដេអូទាំងនេះភាគច្រើនមានសាច់រឿងរហ័ស បង្កប់ដោយស្នេហា ការសងសឹក ជម្លោះ ការប្រជែងអំណាច និងតួឯកដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំង។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកមើលខ្មែរមួយចំនួនចាប់អារម្មណ៍ មិនមែនមានតែសាច់រឿងនោះទេ គឺការបកប្រែ និងការបញ្ចូលសំឡេង AI ដែលពេលខ្លះខុសពីរបៀបប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរធម្មតា។

ក្នុងចំណោមឧទាហរណ៍ដែលលេចឡើងក្នុងរឿងទាំងនេះ មានការប្រើពាក្យ «ត្រសក់សមុទ្រ» ជំនួស «ឈ្លើងសមុទ្រ» «សត្វចក» ជំនួស «សត្វចចក» និង «ក្ដាមស្ដេច» ជំនួស «ស្ដេចក្ដាម»។ ឃ្លាខ្លះទៀតដូចជា «គូប្រជែងល្បិចកល់ដាក់» ក៏ស្ដាប់ទៅពិបាកយល់ ជំនួសឱ្យឃ្លាដែលមានន័យពេញលេញថា «គូប្រជែងត្រូវបានប្រើល្បិចកល់ដាក់»។

សំឡេងសើច «ហា ហា ហា» ដែល AI អានចេញត្រង់ៗ និងរឹងៗ ក៏កំពុងក្លាយជាចំណុចដែលអ្នកមើលចងចាំ។ រឿងខ្លះប្រើសំឡេងបុរសសម្រាប់តួអង្គជាច្រើន ទោះជាតួអង្គនោះជាបុរស ឬស្ត្រីក៏ដោយ ដែលធ្វើឱ្យឈុតមនោសញ្ចេតនា ឬឈុតតានតឹង បែរជាមានភាពកំប្លែងដោយមិនបានគ្រោងទុក។

លោក ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា បានប្រាប់ ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ ថា ការស្ដាប់សំឡេង និងភាសាដែលបង្កើតដោយ AI ញឹកញាប់ អាចមានឥទ្ធិពលខ្លះទៅលើសោភ័ណភាព និងការប្រើប្រាស់ភាសា ព្រោះសំឡេងមនុស្សមានលក្ខណៈដែលម៉ាស៊ីននៅមិនទាន់អាចជំនួសបានពេញលេញ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ភាសាខ្មែរជាភាសាដែលមានទម្ងន់សំឡេង មានលើកដាក់ មានមនោសញ្ចេតនា និងមានភាពបត់បែន។ […] ការជំនួសដោយសំឡេង AI រ៉ូបូតដែលមានលក្ខណៈស្មើៗគ្នា ធ្វើឱ្យបាត់បង់សិល្បៈនៃការអាន ការបញ្ចេញសំឡេង និងការលើកដាក់សំឡេង»។

លោកបន្តថា សំឡេង AI មួយចំនួននៅមានលក្ខណៈ «រឹងស្តូក» និងខ្វះទឹកដមនិងមនោសញ្ចេតនា ខណៈការបកប្រែ និងការអានក៏អាចមានកំហុស ដោយសារម៉ាស៊ីនមិនអាចយល់បរិបទបានដូចមនុស្ស។

ការព្រួយបារម្ភមួយទៀត គឺនៅពេលអ្នកមើលស្ដាប់ភាសាបែបនេះជាបន្តបន្ទាប់ ហើយចាប់ផ្ដើមយកសំឡេង ឬរបៀបនិយាយរបស់ AI ទៅត្រាប់តាម។ លោក ប៊ុនថង យល់ថា កុមារ និងយុវជនអាចងាយទទួលយកការប្រើប្រាស់ទាំងនេះជាងក្រុមអាយុផ្សេងទៀត ជាពិសេសកុមារតូចៗ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ពេលដែលស្តាប់អ៊ីចឹងយូរៗទៅ ក៏យកតាម AI ហ្នឹងដែរ។ ហើយជាពិសេសកុមារតូច គឺងាយណាស់»។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកមិនចាត់ទុកបាតុភូតនេះថាជាការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរដល់ភាសាខ្មែរនោះទេ។ លោកវាយតម្លៃថា ផលប៉ះពាល់បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងកម្រិតស្រាល និងអាចជាបាតុភូតបណ្ដោះអាសន្ន ដែលកើតឡើងស្របពេល AI កំពុងក្លាយជា Trend ក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។

លោកថា៖ «វាមានផលប៉ះពាល់ដល់សោភ័ណភាពនៅក្នុងភាសា ប៉ុន្តែនៅក្នុងកម្រិតស្រាលនៅឡើយទេ វាមិនធ្ងន់ធ្ងរទេ ហើយវាមានលក្ខណៈបណ្ដោះអាសន្ន»។

លោកយល់ថា នៅពេលភាពពេញនិយមនេះថមថយ មនុស្សភាគច្រើននឹងវិលត្រឡប់ទៅរកការប្រើប្រាស់ភាសាធម្មជាតិវិញ។

ខុសទើបកំប្លែង
ពីទស្សនៈផ្នែកចិត្តវិទ្យា និងទស្សនវិជ្ជា លោក ប៊ុនថង ពន្យល់ថា មូលហេតុមួយដែលការបកប្រែ និងសំឡេង AI ខុសៗគ្នាបែរជាធ្វើឱ្យមនុស្សចូលចិត្តមើល គឺទាក់ទងនឹង «ទ្រឹស្ដីមិនស៊ីចង្វាក់គ្នានៃសំណើច» (incongruity theory of humour)។

តាមទ្រឹស្ដីនេះ មនុស្សអាចសើចនៅពេលអ្វីមួយកើតឡើងផ្ទុយពីអ្វីដែលខួរក្បាលរំពឹងទុក។ ឧទាហរណ៍ ឈុតក្នុងរឿងគួរតែមានភាពក្តុកក្តួល ឬតានតឹង ប៉ុន្តែ AI បែរជាបញ្ចេញសំឡេងស្ងួត គ្មានអារម្មណ៍ ឬបកប្រែចេញជាពាក្យចម្លែក។

លោកថា៖ «សាច់រឿងដ្រាម៉ាដែលគួរតែមានអារម្មណ៍ក្តុកក្តួល មានភាពតានតឹង ប៉ុន្តែ AI បែរជាបញ្ចេញសំឡេងបែបស្ងួត សំឡេងដែលគ្មានអារម្មណ៍ ឬក៏បកប្រែខុសបែបចម្លែកៗ។ ជួនកាលធ្វើឱ្យខួរក្បាលមនុស្សមើលឃើញថា វាជារឿងចម្លែក គួរឱ្យអស់សំណើច»។

24/08/2026

ពីចម្លាក់ថ្មមកជាសម្លៀកបំពាក់ពិត៖ ពិព័រណ៍នៅសៀមរាបស្ដាររូបរាងឈុតព្រះមហាក្សត្រ និងអគ្គមហេសីខ្មែរ ៥ សម័យកាល

សម្លៀកបំពាក់ដែលព្រះមហាក្សត្រ និងអគ្គមហេសីខ្មែរបានប្រើប្រាស់កាលពីរាប់សតវត្សរ៍មុន ដែលកន្លងមកគេស្គាល់ភាគច្រើនតាមរយៈចម្លាក់នៅតាមប្រាសាទ បដិមា និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ត្រូវបានស្ដាររូបរាងឡើងវិញជាឈុតសម្លៀកបំពាក់ជាក់ស្តែង ក្នុងពិព័រណ៍ថ្មីមួយនៅខេត្តសៀមរាប ដែលបង្ហាញពីសម្លៀកបំពាក់រាជវង្សខ្មែរឆ្លងកាត់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ៥ សម័យកាល។

សារមន្ទីរវាយនភណ្ឌប្រពៃណីអាស៊ី (MGC Asian Traditional Textiles Museum) បានស្ដាររូបរាង និងដាក់តាំងបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់ព្រះមហាក្សត្រ និងអគ្គមហេសីពីសម័យនគរភ្នំ ចេនឡា អង្គរ ចតុម្មុខ និងលង្វែក រួមជាមួយឈុតអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលយកលំនាំតាមរឿងព្រេងខ្មែរព្រះថោង-នាងនាគ។

យោងតាមអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ពិព័រណ៍មិនអចិន្ត្រៃយ៍រយៈពេល ៣ ខែនេះ បានបើកកាលពីថ្ងៃទី ១៩ ខែសីហា និងបន្តរហូតដល់ចុងខែវិច្ឆិកា។ នេះជាលើកដំបូងដែលសារមន្ទីររៀបចំពិព័រណ៍ផ្តោតជាពិសេសលើសម្លៀកបំពាក់ព្រះមហាក្សត្រ និងអគ្គមហេសីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទាំង ៥ សម័យកាល។

ជំនួសឱ្យការតាំងបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់ដើមដែលនៅសេសសល់ពីសម័យទាំងនោះ ពិព័រណ៍នេះបានព្យាយាមបម្លែងភស្តុតាងជារូបភាពដែលរក្សាទុកនៅលើចម្លាក់ថ្ម និងប្រភពប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗ ទៅជាសម្លៀកបំពាក់ដែលមានរូបរាងជាក់ស្តែង ដើម្បីឱ្យអ្នកទស្សនាអាចមើល និងសិក្សាបានពីចម្ងាយជិត។

លោក សែន គឹមស៊ុន អ្នកគ្រប់គ្រងសារមន្ទីរវាយនភណ្ឌប្រពៃណីអាស៊ី បានឱ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានច្នៃឈុតសម្លៀកបំពាក់ទាំងនេះ ដោយសិក្សាលើរូបចម្លាក់តាមប្រាសាទ និងសមុច្ច័យនៅតាមសារមន្ទីរទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ការស្ដាររូបរាងឡើងវិញនេះទាមទារការសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងល្អិតល្អន់ និងប្រើពេលវេលាយូរ ព្រោះអ្នកស្រាវជ្រាវត្រូវធ្វើការដោយផ្អែកលើរូបភាពដែលបន្សល់ទុកពីមនុស្សជំនាន់មុន ជាជាងសម្លៀកបំពាក់ដើមដែលនៅសេសសល់ទាំងស្រុង»។

លោក គឹមស៊ុន បានពន្យល់ថា គោលបំណងគឺដើម្បីឱ្យសាធារណជនអាចមើលឃើញជាក់ស្តែងនូវសម្លៀកបំពាក់ដែលកន្លងមក ភាគច្រើនអាចសិក្សាបានតែតាមរយៈរូបចម្លាក់ និងភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗប៉ុណ្ណោះ។

វិធីសាស្ត្រនេះកាន់តែមានសារៈសំខាន់នៅខេត្តសៀមរាប ដែលប្រាសាទបុរាណក្នុងតំបន់អង្គរបានរក្សាទុកភស្តុតាងជារូបភាពយ៉ាងសម្បូរបែបអំពីសម្លៀកបំពាក់របស់ខ្មែរនាសម័យបុរាណ។

សារមន្ទីរកត់សម្គាល់ថា ចម្លាក់ និងបដិមានៅទូទាំងតំបន់អង្គរ អាចផ្តល់ព័ត៌មានជាច្រើនអំពីសម្លៀកបំពាក់ និងរបៀបស្លៀកពាក់របស់មនុស្សសម័យមុន ប៉ុន្តែចម្លាក់ថ្មមិនអាចបង្ហាញលក្ខណៈសំខាន់ៗមួយចំនួនរបស់ក្រណាត់បានទេ ដូចជា សាច់ក្រណាត់ ពណ៌ សម្ភារ និងភាពរស់រវើកនៃវាយនភណ្ឌដើម។

ទោះយ៉ាងណា លោក គឹមស៊ុន បានបញ្ជាក់ថា ឈុតដែលស្ដាររូបរាងឡើងវិញទាំងនេះ មិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការចម្លងដូចទាំងស្រុងពីសម្លៀកបំពាក់ដែលព្រះមហាក្សត្រ និងអគ្គមហេសីខ្មែរបានប្រើប្រាស់កាលពីរាប់សតវត្សរ៍មុននោះទេ។

ព័ត៌មានលម្អិតមួយចំនួនអាចខុសពីសម្លៀកបំពាក់ដើម ព្រោះការស្ដារឡើងវិញដោយផ្អែកលើចម្លាក់ មិនអាចបង្កើតឡើងវិញគ្រប់ធាតុបានដោយភាពប្រាកដប្រជាទាំងស្រុងឡើយ។

លទ្ធផលចុងក្រោយនៃការច្នៃឈុតទាំងនេះ អាស្រ័យលើគុណភាពនៃរូបភាព និងឯកសារយោងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមាន ក៏ដូចជាសម្ភារដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសិប្បករអាចរកបាន។

កម្រិតនៃភស្តុតាងនេះ ធ្វើឱ្យពិព័រណ៍មិនត្រឹមតែជាការតាំងបង្ហាញម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការបកស្រាយភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលជួយឱ្យអ្នកទស្សនាស្រមៃឃើញថា សម្លៀកបំពាក់ដែលឆ្លាក់នៅលើថ្មអាចមានរូបរាងយ៉ាងដូចម្តេច នៅពេលត្រូវបានស្លៀកពាក់ជាក់ស្តែង។

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានឱ្យដឹងថា៖ «សម័យកាលទាំង ៥ ដែលត្រូវបានបង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍នេះ គ្របដណ្ដប់លើដំណាក់កាលសំខាន់ៗនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ចាប់ពីសម័យនគរភ្នំ និងចេនឡា ឆ្លងកាត់សម័យអង្គរ រហូតដល់សម័យចតុម្មុខ និងលង្វែក»។

អាជ្ញាធរបានបន្តថា ការដាក់ឈុតរាជវង្សដែលស្ដាររូបរាងពីសម័យទាំងនេះនៅជាមួយគ្នា ផ្តល់ឱ្យអ្នកទស្សនានូវទិដ្ឋភាពអំពីការប្រែប្រួលនៃសម្លៀកបំពាក់ក្នុងព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរឆ្លងកាត់សម័យកាល និងជាមធ្យោបាយមួយទៀតសម្រាប់ស្វែងយល់ពីបេតិកភណ្ឌសិល្បៈ និងវាយនភណ្ឌរបស់កម្ពុជា ក្រៅពីស្ថាបត្យកម្ម និងចម្លាក់។

អាជ្ញាធរបានបន្ថែមថា៖ «ការដាក់បញ្ចូលឈុតព្រះថោង-នាងនាគ ក៏ភ្ជាប់ពិព័រណ៍នេះទៅនឹងរឿងព្រេងកំណើតដ៏ល្បីមួយរបស់កម្ពុជា ដែលនៅតែចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រពៃណីអាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្មែរ»។ សារមន្ទីររំពឹងថា ពិព័រណ៍នេះនឹងមិនត្រឹមតែបម្រើដល់ភ្ញៀវទេសចរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ផ្តល់ឱកាសដល់សិស្សានុសិស្ស និងយុវជនខ្មែរ ក្នុងការស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីផ្នែកមួយនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួន។

24/08/2026

ការចែករំលែកបទពិសោធន៍ពីការព្យាបាលដោយប្រសិទ្ធភាពចំពោះអ្នកជំងឺគ្រុនឈាមកើនឡើង!

ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការកើនឡើងនៃជំងឺគ្រុនឈាម ក្រុមការងារតាមដានវឌ្ឍនភាពនៃការគ្រប់គ្រងជំងឺគ្រុនឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល តាមបណ្តារាជធានី ខេត្ត បានបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាលជំងឺគ្រុនឈាម ដោយសហការជាមួយមន្ទីរពេទ្យគន្ឋបុប្ផាភ្នំពេញ និងមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ សៀមរាប។

ក្រសួងសុខាភិបាលបានឱ្យដឹងនាថ្ងៃចន្ទ ទី២៤ ខែសីហា នេះថា គោលបំណងសំខាន់នៃវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ គឺដើម្បីធ្វើវិក្រឹតការ ចែករំលែកបទពិសោធន៍ ជំនាញបច្ចេកទេស និងវិធានការព្យាបាលថ្មីៗ ដើម្បីធានាបាននូវការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺគ្រុនឈាមបានឆាប់រហ័ស ត្រឹមត្រូវ និងការព្យាបាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុងខេត្តកោះកុង និងពោធិ៍សាត់។

ថ្នាក់ដឹកនាំ និងសាស្រ្តាចារ្យ ដែលជាអ្នកឯកទេសនៃជំងឺគ្រុនឈាម បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍ដល់សិក្ខាកាមឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ក្នុងការរៀនសូត្រ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាព ដើម្បីក្លាយជាគ្រូបង្គោលប្រចាំមន្ទីរពេទ្យរបស់ខ្លួន សម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលបន្ត ទៅដល់សហការីជាគ្រូពេទ្យ ជាគិលានុបដ្ឋាកនៅពេលបន្តបន្ទាប់ទៀត។

ថ្នាក់ដឹកនាំក៏បានចុះពិនិត្យការថែទាំ និងព្យាបាលអ្នកជំងឺគ្រុនឈាមមន្ទីរពេទ្យខេត្ត និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកស្រុក ក្នុងភូមិសាស្រ្ត នៃខេត្តទាំងពីរ ដើម្បីពិនិត្យមើលស្ថានភាព ការងារគ្រប់គ្រង បែងចែកអ្នកជំងឺសម្រាកពេទ្យ ជាពិសេសអ្នកជំងឹគ្រុនឈាម ដែលកំពុងតែមានចំនួនច្រើន ឱ្យសមស្រប ប្រកបដោយលក្ខណៈបច្ចេកទេស ដើម្បីការថែទាំ ព្យាបាល និងតាមដានជំងឺប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព គុណភាព និងសុវត្ថិភាព ការងារបញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ ដែលមានកម្រិតខ្ពស់ជាង ឱ្យទាន់ពេលវេលា តាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស និងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងការផ្សព្វផ្សាយអប់រំសុខភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីលុបបំបាត់ជម្រកមូសដែលជាភ្នាក់ចម្លងជំងឺគ្រុនឈាម។

មូលនិធិគន្ធបុប្ផាកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា កុមារមានជំងឺគ្រុនឈាម ៤ ៤៧៥ នាក់ត្រូវបាន មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា ព្យាបាល ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ឆ្នាំ២០២៦៕

20/08/2026

ក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ាននៅកម្ពុជា (AOT-KH) នៅថ្ងៃនេះបានចុះទៅមើលតំបន់រងផលប៉ះពាល់ដោយការបាញ់ផ្លោង និងទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់ថៃក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីខែធ្នូ ដោយក្រសួងការពារជាតិបញ្ជាក់ថា យន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់ថៃបានទម្លាក់គ្រាប់បែករហូតដល់ជម្រៅ ៨ គីឡូម៉ែត្រក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។

បេសកកម្មនៅថ្ងៃនេះបានប្រព្រឹត្តទៅនៅម៉ោងជាង ៩ ព្រឹក ដោយក្រុមការងារបានធ្វើការសង្កេត ការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងការរាយការណ៍នៅប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិក្បាលស្ពាន ១ សង្កាត់អូរជ្រៅ ក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានឲ្យដឹងថា ទីតាំងដែលរងផលប៉ះពាល់ទាំងនេះជារបស់ជនស៊ីវិលស្លូតត្រង់ ដែលបានប្រកបរបរអាជីវកម្មប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ មុនពេលដែលពួកគេត្រូវបានកំណត់គោលដៅនៃការបាញ់ប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយយោធាថៃក្នុងអំឡុងពេលប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធកាលពីខែធ្នូកន្លងទៅ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួង លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានថ្លែងនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា៖ «ទីតាំងដែលរងផលប៉ះពាល់នេះ គឺជាទីតាំងប្រជាពលរដ្ឋស៊ីវិលស្លូតត្រង់ដែលកំពុងប្រើប្រាស់ប្រកបអាជីវកម្មប្រចាំថ្ងៃ ហើយបានទទួលរងការខូចខាត និងបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដោយរហូតមកដល់ពេលនេះពុំទាន់អាចស្តារប្រកបអាជីវកម្មចិញ្ចឹមជីវិតបានវិញនៅឡើយទេ»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីតាំងនេះត្រូវបានកងកម្លាំងយោធាថៃវាយប្រហារតាមរយៈការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីយន្តហោះចម្បាំង F-16 កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ទីតាំងនេះស្ថិតក្នុង ភូមិផ្សារកណ្តាល សង្កាត់ផ្សារកណ្តាល ក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចូលជ្រៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ៨.២គីឡូម៉ែត្រពីច្រកអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត»។

ក្រុម AOT ក៏បានចុះត្រួតពិនិត្យប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យព្រំដែនអន្តរជាតិស្ទឹងបត់ ដែលមានទីតាំងនៅភូមិស្ទឹងបត់ សង្កាត់ផ្សារកណ្តាល ក្រុងប៉ោយប៉ែត។ នៅទីនេះមានស្ពានស្ទឹងបត់ ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ថៃ ឬស្ទឹងបត់-បានណងអៀន ហើយត្រូវបានបើកជាផ្លូវការនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ គឺតិចជាងមួយឆ្នាំមុនពេលជម្លោះព្រំដែនបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែកក្កដាឆ្នាំមុន។

លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា បានថ្លែងថា កម្ពុជាតែងតែគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះក្រុមសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) និងសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ដ៏ចាំបាច់នៃការបង្កើនតួនាទី និងអាណត្តិរបស់ AOT ក្នុងការចុះពិនិត្យដល់ទីកន្លែងដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងពេញលេញ៕

Cambodia Update 24h

04/10/2026

20/09/2026

20/09/2026

12/09/2026

10/09/2026

29/08/2026

25/08/2026

24/08/2026

24/08/2026

20/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Listing takedown request