Nichervan Essa Mohammed

Nichervan Essa Mohammed Programmer & blogger passionate about tech, politics, and civil rights.

Sharing thoughts, code, and ideas that aim to build a better, more informed, and connected world—one post at a time. my mine purpose it is just i have information i want to somebody interest me to know by this tutorial.

فەلسەفە هەمیشە زمانی ئەو خاکە دەدوێت کە باوەشی بۆ دەکاتەوە؛ کاتێک 'ئیبن سینا' لە کۆتا ساڵانی تەمەنیدا 'دانشنامەی عەلائی'...
01/06/2026

فەلسەفە هەمیشە زمانی ئەو خاکە دەدوێت کە باوەشی بۆ دەکاتەوە؛ کاتێک 'ئیبن سینا' لە کۆتا ساڵانی تەمەنیدا 'دانشنامەی عەلائی' بە زمانی فارسی دەنووسێت بۆ ئەوەی پێشکەشی میرێکی کوردی وەک 'ئیبن کاکۆیە'ی بکات، پێمان دەڵێت کە کوردستان تەنها لانکەی جەنگاوەران نەبووە، بەڵکو پەناگە و ئاوەدانکەرەوەی عەقڵ و فەلسەفەی کۆنیش بووە. مێژووی ئێمە لە نێوان دێڕەکانی عیشق بۆ زانست و پادشایەتیی عادلانەدا نووسراوەتەوە.
بەسووپاسەوە ئەم بابەتەم وەرگرتووە
كتاب دانيش نامە علائي( ئاڵاێ) كتبه ابن سينا ليهديه لأبن الكاوكوية ( ابن كاكا الباوا وندي)الكوردستاني فی سنة 1036 م بسنه قبل وفاته في كرمانشاه.

دانش نامة حلائي
DÂNISH NÂMAH-I-'ALÂ'Î.
A compendious manual of the different branches of the philo-
sophy of the ancients, by the celebrated Abù ' Ali ibn Sina ابو علي
(d. A.H. +28 -= A.D. 1036), Who wrote it in Parsi Dar1 at .
the desire of the prince, who is designated in the preface as
عضد الدين علاء الدواه وفخر الملة وتاج الائمه ابو جعفر محمد بن
وسمريار ( دشمنزيار )
The prince of the Kakawayhid dynasty of Kurdistân was
really called •Alâ-ud-Daulah Abû Ja'far Muhammad bin Dush-manziyâr, and surnamed Ibn-i-Kâkawayh, or "uncle's son," be-cause his father was the maternal uncle of a Buwayhide princess, who in the name of her son exercised sovereign power.
Alâ-ud-
Daulah obtained from her, A.H 398 = A.D. 1007, possession of
Işfahân and died A.H. 433 = A.D. 1041.
title of Dânish Nâmah-i-'Alâ'î. It is however commonly known,
ler by ohieh ho mont ts tammn ano mdi"ii. تاب الائي or
Beginning :-
سپاس وستايش مر خداوند أفريدكار بخشايندةً خرد را و درود برپيغامجر
كزيدةً وى محمد مصطفى وبراهل بيت وياران وى *
According to Rieu, ii. p. +33, 'Abd-ul-Wâhid added to the work a condensed translation in Pârsi Darî of the following treat-ises of Ibn-i-Sîná :—an abridgment of Euclid, a treatise

کەمال کاکەێی.

تکایە پەیجەکەمان فۆلۆ بکەن بۆ بنینی بابەتی زیاتر.

ئەمەش وەرگێڕانێکی ڕوون، پڕمانا و شیاو بۆ دەقەکەت بە زمانی کوردی (شێوەزاری سۆرانی)، بەجۆرێک کە ڕەسەنایەتی و قووڵیی دەستەو...
01/06/2026

ئەمەش وەرگێڕانێکی ڕوون، پڕمانا و شیاو بۆ دەقەکەت بە زمانی کوردی (شێوەزاری سۆرانی)، بەجۆرێک کە ڕەسەنایەتی و قووڵیی دەستەواژەکان وەک خۆی بپارێزێت:
من پێشتر وا ڕاهاتبووم کە لە کۆڕوکوبۆنەوە کۆمەڵایەتییەکان یان کۆبوونەوە پیشەیییەکان دەهاتمە دەرێ، شەپۆلێکی خاو و قورسی بێهیوایی دای دەگرتم؛ بەردەوام قسەکانی خۆمم لە مێشکمدا دەهێناوە و دەبرد و ئاواتم دەخواست خۆزگە بیرۆکەکانم بە متمانە و ڕوونییەکی زیاترەوە دەربڕیبا. بەڕاستی بێزارکەر و تاقەتپڕووکێنە کاتێک وەک بەشداربووێکی ناچالاک و پاسیڤ مامەڵە لەگەڵ دەوروبەردا دەکەیت، و ڕێگە دەدەیت دڵەڕاوکێ یان نەبوونی زانیارییەکی ڕێکخراو بتخاتە پەراوێزەوە، لە کاتێکدا کەسانی دیکە بە متمانەوە ئاڕاستەی گفتوگۆکە دەبەن بەڕێوە.
من بە قووڵی ماندوو ببووم لەو هەستە کپ و بەستووە—کە دەمبینی دەرفەتەکانی دروستکردنی پەیوەندیی قووڵتر لەدەست دەچن تەنها لەبەر ئەوەی نەمدەتوانی ئەوەی لە مێشکمدایە بەڕوونی بیڵێم—لەم کاتەدا بوو کە بڕیارم دا گوێ لە پەرتووکی دەنگیی **«The Intelligent Conversationalist: 31 Cheat Sheets That Will Show You How to Talk to Anyone About Anything, Anytime»** لە نووسینی (ئیمۆجین لۆید وێبەر) بگرم. ڕاستگۆ بم، پێشبینی وانەیەکی گشتی و وشکم دەکرد لەسەر قسەی سەرپێیی یان فێڵ و تەڵەکەی سەرنجڕاکێشانی دەستکرد، بەڵام بیستنی چوارچێوە تیژ و زۆر پراکتیکییەکەی نووسەر، وەک ئەوە وابوو کەسێک نەخشەیەکی ڕوون و ڕێکخراوی دابێتە دەستم بۆ ڕێکردن لەم زەمینە شێواوەی پەیوەندیی مرۆیی. بیستنی ئەم تێڕامانانە ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی هێدفۆنەکەمەوە تەواوی دیدگام گۆڕی؛ منی لە پشتبەستن بە ئیلهامی کتوپڕی و شڵەژاو دوورخستەوە و کەرەستەیەکی ڕاستەقینە و تاکتیکی پێبەخشیم بۆ هێنانی لۆژیک، ناوەڕۆک و متمانەیەکی لەرزۆکنەبوو بۆ ناو هەر دیالۆگێک.
١. ژیریی ڕاستەقینە لە گفتوگۆدا بە هیچ شێوەیەک لەسەر بنەمای دەرخستنی وشەکارییەکی زۆر گەشاوە یان خۆنواندن بەوەی کە لە هەموو شتێک دەزانیت نییە، بەڵکو لەسەر شارەزابوونە لە تەلارسازییەکی ڕوون و ڕێکخراوی پەیوەندییەکی شەفاف. بۆ ماوەیەکی زۆر، پێم وابوو گوتاربێژێکی باشبوون واتە هەبوونی وەڵامێکی خێرا و سینەمایی بۆ هەر بابەتێک، ئەمەش تەنها مێشکی منی لە خولگەیەکی دڵەڕاوکێ و هەمیشە بەئاگا دەهێشتەوە لە کاتی هەر کۆبوونەوەیەکدا. ئەم پەرتووکە بە جوانی ئەم هەڵەیە ڕاست دەکاتەوە و نیشانی دەدات کە دیالۆگی مەزن لەسەر بنەمای هەبوونی چوارچێوەیەکی جێ متمانە و ڕێکخراو بونیاد دەنرێت بۆ ڕێکخستنی بیرۆکەکانت پێش ئەوەی قسە بکەیت. کاتێک تێدەگەیت چۆن زانیارییە ئاڵۆزەکان دابەش بکەیت بۆ کۆڵەکەی هەرە گرنگ و هەرەس هێنەر، هێز و توانای دڵەڕاوکێی کۆمەڵایەتی دادەماڵیت، و ئەمەش ڕێگەت پێدەدات لە پێگەیەکی ئامادەیی زەمینییەوە قسە بکەیت نەک لە شوێنی ئیمپڕۆڤایزەکردنی شڵەژاوانە.
٢. داپڵۆسینی سەرنجی ناوەکی و گۆڕینی بۆ دەرەکی
ئەو شەرمەزارییە ئیفلیجکەرەی کە زۆرجار لە ژینگە کۆمەڵایەتییە نەناسراوەکاندا ئەزموونی دەکەین، بە توندی لە ڕێگەی خویەکی نائاگاییەوە خۆراک وەردەگرێت کە ئەویش بیرکردنەوەی زۆرە لەسەر ئەدای خۆمان، لە جیاتی ئەوەی بە چالاکی گوێ لەو داتایانە بگرین کە ژوورەکە پێمان دەدات. دەقەکە تیشکێکی چاوکەرەوە دەخاتە سەر میکانیزمی بەشداریکردن، و پێمان نیشان دەدات چەندە بە ئاسانی لە ناو مێشکی خۆماندا گیری دەخۆین شیكردنەوەی ئەوەی چۆن دەردەکەوین یان چی تر دەبێت بڵێین لە کاتێکدا بە تەواوی ئەو مرۆڤەی بەردەممان پشتگوێ دەخەین. بە پراکتیزەکردنی بەردەوامی دیسپلینی تەرکیزی دەرەکی (سەیرکردنی گفتوگۆ وەک جێگەیەکی هاوبەشی بیرۆکەکان نەک وەک تاقیکردنەوەیەکی پێشکەشکاریی کەسی)، تۆ وەڵامدانەوەی هەڕەشەی کۆئەندامی دەمارت کەم دەکەیتەوە. ئەم گۆڕانکارییە سادەیە ڕێگەت پێدەدات بە حەز و خولیا قووڵەوە گوێ بگریت، و بە ئاسانی سەرنج و بیروڕای کەسی بەرامبەر بگۆڕیت بۆ پردی سروشتی و نەبەستراو بۆ پەیوەندییەکی پڕمانا.
٣. سەروەریی کەسی لە دیالۆگدا
سەروەریی ڕاستەقینەی کەسی لە دیالۆگدا واتە هەبوونی پێگەیشتنی فیکری بۆ ئەوەی بە توندی لەسەر دیدگای خۆت بوەستیت، بێ ئەوەی بکەویتە ناو وتارێکی بەرگری و دڵەڕاوکێی بۆ پاساو هێنانەوە کاتێک کەسێک دژایەتیت دەکات. من پێشتر بڕێکی زۆر لە وزەی مێشکم بەفیڕۆ دەدا بۆ ئەوەی پێشوەختە ڕاوبۆچوونەکانم بە شێوازێک دابڕێژم کە بە تەواوی لە ڕەخنە پارێزراو بن، ئەمەش دەربڕینی ڕاستەقینەی منی کز و لایەنگر دەهێشتەوە. گێڕانەوەکە ڕاستەوخۆ ئەم شێوازی دڵخۆشکردنی خەڵکە دەبڕێت، و بە بیرمان دەهێنێتەوە کە گفتوگۆیەکی ژیرانە شوێنێکە بۆ گۆڕینەوەی ڕەسەن، نەک بۆ یەکپۆشیی زۆرەملێ. فێربوونی گەیاندنی بیرۆکەکانت بە بێلایەنییەکی هێمن و بابەتی، کارلێکەکە لە گەرمی سۆزداریی ناپێویست دادەماڵێت، و ڕێگەت پێدەدات خاوەنی بەهای خۆت بیت، بێگوێدانە ئەوەی ئایا ژوورەکە چەپڵەت بۆ لێدەدات یان نا.
٤. گرنگیی زانیاریی بنەڕەتی
بیرۆکە داهێنەرەکانت، تێڕامانە پیشەیییەکانت و ئامانجە درێژخایەنەکانت کاریگەرییە پراکتیکییەکەیان لەدەست دەدەن لەو چرکەساتەی کە ڕێگە دەدەیت دەنگت کپ بکرێت بەهۆی نەبوونی زانیاریی بنەڕەتیی کولتووری، مێژوویی یان چوارچێوەیی. پەرتووکە دەنگییەکە ئاوێنەیەکی پێویست و تیژ بۆ خوە مۆدێرنەکانمان دەگرێتەوە، و نیشانی دەدات چەندە بە ئاسانی لە ناو بڵقە زانیارییە بەرتەسکەکاندا گیری دەخۆین کە وا دەکات لە کاتی گفتوگۆ ستراتیژییە فراوانەکاندا هەست بە بێ متمانەیی و کەمبوونی زانیاری بکەین. ئیمۆجین لۆید وێبەر کەرەستەیەکی زۆر کارامە و ناڕووکەشی لە "پەڕەی کورتکراوەکان" پێشکەش دەکات کە وەک لەنگەرێکی پێکهاتەیی و خێرا خزمەت دەکەن بۆ تێگەیشتن لە بەشە جووڵاوەکانی جیهان. پڕچەککردنی خۆت بەم خاڵە بنەڕەتییانەی سەرچاوە، دەربارەی کۆکردنەوەی داتای لاوەکی نییە؛ بەڵکو کارێکی قووڵی ڕێزگرتنە لە خۆت کە دڵنیایی دەدات دەتوانیت بچیتە ناو هەر ژوورێکەوە و بە شێوازی خۆت بەشدارییەکی چالاکانە لە گفتوگۆکەدا بکەیت.
٥. پاراستنی سنوورەکان
ئەو سنوورانەی کە ئارامیی مێشک و کاتی تۆ دەپارێزن، دەبێت لە ڕێگەی خوە بچووک و بێ سازشەکانی قسەکردنی ڕوون و ڕاستەوخۆوە بپارێزرێن، نەک لە ڕێگەی خۆدزینەوەی پاسیڤ یان ڕق و کینەی بێدەنگ. من پێشتر پێم وابوو هاوکارێکی چالاک و پشتگیریکەر بوون واتە سەرلەقاندن بۆ هەر گفتوگۆیەک، تەنانەت کاتێک بابەتەکە دەگۆڕا بۆ قسەی ژەهراوی ئۆفیس یان گڵەیی و گازندەی بێئامانج و وزەبەڕێوەر. دەقەکە بە جوانی ئەم پابەندییە پاسیڤە ڕاست دەکاتەوە، و ڕوونی دەکاتەوە کە تۆ دەتوانیت ئاڕاستەی کارلێکەکە بەرەو وزەیەکی ئەرێنی و بونیاتنەر بەریت، تەنها لە ڕێگەی دووبارە داڕشتنەوەی ئەو پرسیارانەی کە دەیانکرۆژیت. هەڵبژاردنی ڕاگرتنی پێوەرێکی پاك و بەرز بۆ ئەو شوێنەی کە تەرکیزی قسەکردنی خۆتی بۆ ئاڕاستە دەکەیت، ئەوەیە کە لە کۆتاییدا سڕبوونی داهێنەرانەت دەتوێنێتەوە، و کارلێکە ڕۆژانەکانت دەگۆڕێت بۆ دەفرێکی پاڵپشتیکەر بۆ جێبەجێکردن.
٦. لێخۆشبوون لە خۆی ڕابردوو
لێخۆشبوون لە خۆت بۆ ئەو بەشانەی ڕابردووی ژیانت کە تێیدا ڕێگەت داوە قسەت بەسەردا بکرێت، تەواو بێدەنگ بوویت لەبەر ترس، یان سنوورەکانی خۆت لە گفتوگۆدا بەزاندووە، قۆناغێکی ناچارییە لەسەر ڕێگای متمانەی ڕاستەقینە. کاتێک هۆشیاریت تیژ دەبێتەوە بەهۆی دەقێکی وەک ئەمەوە، زۆر ئاسانە بکەویتە ناو خولگەیەکی قورسی شەرمەزاریی دواوەوه‌، و بە بێهیواییەکی قووڵەوە سەیری چاوپێکەوتنەکان، کۆبوونەوەکان و پەیوەندییەکانی ڕابردوو بکەیت. بەزەیی ڕاستەقینە بە خۆت واتە قبوڵکردنی ئەوەی کە خودی گەنجتری تۆ تەنها لە ناو دیمەنێکی کۆمەڵایەتی زۆر ئاڵۆز و پڕ لە فشاردا ڕێگەی دەبڕی، بە بەکارهێنانی سه‌رچاوه‌ کۆنەکانی ڕزگاربوون کە تەرکیزیان لەسەر بچووک نواندنی خۆت بوو بۆ مانەوە لە سەلامەتیدا. دانانی ئەو دەفتەرە مێژووییەی هەڵەکان، ئەو ڕووبەرە گەورە و داهێنەرە ڕزگار دەکات کە پێویستە بۆ تەرکیزکردنی تەواو لەسەر گەشەکردنی ئێستات، سەرکردایەتیت و دەوڵەمەندبوونت.
٧. ڕزگاریی کۆتایی
ڕزگاریی کۆتایی ئەوکاتە بەدی دێت کاتێک واز لە مامەڵەکردن لەگەڵ پەیوەندی مرۆییدا دەهێنیت وەک بەربەستێکی پڕ لە فشار بۆ ڕزگاربوون، و دەست دەکەیت بە لەباوەشگرتنی دیالۆگ وەک ئامرازی سەرەکی بۆ داهێنان، ئازادی و گەشەکردنی خۆت. وانەی کۆتایی و دەنگدانەوەی دەقەکە ئەوەیە کە ڕێڕەوی کار و ژیانی تۆ بە توندی لەلایەن ئەو گفتوگۆیانەوە شێوە دەگرێت کە ئازایەتی دەستپێکردنیانت هەیە، و تۆ هێزی تەواوت هەیە بۆ ئاڕاستەکردنی ئەو گێڕانەوەیە. بە گرتنەئەستۆی بەرپرسیارێتی تەواو و بێ کۆڵەدان بۆ تەرکیزت، ژینگەکەت و شێوازی پەیوەندیکردنت، تۆ کارەکتەرە قورسەکان و شوێنە ترسناکەکان لەو هێزە دادەماڵیت کە بتچووکێننەوە. تۆ مێشکی خۆت دەگۆڕیت بۆ پەناگەیەکی ڕوون و فراوان، و بە توندی متمانە بەوە دەکەیت کە لە هەر ژوورێک ک هەنگاوی بۆ بنێیت، خاوەنی ئەو تەلارسازییە ناوەکییەیت کە ڕاستیی خۆت بە ڕێز و شکۆی ڕەهاوە دەربڕیت.


شارەزایی و باڵادەستبوون لەسەر کۆکردنەوەی کۆمەڵێک ڕاستی و زانیاری بونیاد نانرێت، بەڵکو لەسەر ئەو لۆژیکە بنەڕەتییە دروست د...
01/06/2026

شارەزایی و باڵادەستبوون لەسەر کۆکردنەوەی کۆمەڵێک ڕاستی و زانیاری بونیاد نانرێت، بەڵکو لەسەر ئەو لۆژیکە بنەڕەتییە دروست دەبێت کە پێکەوە دەیانبەستێتەوە. ئەگەر دەتەوێت لە تەلارسازیی واقیع تێبگەیت، دەبێت سەیری ژمارەکان بکەیت.
(ئەگەر جارێکی تر دەست بە خوێندنم بکەمەوە، شوێن ئامۆژگارییەکەی ئەفلاتوون دەکەوم و لە بیرکارییەوە دەست پێدەکەم.)
گالیلۆ گالیلەی
گالیلۆ ئەمڕۆ وەک باوکی گەردوونناسیی چاودێریی مۆدێرن ڕێزی لێدەگیرێت، بەڵام ئەو ژیانی ئەکادیمیی خۆی لەژێر فەرمان و ویستێکی جیاوازدا دەست پێکرد. باوکی، کە مۆسیقاژەن و تیۆریست بوو، فشاری لێکرد کە لە زانکۆی پیزا پزیشکی بخوێنێت، چونکە ڕێڕەوێکی پیشەیی پڕداهات بوو. گالیلۆ تەنها دوای ئەوەی بە ڕێکەوت ئامادەی تاقیکردنەوە و وانەیەکی ئەندازە (geometry) بوو، خولیای ڕاستەقینەی خۆی دۆزییەوە. ئەو درکی بەوە کرد کە جیهانی سروشتی بە پەخشان نادوێت، بەڵکو بە زمانە وردەکەی ڕێژە و هاوکێشەکان قسە دەکات.
ئەم تێڕوانینە لە سەردەمی ئێستاماندا کە سەردەمی لێشاوی زانیاریی زیاد لە پێویستە، بە زیندوویی و گرنگی دەمێنێتەوە. ئێمە زۆرجار پەلە دەکەین بۆ چوونە ناو کایە تایبەتمەندەکان بەبێ ئەوەی سەرەتا توانای خۆمان بۆ بیرکردنەوەی پێکهاتەیی (structural) تیژ بکەین. بە پێشینەدان بەو بنەما بیرکارییەی کە ئەفلاتوون داکۆکی لێدەکرد، گالیلۆ توانی تەحەدیی هەزار ساڵ لە دۆگمای زانستی بکات. ئەو تێگەیشت کە لەکاتێکدا دەکرێت چاودێریکردن و تێبینییەکان بە هەڵە لێکبدرێنەوە، بەڵام یەکگرتوویی و ڕێککەوتنی ناوەخنیی بیرکاری هاوێنەیەک (lens) دەبەخشێت کە ڕاستییەکان تێک نادات و ناشێوێنێت.
ئەگەر بتوانیت خوێندنی خۆت لە ڕۆژی یەکەمەوە دەست پێبکەیتەوە، ئەوا پێشینە بە کام بوار و دیسپلینی بنەڕەتی دەدەیت؟


لە ساڵی ١٩٣٨دا، ئەلیاس کانێتی ڤیەننای بە جێهێشت و ڕایکرد، ڕێک لەو کاتەی کە سێبەرەکانی جەنگی جیهانیی دووەم خەریکبوو درێژ ...
31/05/2026

لە ساڵی ١٩٣٨دا، ئەلیاس کانێتی ڤیەننای بە جێهێشت و ڕایکرد، ڕێک لەو کاتەی کە سێبەرەکانی جەنگی جیهانیی دووەم خەریکبوو درێژ دەبوونەوە. پاش ئەوەی خۆی لە نزیکەوە شایەتی ئەو وزە تۆقێنەرەی جووڵانەوە جەماوەرییەکان بوو، بیست ساڵی داهاتووی ژیانی بەسەربرد بە نووسینی تەنها یەک کتێب بە شێوەیەکی وسواسی، بۆ ئەوەی تێبگات بۆچی مرۆڤەکان خۆیان لەناو جەنجاڵی و خەڵکانی زۆردا ون دەکەن. ئەو درکی بەوە کرد کە لە چەقی هەر فەرمانێک و هەر هەرەمێکی دەسەڵاتدا، شتێک هەیە کە دەبێت بە نادیاری بمێنێتەوە.
نهێنیپارێزی ڕێک لە ناوەڕۆکی چەقی دەسەڵاتدایە.
ئەم تێڕوانینەی ئەلیاس کانێتی ئەوەمان بیردەخاتەوە کە زانیاری، کانزای کۆتایی و سەرەکییە. ئەو پێی وابوو ئەو ساتەی فەرمانڕەوایەک بە تەواوی ڕوون و شەفاف دەبێت، لاواز و زامدار دەبێت. دەسەڵات لەسەر نەزانراوەکان گەشە دەکات، چونکە نەزانراو گومان و تەمومژ دروست دەکات، تەمومژیش مەودایەک دەخولقێنێت کە ڕێگری لە مرۆڤی ئاسایی دەکات لەوەی پرسیار لە دەسەڵات بکات. کانێتی، کە لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٩٨١دا خەڵاتی نۆبڵی لە ئەدەبیاتدا بەدەستهێنا، سەیری نهێنی دەکرد وەک چەکێک کە بەکاردێت بۆ هێشتنەوەی جەماوەر لە دۆخێکی هەمیشەیی لە نادڵنیاییدا.
لە سەردەمی ئێستاماندا کە سەردەمی زیادەڕۆیی لە هاوبەشکردنی زانیارییەکانە لە سۆشیاڵ میدیا و داواکاری بۆ شەفافیەتی ڕادیکاڵ هەیە، تێبینییەکەی کانێتی ناچارمان دەکات سەیری تەلارسازییە شاراوەکەی دامەزراوە مۆدێرنەکانمان بکەین. ئەگەر چەقی دەسەڵات نهێنیپارێزی بێت، کەواتە کاریگەریی ڕاستەقینە هەرگیز لەوەدا نییە کە پەخش دەکرێت و نیشان دەدرێت، بەڵکو لەوەدایە کە بە وریاییەوە دەشاردرێتەوە و ڕادەگیرێت.
ئایا دەکرێت کۆمەڵگەیەکی بەڕاستی دیموکراتیکمان هەبێت ئەگەر ئەوانەی لە سەرۆکایەتیدان بە سروشتی خۆیان ناچار بن نهێنی بپارێزن بۆ ئەوەی بە کاریگەری بمێننەوە؟


#فەلسەفە

شاعیرانی کورد لە گۆڤارە فەرەنسییەکاندا.گۆڤاری ئاسیایی (Journal Asiatique)، لە بەرگی نۆیەمدا کە لە ساڵی ١٨٥٧ لە پاریس دەر...
31/05/2026

شاعیرانی کورد لە گۆڤارە فەرەنسییەکاندا.
گۆڤاری ئاسیایی (Journal Asiatique)، لە بەرگی نۆیەمدا کە لە ساڵی ١٨٥٧ لە پاریس دەرچووە و لەلایەن کۆمەڵەی ئاسیایی فەرەنسییەوە بڵاودەکرێتەوە، بابەتێکی دەربارەی شاعیری گەورەی کورد "نالی" بڵاوکردووەتەوە.

تکایە زۆترین کۆمێنت بنووسن و پەیجەکەمان فۆلۆ بکەن ناحەزان پەیجەکەمان ڕیپۆرت دەکەن.

لە ئامۆژگارییە توند و بێبەزەییەکانی کتێبی «شازادە» (The Prince)نیکۆلۆ ماکیاڤێلی دەربارەی چۆنیەتیی مامەڵەکردن لەگەڵ خەڵکی...
31/05/2026

لە ئامۆژگارییە توند و بێبەزەییەکانی کتێبی «شازادە» (The Prince)
نیکۆلۆ ماکیاڤێلی دەربارەی چۆنیەتیی مامەڵەکردن لەگەڵ خەڵکیدا ئەم ڕوانگەی کێشاوە:
کاتێک لە سەرەتاوە نەرمونیان و لەسەرخۆ دەبیت، خەڵکی وا دەزانن کە ئەم نەرمییەت نیشانەی لاوازییە چونکە ئەو پیاوەی کە دڕندەیی و هێزی خۆی پیشان نادات، بە دەستەوسان یان ساویلکە دادەنرێت.
بەڵام کاتێک لە سەرەتاوە لایەنە توند و بێبەزەییەکەی خۆتیان پیشان دەدەیت و دەیسەلمێنیت کە توانای تێکشکاندنی هەر شتێکت هەیە کە بێتە ڕێگات، و دواتر خۆت هەڵدەبژێریت کە نەرمونیان بیت، ئیتر لێرەوە هەموان بە جۆرێکی تر سەیری شتەکان دەکەن. لەم دۆخەدا، نەرمونیانی وەک لاوازی فام ناکرێت، بەڵکو وەک هێزێکی هەڵبژێردراو دەبینرێت؛ چونکە ئەوان ئێستا چاک دەزانن کە تۆ توانای پانکردنەوەیانت هەیە، بەڵام خۆت بڕیارت داوە کە نەیەکەیت.

لە ڕووداوە تەنزئامێزەکانی ژیانی جۆرج بێرنارد شۆژنێکی شۆخوشەنگ لە یەکێک لە ئاهەنگەکاندا لە تەنیشت نووسەری ناودار جۆرج بێر...
31/05/2026

لە ڕووداوە تەنزئامێزەکانی ژیانی جۆرج بێرنارد شۆ
ژنێکی شۆخوشەنگ لە یەکێک لە ئاهەنگەکاندا لە تەنیشت نووسەری ناودار جۆرج بێرنارد شۆ دانیشت، ئەویش بە چپە لە بن گوێیدا وتی: ئامادەی شەوێک لەگەڵم بەسەر بەریت لەبەرامبەر ملیۆنێک پاوەنددا؟!
ژنەکە زەردەخەنەیەکی کرد و بە شەرمنییەوە وتی: دیارە، بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە.
لێرەدا، کاتێک شۆ بە ڕەزامەندییەکەی قایل بوو، دووبارە پرسیاری لێکردەوە: ئایا دەکرێت بڕی پارەکە کەم بکەینەوە بۆ دە پاوەند؟!
ژنەکە توڕە بوو و بە هاوارەوە بە ڕوویدا وتی: تۆ وا دەزانیت من کێم کابرای بێئابڕوو؟!
شۆ وتی:خانمەکەم... ئێمە ئیتر زانیمان تۆ کێیت، بەڵام تەنها لەسەر نرخی کرێیەکە ناکۆک بووین.
بێرنارد شۆ ئەم چیرۆکە تەنزئامێزەی لە یادەوەرییەکانیدا تۆمار کردووە و چواندوویەتی بەوەی کە ئەمڕۆ لە جیهانەکەماندا ڕوودەدات کاتێک هەڵوێستی مرۆڤە قۆستەرەوەکان (ئینتهازییەکان) بەپێی ئەوەی کێ پارەی زیاتریان پێدەدات دەگۆڕێت. ئەگەر کرێ و دەستکەوتەکەیان کەم ببێتەوە، لە بەرەیەکەوە هەڵدەگەڕێنەوە بۆ بەرەیەکی تر، و دێن باسی نیشتمانپەروەری و پرەنسیپەکانی شەرەفمان بۆ دەکەن، بە جۆرێک وەک بڵێیت تەنها خۆیان پارێزەر و پاسەوانی ئەو بەهایانەن!.

لە شاکارەکانی ئەدەبی ڕووسیچیرۆکێکی کورتی نووسەر (ئانتۆن چێخۆف)دەربارەی کاریگەریی "بەخت" لە ژیانی مرۆڤدا!پێش چل ساڵ، کاتێ...
31/05/2026

لە شاکارەکانی ئەدەبی ڕووسی
چیرۆکێکی کورتی نووسەر (ئانتۆن چێخۆف)دەربارەی کاریگەریی "بەخت" لە ژیانی مرۆڤدا!
پێش چل ساڵ، کاتێک لە تەمەنی پانزە ساڵیدا بووم، لەسەر ڕێگایەکدا کاغەزێکی نەختییم دۆزییەوە لە جۆری دە ڕوبڵ... ئیتر لەو ڕۆژەوە، هەرگیز چاوەکانم لەسەر زەوی بەرز نەکردەوە.
ئەمڕۆ، دوای تێپەڕبوونی ئەو هەموو ساڵە، دەتوانم ئەوەی کە لەم داهاتنەوە بەردەوامەدا دەستم کەوتووە بژمێرم، ڕێک وەک ئەوەی ملیۆنێرەکان دەیکەن:
٢٩١٧ پشکۆژ (قۆپچە)، ٢٤٤١٧٢ دەرزی قفڵ، ١٢ سەرەپێنووسی پەڕ، ٣ پێنوس، یەک دەستەسڕ... لەگەڵ پشتێکی چەماوە، و ژیانێکی کڵۆڵ و بەدبەخت!
ئەمەش جێگای سەرسوڕمان نییە چونکە پشت بەستن تەنها بە بەخت، و چاوەڕوانیکردنی یەکێک لە لێدانەکانی... مرۆڤ تووشی تەنها یەک جۆر میرات دەکات:
پشتێکی چەماوە، و ژیانێکی کڵۆڵ.
تەنها بەخت بەس نییە... ئەو کەسەی چاوەڕێی پەرجوو (موعجیزە) دەکات، ڕەنگە تەمەنی بە داهاتنەوە بەڕێ بکات بێ ئەوەی بیبینێت!
پێویست بەرنامەی ژیانمان ڕێک بخەین با مەهێڵین ژیانمان تەنها بە بەخت ببەین بەڕێوە.

یەکێک لە خۆشەویستترین، جوانترین و ڕەوانترین تابلۆکان...تابلۆی هونەرمەندی ڕووسی فیۆدۆر ڕیشێتینیکۆڤ کە لە ساڵی 1952دا کێشا...
31/05/2026

یەکێک لە خۆشەویستترین، جوانترین و ڕەوانترین تابلۆکان...
تابلۆی هونەرمەندی ڕووسی فیۆدۆر ڕیشێتینیکۆڤ کە لە ساڵی 1952دا کێشاویەتی و وەرگێڕدراوە بۆ:
تابلۆی ئەو منداڵە کەوتووەی (ڕاسبووەی) لە قوتابخانە دەگەڕێتەوە.
خێزانەکە بە لۆمە و ڕەتکردنەوەوە سەیری کوڕەکە دەکەن، براکەشی بە قەشمەری و ڕق پێشوازی لێدەکات.
هونەرمەندەکە پێیان دەڵێت: وەک ئەو سەگە مامەڵەی لەگەڵ بکەن، چونکە ئەو بە کەوتوویی خۆشی دەوێت و بە سەرکەوتووییش خۆشی دەوێت حەزێکی بۆ خودی خۆی هەیە، خۆشەویستییەکی بێمەرج. ئەمەش دەقیقەن ئەو چەمکەیە کە کارل ڕۆجەرز لە تیۆریی خۆیدا (تیۆریی خود) ناوی دەبات بە قبووڵکردن یان خۆشەویستیی بێمەرج...
بەهۆی واقیعیبوونی تابلۆکەوە، لە مەنهەجە خوێندنییەکانی یەکێتیی سۆڤیەتدا بەکار هێنراوە. دەوترێت:
ڕەنگە مرۆڤ هێندەی پێویستی بەوە بێت کە کەسێک لێی تێبگات، هێندە خوازیاری خۆشەویستی نەبێت.

وێنەکە بیرکردنەوەیەکی قووڵی هوونەرییە.

Address

Shekhan
Duhok
42000

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Nichervan Essa Mohammed posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Nichervan Essa Mohammed:

Share