28/08/2025
"ન્યુટ્રોન તારાઓ (Neutron stars) એટલા ગીચ (dense) હોય છે કે તેમની પદાર્થની ખાંડના ક્યુબ જેટલી માત્રાનું વજન પૃથ્વી પર લગભગ 1 અબજ ટન જેટલું હશે."
• ન્યુટ્રોન તારાઓનું નિર્માણ - ન્યુટ્રોન તારાઓ મોટા તારાઓના જીવનના અંતમાં બને છે. જ્યારે કોઈ મોટો તારો સુપરનોવા (supernova) તરીકે વિસ્ફોટ કરે છે, ત્યારે તેનું કેન્દ્ર એટલું સંકોચાઈ જાય છે કે તેના ઇલેક્ટ્રોન અને પ્રોટોન એકબીજા સાથે ભળીને ન્યુટ્રોન બનાવે છે. આના પરિણામે એક અત્યંત ગીચ પદાર્થ બને છે, જેમાં અણુઓમાં રહેલી મોટાભાગની ખાલી જગ્યા દૂર થઈ જાય છે.
• અતિશય ઘનતા - આ પ્રક્રિયાને કારણે, ન્યુટ્રોન તારાઓનું કદ માત્ર લગભગ 20 કિલોમીટર (આશરે 12 માઇલ) જેટલું હોય છે, પરંતુ તેમનું દળ (mass) સૂર્યના દળ કરતાં અનેક ગણું વધારે હોય છે. આ અતિશય દળ અને નાના કદના સંયોજનને કારણે તેમની ઘનતા અત્યંત ઊંચી હોય છે.
• વજનની ગણતરી - ખાંડના ક્યુબ જેટલા કદ (આશરે 1 સેન્ટિમીટર ઘન) ના ન્યુટ્રોન તારાના પદાર્થનું વજન 1 અબજ ટનથી પણ વધુ હોવાનો અંદાજ છે. આ વજન પૃથ્વી પરના એવરેસ્ટ પર્વત (Mount Everest) કરતાં પણ અનેક ગણું વધારે છે. આ કલ્પના આપણને બ્રહ્માંડમાં રહેલી અસામાન્ય પરિસ્થિતિઓનો ખ્યાલ આપે છે.
વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો અને ગણતરીઓ આ હકીકતને સમર્થન આપે છે. ન્યુટ્રોન તારાઓની ઘનતા એટલી વધારે છે કે તેમનો એક નાનો ટુકડો પણ પૃથ્વી પર અવિશ્વસનીય રીતે ભારે હશે.
