Fugug Multimedia

Fugug Multimedia Fugug Multimedia!

Fugug Multimedia irratti odeeffannoo waytawaa biyya keessaafi alaa, dhimmoota Seenaafi Aadaa fugug, Hayyoota Ona Fugug/Oromiyaa Seenaan isaanii dagatamee qorachuun beeysisu!

29/07/2022

๐–๐š๐š ๐—๐ข๐ช๐ช๐จ๐จ, ๐–๐š๐š'๐ž๐ž ๐Œ๐š๐ ๐š๐š๐ฅ๐š๐š ๐†๐ฎ๐ซ๐š๐ฐ๐š๐š !
--------------
๐๐š๐š๐ง๐ง๐จ๐จ๐ง ๐ ๐š๐š๐ซ๐š ๐Œ๐ฎ๐ฅl'๐š๐ญ๐š๐š ๐ค๐ฎ๐ฎ๐ฌ๐š ๐ฌ๐ž๐ž๐ง๐š๐š๐ญ๐ข. ๐Ÿ๐ฎ๐ฎ๐ฅ๐š ๐ค๐š๐ง๐š ๐ข๐ซ๐ซ๐š๐ญ๐ญ๐ข ๐›๐š๐ซ๐ซ๐ž๐ž๐Ÿ๐Ÿ๐š๐ฆ๐ž๐ž ๐ฐ๐š๐š๐ง ๐๐ก๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฎ ๐ฆ๐ข๐ญ๐ญ๐ข. ๐€๐ค๐ค๐š ๐ง๐š๐ฆ๐š fal'aanaan ๐›๐š๐ก๐š๐ซ๐š ๐ข๐ซ๐ซ๐š๐š ๐›๐ข๐ฌ๐ก๐š๐š๐ง ๐ฐ๐š๐ซ๐š๐š๐›๐ฎ๐ฎ๐ญ๐ข๐ข. Bakki irraa ๐ž๐ž๐ ๐š๐ฅ๐ญ๐ฎ ๐š๐ค๐ค๐š๐ฌ๐ฎ๐ฆ๐š๐ญ๐ญ๐ข ๐ง๐š๐ฆ๐š ๐๐ก๐ข๐›๐š.. ๐—”๐—ฟ๐—ฟ๐—ฎ๐—ฎ๐—ณ ๐—ท๐—ถ๐—ฑ๐—ฑ๐˜‚ ๐—ถ๐—ฟ๐—ฟ๐—ฎ๐—ฎ๐—ต๐—ถ๐—ถ๐—ป ๐—ฒ๐—ฒ๐—ด๐—ฎ๐—น๐—ฎ..

Jaarraa 16ffaa keessa, ๐ข๐ฆ๐š๐š๐ฆ ๐€๐ก๐ฆ๐ž๐ ๐ˆ๐›๐ซ๐š๐ก๐ข๐ฆ ๐š๐ฅ- ๐ ๐ก๐š๐ณ๐ข( ๐€๐ก๐ฆ๐ž๐ ๐ ๐ข๐ซ๐š๐ง๐ฒ) jalqaba gaafa ๐€๐ฆ๐ข๐ข๐ซ ๐€๐›๐ฎ๐›๐š๐ค๐š๐ซ ๐ฆ๐š๐ ๐š๐š๐ฅ๐š๐š ๐‡๐ฎ๐›๐š๐ญ ๐›๐š๐ซ๐›๐š๐๐ž๐ž๐ฌ๐ฌ๐ฎ,
( as irratti magaalaa Hubat jechuun jaaraa 16ffaa keessa magaalaa ๐จ๐ซ๐จ๐ฆ๐จ๐จ๐ง ๐€๐๐š๐ซ๐ž๐ž ๐ฑ๐ข๐ช๐ช๐จ๐จ ๐ฃ๐š๐ญ๐ญ๐ฎ๐ฎ๐ง ๐ญ๐š๐ง๐š๐š, naannoo magaalaa ๐ ๐ข๐ซ๐š๐ฐ๐š fi ๐›๐š๐๐๐š๐ง๐ง๐จ๐จ kana jiddu tutrte.)
Faradoo sadii qofa qabachuun gaarreen gurawaa kana keessatti of dhooyssaadhaan Leenjii waraanaa Eegale.suuta suuta, dhawwaataan waraanni isaa guddachaa dhufe. Keessattuu seenaa ๐ข๐ฆ๐š๐š๐ฆ ๐€๐ก๐ฆ๐ž๐ ๐ˆ๐›๐ซ๐š๐ก๐ข๐ฆ ๐š๐ฅ ๐ ๐ก๐š๐ณ๐ข keessatti bakka guddaa kan qabu waraanni ๐Ÿ๐š๐ซ๐š๐๐จ๐จ kan " ๐Œ๐š๐ฅ๐š๐ฌ๐š๐ฒ " jedhamu naannuma gaara gurawa kana keessatti hundeeffame.

Bara 1577 G.C. irraa kaassee, Amiira ๐ฆ๐š๐ ๐š๐š๐ฅ๐š๐š ๐ก๐š๐ซ๐š๐ซ kan ture, ๐ˆ๐ฆ๐š๐š๐ฆ ๐ฆ๐š๐ก๐ฆ๐ฆ๐š๐ ๐›๐ข๐ง ๐๐š๐ฌ๐ข๐ซ ๐€๐›๐ฎ๐ง๐ฒ๐ข fi oromo jidduu lolli guddaan naannoo gaara mul'ata kana keessa akka ture barreeffama adda addaa irratti ibsame jira. Kana jechuun bara gada Roobalee keessa tahuu isaatii.

Naannoon gaara mul'ata tun dur irraa kaassee muxannoo ๐ฅ๐จ๐ฅ๐š ๐Ÿ๐š๐ซ๐š๐๐จ๐จ akka qabaachaa turte ๐ฐ๐š๐š๐ง ๐€๐Ÿ๐จ๐จ๐ฅ๐š๐š๐ง ๐ก๐ข๐ฆ๐š๐ฆ๐š๐š as gahe. Jaarraa 16ffaa booda erga oni ๐€๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ ( ๐€๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ ๐œ๐จ๐ง๐Ÿ๐ž๐๐ž๐ซ๐š๐œ๐ฒ) hundeeffamee keessee, naannoo magaalaa gurawa bakka jiddu gala Leenjiin waraanaa itti kanamaa turteedha.

Akka manguddoon afran Qalloo jettutti naannawa magaalaa gurawaa kana keessa bakka ๐‘๐š๐š๐๐š ๐ฒ๐š๐š๐ฒ๐ฒ๐š๐š jedhamtutti Leenjiin loltoota faradoo kanamaa ture. Dur bakki ๐‘๐š๐š๐๐š ๐ฒ๐š๐š๐ฒ๐ฒ๐š๐š jedhamtu ๐ฅ๐š๐Ÿ๐š ๐š๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ tan keessa akka turte, dur mirriga keessatti waan jechaa turan irraa waa hubachu ni dandeenya:-
"Raaree Raada yaayyaa
Fardaa keessa saggaaraa
Barzaalaa dannaba gaalaa
Mul'ata tuuta gaaraa
Qaciiccaa lammii tiyya
Waan kute yaadadheen
Keessi koo Na Aaraa "

Magaalaan gurawa bara 1964 - 1980ti ๐€๐ฐ๐ซ๐š๐š๐ฃ๐š gaara mul'ata turte. bara 1889 G.C keessa, ๐›๐ฎ๐ฅ๐œ๐ก๐š๐š๐ง ๐ฆ๐š๐ ๐š๐š๐ฅ๐š๐š ๐ ๐ฎ๐ซ๐š๐ฐ๐š ๐๐š๐ฃ๐š๐ณ๐ฆ๐š๐œ๐ก ๐†๐š๐ง๐š๐ฆ๐ž ๐†๐š๐ฅ๐จ๐จ hoggaa tahu Ras mokkonnin ilma isaa haylasilase isaa umriin isaa 14 hin guutiin dajazmach godhee muuduudhaan Bulcha magaalaa gurawaa godhe.magaalaa gurawa keessa daldaltoota lammii biyya Hindii arabootaafi warra giriikoota ture.
๐๐š๐ซ๐š 1950 G.C. keessa daldaltoota babeekamoo magaalaa gurawaa keessaa ๐€๐ก๐ฆ๐ž๐ ๐‡๐š๐๐š'๐ข, ๐e๐ชe๐ฅe ๐Œ๐š๐ง๐ ๐š๐ฌ๐ก๐š
๐Œ๐š๐ก๐š๐ฆ๐ฆ๐š๐ ๐‡๐ฎ๐ฆ๐š๐๐ข, ๐๐ž๐ช๐ž๐ฅ๐ž ๐‹๐š๐ฆ๐ฆ๐š๐š, Ahmed Gurage, Mohammed Gurage fi k.k.f kaasuu dandeenya.

Bara 1936 G.C. keessa mana hidhaa magaalaa gurawaa keessatti ajjeechaa suukanneessaa Lij iyaasu irratti gaggeeffame fi ragaa xaliyaanootaa yeroo biraa bal'innaan itti dachaana.


Thank you Hararghe Pictures

16/07/2022
14/07/2022

Jirra Jirra

26/06/2022

Dhiyeenya deebi'ee kan baname Raadiyoo Harar duuba seenaan jiru maali?

===================

Bara 1965 sagantaan raadiyoo Afaan Oromoo Moqadishootti baname gama tokkoon yookiin gama kaaniin banamuu Raadiyoo Harariif sababa ta'eera.

Banamuu sagantaa raadiyoo Moqadishoo keessatti gameessi aartii Oromoo Shek Mohammad Rashaad Abdullee ga'ee olaanaa gumaachaniiru.

Bara sana namni utubaa Afaan Oromooti jedhamuun seenaansaa ka'u Ayyuub Abuubakar yeroo qilleensaa daqiiqaa 15 argatee Afaan Oromoon sagantaa dabarsaa turuu namni aartii gameessi Oromoo Yonis Abdullaahii BBCtti himaniiru.

Sheek Mohaammad Rashaad Abdullees wayita waajjira mootummaa Somaaliyaa keessa hojjechuuf carraa argatanitti dhimma Afaan Oromoo fi qubee irratti qiyyaafatan.

Sagantaa Ayyuub Abuubakarfaa Afaan Oromoon Moqadishooraa dabarsaa turan uummanni Oromoo akka mirgasaaf falmatu, akka of baru akkasumas bulchiinsa Haayilasillaasee qeequun beekama.

Guutummaatti hubachuuf: https://bbc.in/3HQIvgc

Kan Suuraa irratti argitan kun Naannoo keessanitti Maal jedhamaa? Gaafa Joollee nyaachaa turre ni yaadattu!
03/05/2022

Kan Suuraa irratti argitan kun Naannoo keessanitti Maal jedhamaa?

Gaafa Joollee nyaachaa turre ni yaadattu!

03/05/2022

03/05/2022

๐“๐ก๐ž ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ ๐จ๐Ÿ Ittu, Afran Qallo and Anniya:
๐Ž๐ง ๐ญ๐ก๐ž๐ข๐ซ ๐’๐ž๐ญ๐ญ๐ฅ๐ž๐ฆ๐ž๐ง๐ญ ๐๐š๐ญ๐ญ๐ž๐ซ๐ง and ๐ญ๐ก๐ž๐ข๐ซ ๐ƒ๐ข๐š๐ฅ๐ž๐œ๐ญ:-
The Oromo of Ittu, Afran Qallo and Anniya belong to the ๐๐š๐ซ๐ž๐ง๐ญ๐ฎ๐ฆ๐š/๐๐š๐ซ๐ž๐ง๐ญ๐จ confederation, one of the two main moieties of the ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ ๐ฉ๐ž๐จ๐ฉ๐ฅ๐ž. They are bounded by the ๐€๐ซ๐ฌ๐ข ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ in the west and south, the ๐Š๐š๐ซ๐š๐ฒ๐ฒ๐ฎ and ๐‰๐ข๐ฅ๐ฅ๐ž ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ in the ๐ง๐จ๐ซ๐ญ๐ก west, the ๐€๐Ÿ๐š๐ซ people in the north and the ๐’๐จ๐ฆ๐š๐ฅ๐ข ๐ฉ๐ž๐จ๐ฉ๐ฅ๐ž in the ๐ž๐š๐ฌ๐ญ and ๐ฌ๐จ๐ฎ๐ญ๐ก ๐ž๐š๐ฌ๐ญ. They call their ๐ง๐š๐ญ๐ฎ๐ซ๐š๐ฅ ๐ก๐จ๐ฆ๐ž๐ฅ๐š๐ง๐ โ€œ๐…๐ฎ๐ ๐ฎ๐ โ€. They are basically ๐ซ๐ž๐ ๐ซ๐จ๐ฎ๐ฉ๐ž๐ to ๐ญ๐ก๐ซ๐ž๐ž ๐ฆ๐š๐ฃ๐จ๐ซ ๐ญ๐ซ๐ข๐›๐ž๐ฌ; the ๐ˆ๐ญ๐ญ๐ฎ, ๐€๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ and ๐€๐ง๐ง๐ข๐ฒ๐š.

1).The ๐ˆ๐ญ๐ญ๐ฎ ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ ocuppy the western part of ๐‡๐š๐ซ๐ž๐ซ๐ ๐ก๐ž ๐ก๐ข๐ ๐ก๐ฅ๐š๐ง๐๐ฌ. Their home area is called โ€œ๐‚๐š๐ซ๐œ๐š๐ซโ€ or โ€œ๐Ž๐ง๐š ๐ˆ๐ญ๐ฎ๐ฎโ€. They are the people who are very close to the assembly of โ€œ๐‚๐š๐Ÿ๐Ÿ๐ž๐ž ๐Ž๐๐š๐š ๐๐ฎ๐ฅ๐ญ๐ฎ๐ฆโ€ under which the tradition of the Barentuma Oromo adminstration system is kept.
The natural boundary between Ittu and Afran Qallo is ๐๐ฎ๐ซ๐ช๐š ๐ซ๐ข๐ฏ๐ž๐ซ which is found near ๐๐š๐ซ๐จ๐จ๐๐š๐š ๐ญ๐จ๐ฐ๐ง. The boundary between Ittu and Anniya is the ๐‘๐š๐ฆ๐ข๐ฌ ๐ซ๐ข๐ฏ๐ž๐ซ.

2).The ๐€๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ Oromo lay to the east of ๐ˆ๐ญ๐ญ๐ฎ and ๐๐จ๐ซ๐ญ๐ก of ๐€๐ง๐ข๐ฒ๐ฒ๐š๐š. They are largest of the three groups both in thier population and the area they occupy. They have four main divisions
called ๐Ž๐›๐จ๐ซ๐ซ๐š๐š, ๐๐š๐›๐ข๐ฅ๐ž, ๐ƒ๐š๐ ๐š (which is
subdivided to ๐๐จ๐ฅ๐ž, ๐‰๐š๐ซ๐ฌ๐จ and ๐‡๐ฎ๐ฆ๐ž) and ๐€๐ฅ๐š. It is not clear whether the land of Afran Qalloo has a unique name although some people call it
โ€œ๐†๐จ๐ซ๐จ ๐…๐ฎ๐ ๐ฎ๐ โ€. Afran Qallo had a long tradition of โ€œ๐‘๐š๐š๐›๐š๐š ๐ƒ๐จ๐จ๐ซ๐ข๐ขโ€ assembly which was held at a place called โ€œ๐๐ฎ๐ฅ๐ฎ๐ฅ๐จ๐จโ€ near the town of ๐–๐š๐ญ๐š๐ซ.

3).The ๐€๐ง๐ข๐ฒ๐š ๐Ž๐ซ๐จ๐ฆ๐จ occoupy the lowlands of the former ๐†๐š๐ซ๐š ๐Œ๐ฎ๐ฅ๐š๐ญ๐š ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฏ๐ข๐ง๐œ๐ž. Their home area is called โ€œ๐ƒ๐ข๐ข๐๐š ๐€๐š๐ง๐ง๐ข๐ฒ๐ฒ๐š๐šโ€ or โ€๐๐ฎ๐ซ๐ช๐š๐š ๐“๐ข๐ซ๐ญ๐ข๐ซ๐š๐šโ€. With only few exceptions, they are pastoralists.
The boundary between ๐€๐Ÿ๐ซ๐š๐ง ๐๐š๐ฅ๐ฅ๐จ and ๐€๐ง๐ข๐ฒ๐ฒ๐š is the ๐Œ๐จ๐ฃ๐จ๐จ ๐ซ๐ข๐ฏ๐ž๐. The Anniya Oromo used to held their โ€œ๐‚๐š๐Ÿ๐Ÿ๐ž๐ž ๐†๐š๐๐š๐šโ€ assembly at โ€œ๐๐ฎ๐ซ๐ช๐š๐š ๐“๐ข๐ซ๐ญ๐ข๐ซ๐š๐šโ€.

Address

Harar

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Fugug Multimedia posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Fugug Multimedia:

Shortcuts

Share