03/07/2026
የዩክሬን ትልቁ ጠላት ሩሲያ ሳትሆን ጊዜ ነው
++++
**ኪየቭ/ሞስኮ** የሩሲያ እና የዩክሬን ጦርነት በአሁኑ ወቅት የትኛውንም ወገን የማያሸንፍበት የረጅም ጊዜ የማሟጠጥ (Attrition) ምዕራፍ ውስጥ መግባቱን ተከትሎ፣ የዩክሬን ዋነኛ ተግዳሮት ከሩሲያ ወታደራዊ ኃይል ይልቅ "ጊዜ" እየሆነ መምጣቱን የወታደራዊና የጂኦፖለቲካ ተንታኞች እየገለጹ ይገኛሉ። ጦርነቶች በጀግንነት ብቻ ሳይሆን በሰው ኃይል ብዛት፣ በኢንዱስትሪ አቅም፣ በሎጂስቲክስ መዋቅር እና ረጅም ጊዜ የመቋቋም አቅም ላይ የሚመሰረቱ በመሆናቸው፣ ግጭቱ በተራዘመ ቁጥር ዩክሬን ድል የማግኘት ዕድሏ እየጠበበ ሊሄድ እንደሚችል ተመልክቷል።
ለዚህም ዋነኛው ምክንያት ሩሲያ በሕዝብ ብዛት ከዩክሬን እጅግ የላቀች በመሆኗ፣ ረጅም የማሟጠጥ ጦርነትን ለመቀጠል እና የሚደርሰውን የሰው ኃይል ኪሳራ በየጊዜው ለመተካት የተሻለ አቅም ያላት መሆኑ ነው። ከዚህ በተጨማሪ ሞስኮ የሀገሪቱን የኢኮኖሚ መዋቅር ወደ መከላከያ ምርት በመቀየር (War Economy)፣ የጦር መሳሪያዎችንና ጥይቶችን በከፍተኛ ደረጃ እንደገና ማምረት መቻሏ ለረጅም ጊዜ እንድትዋጋ የሎጂስቲክስ የበላይነት ሰጥቷታል።
#የምዕራባውያን ድጋፍ ስጋት እና የኢኮኖሚው መዳከም
በአንጻሩ ዩክሬን አሁንም ቢሆን በምዕራባውያን ወታደራዊ እና ፋይናንሳዊ ድጋፍ ላይ በከፍተኛ ሁኔታ የምትመሰረት ሀገር ናት። ይህ ጥገኝነት ደግሞ ጦርነቱ በአጋር ሀገራት (በተለይም በአሜሪካ እና በአውሮፓ ህብረት) ውስጥ በሚከሰቱ የፖለቲካ ለውጦች እና የህዝብ አስተያየት መቀያየር ሳቢያ በቀላሉ ተፅዕኖ ሊያርፍበት የሚችል በመሆኑ ለኪየቭ ትልቅ ስጋት ፈጥሯል። ግጭቱ በተራዘመ ቁጥር በዩክሬን ኢኮኖሚ፣ መሠረተ ልማት እና በተዋጊ ኃይሎቿ ላይ የሚደርሰው አጠቃላይ ጫና እና ድካም በከፍተኛ ደረጃ እየጨመረ ይሄዳል።
#የታሪክ እውነታ እና የወደፊት ጥያቄዎች
**የታሪክ ምስክርነት፦** ወታደራዊ ታሪክ እንደሚያሳየው፣ የማሟጠጥ ጦርነቶች ብዙውን ጊዜ ለረጅም ጊዜ የሚደርሰውን ኪሳራ እና ውድመት መሸከም ለሚችለውና ሰፊ አቅም ላለው ወገን ያደላሉ እንጂ፣ የግድ ይበልጥ በጀግንነትና ጠንክሮ ለሚዋጋው ወገን አይፈረዱም።
በመሆኑም በአሁኑ ወቅት ያለው ወሳኝ ጥያቄ "ዩክሬን መከላከልና መቋቋም ትችላለች ወይ?" የሚለው አይደለም። ይልቁንም ከእሷ የበለጠ የሰው ኃይል፣ የተፈጥሮ ሀብት እና የኢንዱስትሪ አቅም ያለውን ተቀናቃኝ በረጅም ጊዜ ሂደት ውስጥ ሙሉ በሙሉ ማሸነፍ ትችላለች ወይ? እንዲሁም ወሳኝ የሆነውን የዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ድጋፍ ሳይቀንስ በቀጣይነት ማስጠበቅ ትችላለች ወይ? የሚለው አሳሳቢ ጉዳይ ሆኗል።
